Achterstand

De kinderombudsvrouw is geschrokken: mbo’ers hebben een flinke dreun gekregen van de lockdown. ‘Er is grote behoefte aan contact en structuur’

Groningse mbo’ers kunnen door corona geen stage lopen. In een werkplaats bij een interieurarchitect bouwen ze gezamenlijk een sloep, om zo toch hun vaardigheden in de praktijk te brengen. Beeld Kees van de Veen
Groningse mbo’ers kunnen door corona geen stage lopen. In een werkplaats bij een interieurarchitect bouwen ze gezamenlijk een sloep, om zo toch hun vaardigheden in de praktijk te brengen.Beeld Kees van de Veen

Mbo’ers lijden zozeer onder de gevolgen van coronamaatregelen dat scholen nog vóór de zomervakantie sociale activiteiten voor hen moeten opzetten, zegt kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer.

Het gaat ‘helemaal niet goed’ met mbo’ers, maakt kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer op uit gesprekken met hen over de gevolgen van coronamaatregelen. Hun sociaal-emotionele en mentale welbevinden lijdt onder het feit dat scholen grotendeels dicht zijn gegaan. Als remedie moeten mbo-opleidingen nog voor de zomervakantie fysieke sociale activiteiten organiseren, schrijft ze in een brief aan onderwijsminister Van Engelshoven en de mbo-scholen.

Veel studenten lijken te kampen met eenzaamheid, gebrek aan energie, concentratieproblemen en een verstoord dagritme, zegt Kalverboer. Voor haar inventarisatie sprak ze ook met professionals: schoolbestuurders, zorgmedewerkers en enkele wijkteams. Die zien een toename van somberheid, depressie en burn-outs bij mbo’ers. Studenten die krap behuisd zijn kregen meer conflicten en geweld thuis te verduren. Bij jongeren die al psychisch kwetsbaar waren, ziet ze een toename van zelfmutilatie, suïcidaliteit en psychoses.

Dagen met elkaar

Er is grote behoefte aan contact en structuur, vertelt Kalverboer over de telefoon. “Het is erg belangrijk dat ze elkaar voor de zomer nog een paar keer kunnen zien, en wat dagen met elkaar doorbrengen. Anders ontstaan er straks bij het ingaan van het nieuwe studiejaar in september problemen.”

In het kader van de coronamaatregelen voerden veel mbo-opleidingen het afgelopen jaar korte lesdagen in, waarop er weinig ruimte is voor ontmoeting. Omdat de mbo’s vaak een regiofunctie hebben, bouwen studenten vriendschappen op buiten hun eigen woonplaats, die zonder schoolbezoek niet zo eenvoudig te onderhouden zijn.

Doeners

De lijst met zorgen van de Kinderombudsman bevat ook aanwijzingen dat het onderwijs zelf danig heeft geleden onder de situatie. Zo zijn lessen vaak online gegeven en ingekort, vertelden jongeren, waardoor ze de stof minder goed hebben kunnen opnemen. Juist voor mbo’ers waren de coronarestricties ingrijpend, zegt Kalverboer. “Je hebt te maken met doeners, die hun handen willen gebruiken, en fysiek dingen willen doen. Als je dan plots alleen maar achter een scherm zit, is dat heel lastig.”

Ook konden stages – een wezenlijk onderdeel van mbo-opleidingen – vaak niet doorgaan. Met als gevolg dat studenten vertraging oplopen, en zich zorgen maken om de toekomstige financiële gevolgen daarvan. Mbo’ers die een zorgopleiding volgen, liepen vaak wel stage, maar kregen tijdens de pandemie weinig begeleiding. Ze zijn dus extra belast, zegt de Kinderombudsvrouw. Er was daarbij geen extra waardering. De bonus voor zorgmedewerkers is bijvoorbeeld ook aan hen voorbijgegaan.

Ankers kwijt

“Ik ben ontdaan door de verhalen”, zegt Kalverboer. Aanvankelijk wilde ze aandringen op volledige heropening van de scholen. “Maar nu ik de studenten heb gehoord, zou dat teveel gevraagd zijn. Vorige week sprak ik een meisje dat zei: ‘In het hele jaar heeft nog niemand van school aan me gevraagd hoe het met me gaat’. Heel wat studenten zijn al hun ankers in het leven kwijt. Eerst moet er weer iets van sociale contacten zijn, en iets van structuur – zodat je ’s morgens je bed weer uitkomt. Met die meest basale dingen begint het herstel.”

Lees ook:

De lockdown laat bij mbo’ers de meeste littekens achter


Leerachterstanden, stagetekorten en gebrek aan sociale interactie: voor het mbo is dit coronajaar een ramp, met name voor de kwetsbare studenten. De vrees is dat de achterstanden tijdens de tweede lockdown toenemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden