null Beeld

ColumnSofie van de Waart

Die basis van de basisschool komt er niet vanzelf, daar moet je voor werken

Sofie Van De Waart - Govaert

‘Juf, u vindt dit écht leuk hè?” Ik moet lachen. “Ja, ik vind werkwoordspelling écht leuk. Althans, ik schep er eer in het zodanig uit te leggen dat jullie het allemaal begrijpen en er goed in worden!”

Koen denkt er duidelijk anders over, en kijkt mij ietwat meewarig aan. Werkwoordspelling leuk? Geef Koen maar liever de Grieken en Romeinen. Of programmeren. Of worteltrekken.

Het meest aantrekkelijke aan werken in het hoogbegaafdenonderwijs is dat je vaak interessante lessen kan geven. Een mooi project over Gaudí of de middeleeuwen, een excursie naar Space Expo, je kan je heerlijk uitleven met je eigen hobby’s en interesses omdat de leerlingen daarvan smullen. Helaas wordt daarbij weleens uit het oog verloren dat kinderen op de basisschool zitten om de basis te leren en dat blijft altijd rekenen, lezen en spellen. Die basis weten (ook makkelijk lerende) kinderen niet ‘vanzelf’.

Ik schrik als ik een klas met hoogbegaafde leerlingen een tafeltoets afneem en de helft haalt de gemiddelde, landelijke norm niet. Zonder een goede beheersing van de basis krijgen kinderen, ongeacht het IQ of schoolniveau dat ze hebben, een heel lastig leven.

Een achterstand haal je eigenlijk nooit meer in

Als je een achterstand op de basisschool oploopt blijf je daar op de middelbare school tegenaan lopen en dat haal je eigenlijk nooit meer in. Niemand gaat namelijk jou nog de vriendjes van tien of de maanden van het jaar aanleren als je op de middelbare school zit. En zie je maar eens door een literatuurlijst te worstelen als jouw leesniveau is blijven hangen op groep 6-niveau. Vanuit mijn jarenlange ervaring als bijlesjuf weet ik: vrijwel elk kind kan de basisvakken beheersen, mits je er genoeg tijd, energie en enthousiasme in steekt.

Maar dat vraagt ook wat van ouders. Ik heb ouders gehad die mij een fors bedrag per uur betaalden om hun kind bij te spijkeren maar na een zesweekse zomervakantie schoorvoetend bekenden ‘dat het er niet van gekomen was om samen te lezen’. Tsja, dan wordt het een lastig verhaal. Of ouders die stampij maakten omdat ze een vwo-advies wilden maar weigerden hun kind te moviteren te lezen ‘want hij is nu eenmaal geen lezer’.

Ik vind het helemaal niet prima als een kind niet leest

Prima, niet iedereen hoeft een lezer te zijn, maar dan is het vwo dus ook niet de plek waar jouw kind tot zijn recht komt. Overigens vind ik het helemaal niet prima als een kind niet leest, sommige zaken moet je gewoon afdwingen, maar goed, die discussie win ik niet meer in 2022 heb ik gemerkt.

Koen komt aan het einde van de ochtend naar me toe. “Dit was een fijne uitleg, ik denk dat ik het nu begrijp.” Ik kijk ’s middags zijn werk na. Hij vindt het wellicht nog niet leuk, werkwoordspelling, maar hij weet nu wel wanneer hij een d of een t moet schrijven.

Sofie van de Waart was juf op verschillende basisscholen. Daarna werd ze leerlingbegeleider, onderwijsadviseur en hoogbegaafdenspecialist. Lees al haar columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden