ReportageTraditie

‘Corona de musical’, een afscheid van groep 8 zonder ouders

Melissa (11) zingt een solo tijdens de repetitie van groep 8 van basisschool De Windroos in Zaandam voor de afscheidsmusical.Beeld Patrick Post

Een film, livestream of zelfs een speciale coronamusical: door de nieuwe maatregelen moeten scholen creatieve oplossingen bedenken voor de afscheidsmusical van groep 8. Hoe gaan ze daarmee om?

Juf Alie Zwaagstra zwaait wild met haar armen. “Dit spettert niet!”, roept ze naar de achtstegroepers van basisschool De Windroos in Zaandam, die in kluitjes op het podium van de aula staan. Schuchter klemmen de kinderen de mapjes tegen zich aan waar ze om beurten hun tekst uit voorlezen. Het is de derde repetitie van ‘De Feestplaneet’, en het acteren voelt duidelijk nog onwennig.

Achter het podium hangt een grote schildering van een ruimteschip met uitzicht op een paars heelal. In de musical maken ze een reis met de Tierelier, een raket die per ongeluk gelanceerd wordt tijdens een rondleiding. De kinderen vullen hun kosmische avontuur met vloggen, een danswedstrijd, een voetballied en een ‘robodisco’.

Dat het dansen deze ochtend nog houterig gaat en er geregeld valse noten klinken, mag de pret niet drukken. De leerlingen hebben nog een maand om er een gelikte uitvoering van te maken. In de laatste week voor de vakantie zijn er twee opvoeringen voor de kinderen op school. Ouders mogen dit jaar vanwege de coronamaatregelen niet komen.

Groep 8 van basisschool De Windroos repeteert voor hun musical De Feestplaneet.Beeld Patrick Post

Nieuwe vragen

Het is traditiegetrouw het sluitstuk van de basisschool: de afscheidsmusical van groep 8. Maar door de coronamaatregelen ziet het eind van deze levensfase er voor de leerlingen heel anders uit. De eindtoets gaat niet door en schoolkampen zijn afgelast. Juist daarom willen scholen de musical, al is het met kunst- en vliegwerk, overeind houden.

Daar komen veel nieuwe vragen bij kijken. “We horen veel scholen twijfelen over hoe het moet”, zegt Meike Veenhoven, oprichter van Rep en Roer, een productiebedrijf van musicals dat veel basisscholen bedient. “Scholen kunnen met het thuisonderwijs en de halve groepen veel minder goed repeteren. En ze pijnigen er hun hersens over hoe je de musical veilig kunt opvoeren.”

Scholen maken verschillende afwegingen, ziet Veenhoven. “In het gunstigste scenario kan groep 8 straks optreden voor een halfgevulde zaal waarin maximaal honderd mensen zitten. De school moet dan wel de beschikking hebben over een zaal die groot genoeg is. We hebben gehoord dat in sommige gemeenten de theaters een zaal ter beschikking stellen, omdat ze toch geen voorstellingen kunnen boeken.”

Andere scholen kiezen voor een uitvoering zonder publiek, maar met een livestreamverbinding. Of ze maken een film. Veenhoven: “Voor de leerlingen is het misschien minder leuk, maar een stuk beter dan het niet door laten gaan van de musical.”

Het is nog niet exact duidelijk hoeveel publiek er volgende maand bij de opvoering van de musicals mag zijn. In het protocol van de PO-raad voor het basisonderwijs, dat werd opgesteld vlak na de opening van de scholen, werd geadviseerd om helemaal geen groepsactiviteiten zoals een feest of musical te organiseren. Maar inmiddels heeft het kabinet besloten dat er vanaf 1 juni bijeenkomsten met dertig mensen en vanaf 1 juli met honderd mensen zijn toegestaan.

Groep 8 van basisschool De Windroos oefent voor de musical. Beeld Patrick Post

Puzzel

In de vakantieregio Noord begint de zomervakantie op 4 juli en zal de musical eind juni al worden opgevoerd. Volgens de PO-raad kan de musical wel digitaal georganiseerd worden. Maximaal dertig personen in een zaal is met een klas van gemiddeld 25 leerlingen natuurlijk onmogelijk mét publiek. Ook is nog niet duidelijk of gezinnen onderling anderhalve meter uit elkaar moeten zitten, zoals in theaters geldt. Het kan het verschil maken tussen wel of geen opvoering.

Het is best een puzzel, vinden scholen. Niet alleen de opvoering, maar ook de repetities. “De twintig leerlingen in onze groep 8 hebben voor de meivakantie thuis gerepeteerd”, vertelt Ilona Booij, leerkracht op basisschool Avonturijn in Vlaardingen. “Nu met de halve klas oefenen op school is best een gedoe.”

De school heeft diverse opties voor de opvoering overwogen, zoals uitstel naar september of een film maken. Uiteindelijk kozen ze voor twee opvoeringen verspreid over twee avonden, zodat er elke avond van tien leerlingen een beperkt aantal toeschouwers kan komen. De rest kijkt mee via een livestream. “Het is puzzelen, maar we hebben geluk dat onze opvoering pas begin juli is. Als de leerlingen nu ook hun rol uit hun hoofd gaan leren, moet het goed komen.”

Bruno Bleekjes

Scholen die voor de lockdown nog geen keuze voor een musical hadden gemaakt, kunnen aanhaken op de actualiteit met ‘Corona de musical’. Vriendinnen Francoise Hagen, Sabien van Lommel en Maaike Verdoes schreven de voorstelling in de meivakantie.

Zoals de naam doet vermoeden, gaat de musical over de gebeurtenissen van de afgelopen tijd: de run op wc-papier, opa op afstand verrassen, zoomende kinderen en Co Fit in beweging. “We wilden niet dat er een eind zou komen aan de mooie musicaltraditie”, vertelt Van Lommel. “Er is nu veel niet mogelijk en voor de leerkrachten is het al een pittige tijd. Dus we bedachten een alternatief dat makkelijk in te studeren is met kleine groepjes op school of thuis en uit allemaal korte sketches bestaat.” Het is een voorstelling met een knipoog, met personages als Rappende Rutte, Irma Muis en Bruno Bleekjes. Inmiddels kozen al meer dan vijftig scholen voor deze variant.

Basisschool De Windroos houdt het met De Feestplaneet bij een traditionele afscheidsmusical. Omdat de opvoering niet toegankelijk is voor ouders, gaat gymleerkracht Raymon Suurmeijer het spektakel filmen. De andere kinderen van school mogen wel komen kijken. 

“Ik vind het wel jammer”, zegt Melissa, een blond meisje dat een prominente rol heeft en halverwege de repetitie een loepzuivere solo zingt. “Ik oefen mijn liedje wel vijf keer per week. Ik had het leuker gevonden als mijn ouders erbij konden zijn. Maar gelukkig kunnen we het ze toch laten zien.”

Nazlican, een verlegen meisje met lang zwart haar, vindt het juist een voordeel dat ze de musical straks alleen opvoert voor haar broertje in groep zes. “Als mijn ouders er zijn, durf ik niet goed te spelen. De film wil ik ze liever ook niet laten zien.”

Publiek of geen publiek: aan enthousiasme ontbreekt het juf Alie Zwaagstra geenszins. Ze is intussen op een stoel geklommen om de achtstegroepers op te zwepen tijdens het slotlied. “We spelen tonéél!”, roept ze dirigerend met haar armen. De kinderen kijken haar glazig aan, maar doen hier en daar toch een voorzichtig dansje of beginnen harder te zingen. De repetitie krijgt vandaag een zes, constateert Zwaagstra na afloop. Met nog een maand aan repetities voor de boeg is daar vast een negen van te maken.

Meiden van groep 8 van basisschool De Windroos oefenen voor de musical.Beeld Patrick Post

Lees ook:

Ook achtstegroepers nemen soms een tussenjaar

Kinderen die na groep 8 nog niet aan de middelbare school toe zijn, kunnen op steeds meer plekken kiezen voor een tussenjaar. ‘Er is duidelijk vraag naar dit soort onderwijs.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden