ReportageSchoolhervorming

Deze Zwolse school past het toekomstplan van de Onderwijsraad al jaren toe

Een docent van ‘tienerschool’ Onderwijsroute 10-14 geeft rekenen. Iedereen volgt de vakken op het eigen niveau. Beeld Herman Engbers
Een docent van ‘tienerschool’ Onderwijsroute 10-14 geeft rekenen. Iedereen volgt de vakken op het eigen niveau.Beeld Herman Engbers

Het moet helemaal anders bij de overstap van het basis- naar het voortgezet onderwijs, vindt de Onderwijsraad. De Zwolse ‘tienerschool’ brengt dat al in de praktijk.

De 15-jarige Duuk valt gelijk met de deur in huis. “Ik was een laatbloeier en ben niet erg handig. Op een praktische school werken met een hamer? Dat was niks geworden.” Hij lacht er een beetje geniepig bij. “Vanuit mijn oude school kwam er vmbo-kader-advies uit, of misschien net de mavo. Maar straks doe ik op havo-niveau eindexamen. Dat was zonder deze school nooit gelukt.”

Duuk maakte drie jaar geleden de overstap van de basisschool naar de Zwolse ‘tienerschool’ Onderwijsroute 10-14. De leerling vertelt erover alsof hij in een opname zit van een promotievideo over het vooruitstrevende onderwijsconcept, maar hij meent het. De 14-jarige Mirna, die naast hem zit op een kruk, knikt instemmend. “Je doet het hier echt voor jezelf.”

Docent Sebastiaan Van der Laan kijkt vanaf een afstandje tevreden toe. Nouja, docent: hij is op de school coach, vakexpert Mens en Maatschappij en pedagoog ineen. “Wij vinden dat kinderen veel te vroeg een stempel met een niveau krijgen opgedrukt”, luidt zijn kritiek op het traditionele systeem. “In de praktijk kom je daar nauwelijks vanaf.”

Plannen voor ander schoolsysteem

Deze week presenteerde de Onderwijsraad plannen om het schooladvies in groep acht te laten verdwijnen. De raad wil dat kinderen in de eerste drie jaar op de middelbare school in een gezamenlijke brugklas komen.

Het idee sluit aan bij wat de Zwolse school al jaren doet. Leerlingen krijgen er les van de traditionele groep zeven tot en met het tweede jaar van de middelbare school. Het idee erachter is dat kinderen pas kiezen welk soort vervolgonderwijs bij hen past als zij daar zelf klaar voor zijn. Inmiddels is de school ook gestart met een aansluitende route naar eindexamens.

De vooruitstrevende school is een succes. Natuurlijk, niet alles gaat vanzelf. En nee, niet elke leerling maakt een enorme sprong in niveau. Maar daar gaat het bij de school met ruim 175 leerlingen niet om, benadrukt Van der Laan. “Het gaat hier niet alleen om wat je kunt, maar vooral wie je bent. Leerlingen maken plannen en beslissen mee over hun eigen onderwijstraject. Dat motiveert pas echt.”

Leerlingen op de Zwolse 'tienerschool'.  Beeld Herman Engbers
Leerlingen op de Zwolse 'tienerschool'.Beeld Herman Engbers

Iedereen door elkaar

Het vroege keuzemoment en de kansenongelijkheid in het onderwijs waren voor scholenkoepel Openbaar Onderwijs Zwolle en Regio (OOZ) redenen om al in 2017 te starten met een nieuw soort school, zegt de initiatiefnemer van de school, Annelies Robben.

“Als je eerlijk bent is in het basisonderwijs halverwege groep zeven eigenlijk al duidelijk waar je heen gaat. Er wordt vooral gestuurd op scores, terwijl je naar het hele kind moet kijken.” Op deze school is er geen eindtoets in groep acht die hierin bepalend is. “De eindtoets is alleen een piketpaaltje op de route.”

In de klassen lopen – mits er geen coronabeperkingen zijn – leerlingen van alle niveaus en leeftijden door elkaar. Mirna, die in klas twee zit, leert van haar vriendinnen die allemaal een ander niveau hebben. “Ik leer dingen die ik nooit heb geweten.” Haar klasgenootje Dilara (12, klas één) besloot na groep zeven naar de school te gaan. “Hier kreeg ik vriendschappen die ik anders nooit had gemaakt.”

Maar is het dan voor iedereen een geschikte school? Nee, weet coach en vakexpert Van der Laan. “Sommige kinderen merken na een jaar dat ze toch graag met hun handen willen werken op een vmbo-school. Dat is prima, dan stromen zij uit. Maar wel op hun moment.” En hobbels zijn er ook. “We zitten natuurlijk wel met de eindexamens. Iedereen moet op hetzelfde moment door die hoepel springen. Terwijl er kinderen zijn die je net iets meer tijd gunt.”

Aan de andere kant van de tafel heeft de 15-jarige Duuk wel ideeën. Hij wil graag de politiek in. “In Nederland is ons systeem zo vast en bureaucratisch. Ik kijk altijd naar Scandinavië, zij doen het veel beter.” De mondhoeken van Robben veren op. “Misschien moet jij de onderwijsminister worden.”

Lees ook:

Onderwijsraad: Het schooladvies in groep 8 verdwijnt, een 3- jarige brugklas voor alle leerlingen

De Onderwijsraad doet een vergaand voorstel voor latere selectie om de kansenongelijkheid in het onderwijs aan te pakken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden