Na de middelbarecoronadiploma

Corona-geslaagden: We hopen nog wel op een uitreiking!

Thirza Vos (18) en Moon van den Berg (17), Vathorst College Amersfoort.Beeld Vivian Keulards

Na de opluchting om geen centraal schriftelijk te hoeven doen, kwam bij de examenklassen toch de teleurstelling. Donderdag is er nog het officiële belmoment, maar de meesten weten het al. Vijf geslaagden over dit examenjaar en hun plannen.

Geen centraal examen! Dat was in eerste instantie een opluchting voor scholieren. Maar geen eindexamen doen, betekent ook geen examenstunts, geen grappige memes op je telefoon die alleen examenkandidaten snappen, geen gala’s, geen uitbundige tuinfeestjes en geen examenreisjes naar Lloret de Mar, Cherso, Albufeira of waar dan ook.

Dit jaar verloopt voor alle eindexamenleerlingen anders dan gedacht. Verwarrend en toch vooral jammer, vinden veel leerlingen. De regels, adviezen en/of richtlijnen worden door alle scholen weer anders ingevuld. Het landelijke moment voor geslaagden is komende donderdag, 4 juni, maar niet alle scholen houden zich aan die datum.

Sommige scholieren hebben het verlossende belletje al gehad. Hier en daar hangen al vlaggen buiten. Ook de schoolexamens werden overal anders ingericht: online, een op een, in groepjes, toch op school of juist per vak anders. Of er nog een diplomauitreiking komt, is afwachten.

Scholen vergaderen intussen over alternatieven: drive-in uitreikingen, een persoonlijke uitreiking aan huis of kleine groepjes op school met anderhalve meter afstand.

Op welke manier dan ook, dat laatste feestelijke moment is belangrijk om deze periode, van brugpieper naar jongvolwassene, af te sluiten.

Ahmad Mohamad (17), Scholengemeenschap Lelystad, vmbo-diploma productie, installatie, energie (PIE)

Ahmad MohamadBeeld Vivian Keulards

“Het is wat het is, die coronatijd, het maakt niet veel indruk op me. Ik waste mijn handen altijd al veel, alleen die anderhalve meter is even wennen. Mensen die protesteren tegen de lockdown, vind ik respectloos. Je doet het ook voor anderen, je wilt je opa en oma toch niet besmetten?

Ik baal enorm dat ik geen centraal examen kon doen, ik had me zo goed voorbereid en nu mis ik die ervaring. Ik weet dat ik geslaagd ben, maar 4 juni word ik toch nog officieel gebeld door school. Vooral in wiskunde ben ik goed. Dat heeft mijn moeder me meegegeven en dat heb ik in Syrië geleerd. Daar werkte ik op mijn negende in onze supermarkt. Eerst met mijn vader en broer, later deed ik alles zelf: inkoop en verkoop. Dan leer je wel rekenen. In 2014 zijn we naar Turkije gevlucht. Daar werkte ik zestien uur per dag in een kledingfabriek, soms wel zes dagen per week. Mijn broer heeft vanuit Turkije de oversteek gewaagd naar Griekenland en kwam later in Nederland terecht.

Nu wonen we sinds 2017 met ons complete gezin in Nederland: mijn ouders, mijn broers (15 en 19) en ik. Het is fijn om weer te kunnen leren. Ik ben toekomstgericht en weet wat ik wil. Ik ben klein, maar denk groots en wijs. De Nederlandse taal had ik snel onder de knie, ook omdat ik perfectionistisch ben. Ik wil het goed beheersen. Inmiddels denk en droom ik in het Nederlands.

Ik heb een mooie tijd gehad op deze school, vooral met de leraren. Ze zijn vriendelijk, ik kan grapjes met ze maken, maar ook over het leven praten. Jammer dat er nu geen afsluitend galafeest is om afscheid van elkaar te nemen. Nee, ik zou niet in pak zijn gekomen, maar wel in een luxe auto. Ik ken iemand met een BMW. Het liefst was ik dan zelf achter het stuur gaan zitten, maar afrijden voor mijn rijbewijs lukte nu ook niet. Na de zomer hoop ik te beginnen aan de mbo-airport-opleiding in Hoofddorp. Daarna wil ik werken op Schiphol of ga ik eerst nog naar Engeland om daar beter Engels te leren. Maar als je me vraagt wat mijn ultieme droom is? Piloot worden.”

Thirza Vos (18) en Moon van den Berg (17), Vathorst College Amersfoort, beiden havo-diploma

Thirza Vos en Moon van den BergBeeld Vivian Keulards

“Op 1 juni hebben we een jaar verkering. Na onze eindexamens wilden we met z’n tweeën naar een Grieks eiland om dat te vieren, maar dat gaat nu niet door. Nee, niet naar zo’n feestoord, daar houden we niet van. We gaan nu maar naar het vakantiehuisje van Moons oma in Harderwijk. Ook leuk”, vertelt Thirza.

Moon: “Meteen bij het begin schoor ik al mijn haar af. Zo wilde ik mijn examen ingaan: met een coronacoupe. Ik stond er niet heel slecht voor, maar ook niet goed. School is niet mijn ding en ik vond het wel fijn dat die examens niet doorgingen. Ik voel het niet als een gemis. Die schoolexamens vind ik zowat hetzelfde. Een aantal weken geleden, toen de landelijke normering voor de schoolexamens bekend werden, kregen we allemaal het belletje hoe we ervoor stonden. Ik had genoeg punten om te slagen. De volgende dag kregen we via de post een chocoladereep met een geslaagd-wikkel. De vlag heb ik gelijk buiten gehangen. Ik heb me later nog voor vier herkansingen opgegeven, maar had nul motivatie.”

Thirza: “Ik baalde wel een beetje. Ik stond er goed voor en had een gewoon eindexamenjaar willen hebben. Vooral vanwege de sfeer eromheen. Het is nu, na zoveel jaren, zo’n abrupt einde. Ik hoop dat we toch nog iets van een diploma-uitreiking krijgen. Ik kan me niet voorstellen dat ik mijn diploma via de post krijg. Ik hoefde niets te herkansen, maar had niets te doen, dus gaf ik me op voor twee kijk- en luistertoetsen en twee leesvaardigheidstoetsen. Daar hoefde ik toch niet voor te leren.”

Moon: “We nemen allebei een tussenjaar om te werken en te ontdekken wat we echt willen doen. Eigenlijk weet ik het wel, ik wil de toneelwereld in. Dat heb ik op deze school ontdekt. Hier worden veel kunstvakken gegeven. Voor de eindpresentatie muziek begeleidde ik mezelf een paar weken geleden op de piano én zong ik mijn eigen geschreven nummer. En dat terwijl ik op mijn vorige school niet eens hard op durfde uit te spreken dat ik toneel leuk vond.

Jammer dat de eindvoorstelling van toneel niet doorging. We stonden al klaar om op te treden toen alles afgelast werd. Zelfs de theaterdocent was verdrietig. Dankzij deze school heb ik me echt verbeterd als mens, zij gaven mij zelfvertrouwen, zodat ik mezelf durfde te zijn.”

Thirza: “Ik wilde met een gezin meereizen als au pair. Dat gaat nu ook niet. Ik ga maar veel oppassen bij gezinnen, om te ontdekken of ik later met kinderen wil werken. Dan begin ik volgend jaar aan de studie pedagogiek of de pabo. Ik dacht ook nog even aan het conservatorium, maar ik houd muziek liever als hobby. En jazeker, over vijf jaar hebben Moon en ik nog steeds verkering!”   

Julie Folkerts (17), Berger Scholengemeenschap in Bergen, vwo-diploma

Julie FolkertsBeeld Vivian Keulards

“Jarenlang keek ik op tegen die examenleerlingen die de gymzaal inliepen om hun centraal examen te doen. We missen veel door de coronacrisis: al die leuke feesten, onze examenreis naar Brussel, de thema-klassenfoto, de examenstunt. Ik voel me geen examenleerling.

Op de andere middelbare school in Bergen ging de vlag al uit, terwijl wij nog een hele reeks schoolexamens moesten afronden. Het bericht dat de scholen dicht moesten, kwam op het moment dat onze examenweek begon. Onze klassenapp stond op knappen. Honderden berichten per uur: wat gaan ze doen, gaat het nu wel of niet door. De inhoud van de schoolexamens werd vervolgens anders.

Ik moest veel verslagen schrijven. Voor economie schreef ik twee betogen: over de economische gevolgen van deze crisis en het basisinkomen. Ik kreeg mondelinge examens voor scheikunde en Engels en moest voor wiskunde en natuurkunde weer essays schrijven. Dat is echt wel anders dan toetsen op school. Dat deed ik dan wel voor Nederlands, biologie en Frans. Die chaos en onzekerheid vond ik vervelend.

Ik heb vanaf de vierde hard gewerkt. Voor mijn profielwerkstuk met het onderwerp ‘stress onder examenleerlingen’ haalde ik een 10 en werd hiermee genomineerd voor de landelijke prijs. Ik stond een 8,7 gemiddeld, dat betekent magna cum laude, maar of dat nog op mijn diploma komt te staan, weet ik niet. Het is dit jaar makkelijker om te slagen wat voor veel mensen natuurlijk mooi is, maar voor mij voelt het alsof mijn laatste jaar als een nachtkaars is uitgegaan.

Ik mis de euforie. Natuurlijk vier je wel iets met vriendinnen, maar het voelt niet echt, omdat ik geen centraal examen heb gedaan. Wat is mijn diploma waard en hoe kijkt de buitenwereld er straks naar? Door school worden we gebeld over de uitslagen van onze laatste schoolexamens. Dan wordt het door school nog een beetje spannend gemaakt.

Ik neem een tussenjaar en had het plan om een aantal maanden Engels te volgen in Oxford. Dat lukt waarschijnlijk niet, maar ik volg ook nog een zumbaopleiding. Dan kan ik straks zelf lessen geven hierin. Ondertussen zoek ik een kamer in Amsterdam en met een beetje mazzel gaan de sportscholen weer open. Wie weet ga ik volgend jaar nog surfles geven in het buitenland. Daarna begin ik aan de opleiding psychologie.”

Kyanni Atmopawiro (18), OSG Hugo de Groot Rotterdam, vwo-diploma

Kyanni AtmopawiroBeeld Vivian Keulards

“In ons appartement stonden de grote ramen op springen, toen storm Irma in 2017 langs ons eiland Sint-Maarten raasde. We moesten schuilen in mijn slaapkamer, daar was het minste glas. Het appartement boven ons verloor het dak, maar wij werden gespaard met alleen wat waterschade. Het was een nare ervaring. Mijn vader werkte bij de politie en kreeg het advies om de familie tijdelijk ergens anders onder te brengen, zodat zij zich konden concentreren op de wederopbouw van het eiland. Er was geen stromend water meer. Daarom verhuisden mijn broertje en ik naar familie in Nederland, in Hoogvliet. Dat was voor iedereen even wennen. Mijn oom en tante woonden plotseling met vier kinderen in huis: hun eigen dochter, mijn broertje, mijn meegekomen neefje en ik. We zijn inmiddels heel hecht geworden.

Mijn ouders kwamen een jaar later naar Nederland en kochten het huis naast mijn oom en tante. Nederland is veel georganiseerder en kansrijker dan Sint-Maarten. Ik was sowieso van plan om hier te komen studeren.

Vorig jaar zakte ik voor mijn vwo-examen. Ik was enorm gestrest en verprutste mijn centraal examen. Afgelopen jaar heb ik geleerd dat ik met zingen en piano spelen goed kan ontspannen: muziek werd mijn therapie. Dit jaar stond ik er goed voor en was ik volledig zen, klaar om het eindexamen opnieuw te doen. Ergens toch jammer dat het niet doorging. Wij moesten nog een hele week schoolexamens doen.

Door de coronacrisis was alles in een keer heel onzeker, waardoor ik me slecht kon concentreren en me er niet toe kon zetten om de boeken te pakken. Heel frustrerend. Alle laatste schoolexamens deden we op onze school mondeling én online. Dat is prima bij talen, maar bij wiskunde vond ik het maar onhandig. Als je schrijft, ben je geconcentreerd in jezelf gekeerd. Nu stond mijn docent vol in beeld naar me te kijken terwijl ik de oplossing voor een wiskundeopdracht moest toelichten. Dat was ongemakkelijk.

Feesten geven is niet zo mijn ding, maar ik had wel reisplannen. Ik mis de stranden van Sint-Maarten, dus ik wilde met vriendinnen naar Griekenland. Daar lijken de stranden net zo mooi. Daarna wilden we met het gezin Sint-Maarten na drie jaar weer bezoeken. Dat kan nu allemaal niet.

Ik hoop straks weer te kunnen werken in de horeca en dan begin ik in september met een studie: international bachelor communication and media óf bedrijfseconomie. Die lastige keuze moet ik nog maken. Eigenlijk wil ik in mijn leven vooral reizen. Thailand en Japan staan boven aan mijn lijstje. Dat lijken me wel spannende en andersoortige landen.”

Yitjeh van Duinen (16), Da Vinci College in Leiden, mavo/vmbo-T-diploma

Yitjeh van Duinen.Beeld Vivian Keulards

“In de pauzes hoorden we voor het eerst over het coronavirus. Dat namen we nog niet zo serieus, we maakten er vooral memes over. Een week later kreeg dat pas een andere wending. Doordat ik me te weinig zorgen maakte en me slecht voorbereidde vorig jaar, zakte ik voor mijn eindexamen. Net als een aantal van mijn vrienden. Ook kan ik me slecht concentreren en ben ik niet zo best in plannen. Deze maand word ik getest of ik ADD heb. Dat zou het een en ander verklaren. Naar een andere school wilde ik niet. Mijn school is te leuk en ik voel me er thuis en veilig. Ik had er alle vertrouwen in dat het dit jaar wél zou lukken.

In het begin werden de schoolexamens steeds weer uitgesteld. Uiteindelijk heb ik de helft online gemaakt en de andere helft op school. We moesten een contract tekenen dat we geen telefoon gebruikten tijdens de online examens. De meeste waren openboektoetsen, anders was het niet te controleren. Ergens vind ik het wel fijn dat de centraal examens niet doorgaan, maar mis school wel. Ik heb drie herkansingen gedaan voor mijn schoolexamens, alleen om mijn cijfers nog iets omhoog te halen, zodat ik naar de havo kan. Daarna wil ik de pabo gaan volgen. Ik sta voor alles een zes of zeven en ook al is het 4 juni pas officieel, ik heb de vlag al buiten gehangen. Ik wilde laten zien, dat het me gelukt was. 

Een feest geven met vrienden zit er dit jaar niet in. Misschien vieren we het nog een beetje met familie. Ik ben nog nooit buiten Europa geweest en zou met mijn ouders en mijn andere geadopteerde zus het kindertehuis in China en de omgeving bezoeken waar we vandaan komen. Dat vond ik heel spannend, maar nu ben ik verdrietig dat het niet lukt. Zelf kreeg ik geen vervelende opmerkingen, maar hoorde wel dat andere mensen met een Aziatisch uiterlijk kwetsende grapjes naar hun hoofd geslingerd kregen. Ik plaats zelden wat, maar toen heb ik een bericht op social media gepost met de opmerking: ‘Corona is geen reden om racistisch te zijn’. Ik hoorde van vrienden dat er een fikse omzetdaling was bij de Chinese restaurants waar zij werkten. Bizar! Alsof alle Chinezen in een keer corona hebben.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden