InterviewCategorale gymnasia

De Onderwijsraad ziet het liefst gemengde klassen. Hebben de exclusieve categorale gymnasia dan nog wel een toekomst?

Vanwege de coronamaatregelen is er dit jaar geen open dag als anders op het Gymnasium Camphusianum. Leerlingen met een VWO-advies kunnen op zaterdag 16 januari wel een online open dag bezoeken. Beeld Ricardo Smit
Vanwege de coronamaatregelen is er dit jaar geen open dag als anders op het Gymnasium Camphusianum. Leerlingen met een VWO-advies kunnen op zaterdag 16 januari wel een online open dag bezoeken.Beeld Ricardo Smit

Kinderen moeten onderling mengen, is het devies van de Onderwijsraad. Hebben de exclusieve categorale gymnasia dan nog wel een toekomst? Classicus en gymnasiumkenner Diederik Burgersdijk geeft antwoord.

Robin Goudsmit

Vrijwel alle onderwijsexperts, van hoogleraren tot wethouders, zien het liefst gemengde klassen en latere selectie. Maar ouders lijken toch graag voor categoraal onderwijs te kiezen. Hoe komt dat?

“Het aantal leerlingen op categorale gymnasia is, ondanks wat beleidsmakers willen, in veertig jaar verdubbeld. Maar dat heeft niet geleid tot een substantiële instroom van leerlingen uit kansarme gezinnen. Zelfstandige gymnasia zijn daardoor op sommige plaatsen gaan functioneren als motoren van segregatie.

“Wat brede scholengemeenschappen wel lukt, lukt gymnasia helaas nog niet: het behouden van leerlingen met een andere sociale, culturele of economische achtergrond. Ik geef zelf les op een lyceum, daar komen allerlei soorten kinderen. Het heeft te maken met een gevoel van veiligheid, met je thuis voelen op een school. Als je je kunt herkennen in medeleerlingen, ontstaat dat gevoel sneller.”

Wat vindt u van het advies van de Onderwijsraad om verlengde brugklassen in te stellen en het schooladvies in groep 8 af te schaffen?

“Wat ik denk is dat niet het advies van de juf of meester, maar de Cito-toets toch een grotere rol moet gaan spelen. Het afgelopen jaar hebben we gezien dat er veel te lage adviezen zijn uitgedeeld aan kansarme leerlingen, dat is vreselijk jammer. Laten we het weer fifty-fifty maken, zodat de lage verwachtingen van de onderwijzer niet tegen kinderen gaan werken, maar het advies aanvullend is. Ik vind dat een betere oplossing dan de verlengde brugklas.”

Diederik Burgersdijk Beeld
Diederik Burgersdijk

Bij de vorige grote hervormingen van het onderwijs bleven de zelfstandige gymnasia buiten schot. Ziet u dat nu weer gebeuren?

“Er is in Nederland sinds de Middeleeuwen een heel sterke humanistische traditie, waaruit de gymnasia voortkomen. Die scholen stonden toen al op een uniek hoog plan. Ze zijn ook nu erg goed georganiseerd. Bij de invoer van de Mammoetwet in 1968 werd het aantal zelfstandige gymnasia weliswaar gehalveerd, maar het zijn ook gewoon goede scholen met een zekere aantrekkingskracht. Ze blijven dus sowieso wel bestaan.”

Hoe kan het gymnasia lukken om inclusiever te worden en meer soorten leerlingen met elkaar in contact te brengen?

“Veel zelfstandige gymnasia doen nu al aan voorselectie: ze kijken op basisscholen al uit naar leergierige kinderen, soms zijn er overbruggingsklassen van een of twee jaar. Ook zijn er gymnasia die extra Nederlandse les aanbieden voor kinderen met een taalachterstand.

“Een ander belangrijk ding is inhoud. Ik vind echt dat een gymnasium pas inclusief is als ook aan de inclusiviteit van de lesstof wordt gewerkt. Dat doe je bijvoorbeeld door de Oudheid niet te bespreken als Europees, maar vooral als een mediterrane cultuur: het huidige Afrika, Turkije en Midden-Oosten hoorden er allemaal bij. Je kunt dus bijvoorbeeld Homerus bespreken tegen de achtergrond van Gilgamesj.

“De Grieken en Romeinen zagen de grenzen die we nu hebben niet. Voor hen was de Middellandse Zee het centrum van de wereld, en alles wat zich daar mengde deed mee. We kunnen qua diversiteit echt nog wel wat leren van de Oudheid.”

Lees ook:

Onderwijsraad: Het schooladvies in groep 8 verdwijnt, een 3- jarige brugklas voor alle leerlingen

De Onderwijsraad doet een vergaand voorstel voor latere selectie om de kansenongelijkheid in het onderwijs aan te pakken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden