Onderwijs

De basisschool dichthouden? Dat mag niet zomaar

Basisscholen  kunnen onder voorwaarden weer verantwoord open, meent het kabinet. Niet alle leerkrachten en schoolbesturen zijn het daarmee eens. Beeld Patrick Post
Basisscholen kunnen onder voorwaarden weer verantwoord open, meent het kabinet. Niet alle leerkrachten en schoolbesturen zijn het daarmee eens.Beeld Patrick Post

Zet een Brabantse scholenkoepel een precedent door de scholen volgende week dicht te houden? Angst voor virusmutanten is daarvoor juridisch geen geldige reden.

Basisscholen die zelf vinden dat ze hun school komende week niet ‘veilig en verantwoord’ kunnen openen, mogen volgens de onderwijsinspectie niet zomaar besluiten de school dicht houden. Een koepel van 31 basisscholen van de Lowys Porquinstichting in de regio Bergen op Zoom laat de scholen komende week dicht, zo meldden ze woensdag in een brief aan de ouders. Volgens de NOS zijn er nog twee andere schoolbesturen die niet open willen.

Of de Brabantse scholen op 22 februari, na de carnavalsvakantie, wel open gaan, laat bestuurder Stéphane Cépèro nog in het midden: “De intentie is er er wel, want ik kan me goed voorstellen dat kinderen heel graag weer naar school willen. Maar het hangt af van het verloop van de pandemie, en de maatregelen die we de komende tijd kunnen treffen. De opdracht aan de scholen is om manieren te verzinnen waardoor we weer open kunnen.”

Volgens Cépèro staat de stichting met de sluiting in haar recht. “Wij beroepen ons op de wet op het primair onderwijs: in artikel 4C staat dat schoolbesturen een zorgplicht hebben om de veiligheid op school te waarborgen.” Die veiligheid is in het geding, meent de koepel, gezien de onbekende risico’s van de nieuwe Britse, Zuid-Afrikaanse en Braziliaanse coronamutanten. “We krijgen niet duidelijk of en hoeveel onze medewerkers en leerlingen gevaar lopen.”

Ultimum remedium

De Onderwijsinspectie liet donderdag weten dat alleen een GGD-advies vanwege een gevaar voor de gezondheid, of een tekort aan personeel door ziekte of quarantaine geldige redenen zijn om scholen dicht te houden vanaf 8 februari. Wie dicht blijft om een andere reden, moet daarover ‘in gesprek’ met de inspectie. Premier Mark Rutte zei donderdag in de Kamer dat er niet meteen een boete aan de school uitgedeeld zal worden.

De argumenten die de Brabantse scholenkoepel gebruikt, zijn niet goed houdbaar, vindt onderwijsjurist Johanneke Bos van Nysingh advocaten en notarissen. Juridisch kunnen scholen niet op eigen gelegenheid besluiten de school dicht te houden. “Sluiting is een ultimum remedium. Er ligt dan een advies van de GGD of besluit van de veiligheidsregio of de minister aan ten grondslag en er is afstemming met de onderwijsinspectie en de leerplichtambtenaar geweest. Denk daarbij aan de situatie van een grote uitbraak op een school. Alleen twijfelen aan de uitleg van het RIVM of de regering aan de uitleg bij over de virusmutanten, is niet voldoende. Er moet in een concrete situatie, voor een individuele school of groep leerkrachten en leerlingen, een afweging worden gemaakt.”

Ook scholen die overwegen de deuren dicht te houden omdat ze de regels te ingewikkeld vinden om uit te voeren, geeft Bos juridisch weinig kans. “De school openen is in beginsel verplicht. De maatregelen maken dat wat lastiger maar niet onmogelijk. Het gaat bijvoorbeeld om routes aanleggen door de school, gespreid pauzeren, maar een ouder mee naar school en afzonderlijk lunchen voor het personeel. Dat moet iedere school lukken. Het indelen van klassen in cohorten is lastig en soms zelfs onmogelijk, maar dit is alleen een dringend advies. Als dat niet lukt, is dat geen reden om de school te sluiten.”

Achterstanden vallen mee

Maarten van den Boom, vader van twee kinderen van zes en acht jaar, is verontwaardigd over de brief van de Lowys Porquinstichting. “Ik ben geen coronawappie, ik heb alle begrip voor de vrees van het onderwijzend personeel.” Maar het wil er bij hem niet in dat het schoolbestuur in een betere positie is dan kabinet en OMT om de veiligheid te beoordelen: “Die gaan toch niet over één nacht ijs?”

Dat de koepel aanvoert dat dankzij digitaal onderwijs het wel meevalt met opgelopen achterstanden, vindt Van den Boom onbegrijpelijk. “Leerlingen leren van alles op diverse momenten en in diverse situaties en zeker niet alleen maar in een klaslokaal.”

“Mijn kinderen waren heel blij omdat ze van de juf te horen hadden gekregen dat ze volgende week weer naar school mochten”, vertelt hij. “Mijn dochter heeft het syndroom van Down, ze mist al een jaar de kans om basale vaardigheden in het reguliere onderwijs op te doen - te beginnen met op een stoeltje in de klas blijven zitten. We vrezen dat haar achterstand nu zo groot is dat ze toch moet doorstromen naar het speciaal onderwijs.”

Lees ook:

De basisscholen gaan nu open, maar voor hoelang? De Britse variant kan spelbreker zijn

De ene week voert het kabinet een avondklok in vanwege de alarmerende situatie, een paar weken later besluit het de basisscholen te openen. Terwijl er zoveel onzeker is en blijft, stelt het OMT dat in meerderheid toch kiest voor openen van de scholen. Hoe lang blijven ze open?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden