Onderwijs

Commissie: Scholen moeten altijd open blijven, óók als er een virus rondwaart

Leerlingen van een basisschool in De Bilt dragen mondkapjes als zij tijdens de pauze het schoolgebouw uitlopen.  Beeld ANP / Jeroen Jumelet
Leerlingen van een basisschool in De Bilt dragen mondkapjes als zij tijdens de pauze het schoolgebouw uitlopen.Beeld ANP / Jeroen Jumelet

Scholen moeten altijd openblijven, vinden deskundigen, ook als er een virus rondwaart. Daarvoor moeten de scholen wel fundamenteel anders worden ingericht.

Laura van Baars

Er moet een deltaplan komen voor de modernisering van schoolgebouwen. Een commissie onder leiding van directeur Kim Putters van het Sociaal en Cultureel Planbureau acht dit een voorwaarde om scholen open te houden in tijden van pandemie. De commissie vindt dat er hoe dan ook een principieel besluit moet komen dat scholen altijd openblijven, én dat de inrichting en ventilatie van scholen aan de nieuwe werkelijkheid moeten worden aangepast.

De commissie, het Platform Perspectief Jongeren geheten, geeft op verzoek van het kabinet gevraagd en ongevraagd advies over het Na­tionaal Programma Onderwijs. Ze presenteerde gisteren een eerste advies. De spanning over de vraag of scholen open of dicht moeten in verband met het coronavirus, moet er eigenlijk nooit meer zijn, stellen Putters en de andere leden. Ze vinden dat er een fundamenteel andere vraag moet worden gesteld: als scholen altijd open zijn, wat is dan nodig om het onderwijs aan leerlingen en studenten op een verantwoorde manier te laten verlopen?

Putters had van tevoren niet verwacht dat het eerste advies voor een groot deel over de aanpak van schoolgebouwen gaat. “Je kunt wel 8,5 miljard investeren in beter onderwijs, maar dan moet er wel onderwijs gegeven kunnen worden. De huisvesting is een randvoorwaarde.”

Werken in kleinere groepen zou veel meer prioriteit moeten krijgen

‘Gezondere’ schoolgebouwen en beter onderwijs gaan hand in hand. Werken in kleinere groepen zou veel meer prioriteit moeten krijgen, vindt de commissie. Je kunt dan meer afstand houden, en ook beter voorzien in de eigen behoeften van leerlingen.

Ook voor mensen die overwegen leraar te worden is het aantrekkelijk. “Groepsgrootte zou een grotere rol mogen spelen in de aanpak van het lerarentekort”, schrijven de tien adviseurs – onder wie naast Putters onder anderen de hoogleraren Micha de Winter (pedagogie) en Trudie Schils (onderwijseconomie), leraar Karim Amghar en voormalig Laks-voorzitter en student Sven ­Annen.

Schoolgebouwen moeten dan ook zo worden ingericht dat kleine groepen er kunnen werken. Bovendien moet de ventilatie op orde zijn. “Het belang van ruimte, ventilatie en algehele hygiëne is overduidelijk, aangezien aerosolen een belangrijke rol spelen in de overdracht van corona”, schrijft de commissie. “Goede ventilatie of luchtfiltering is dus van essentieel belang voor een veilige schoolomgeving.”

Complexe financiering

De manier waarop minister Slob de afgelopen anderhalf jaar 365 miljoen euro beschikbaar stelde voor verbetering van de ventilatie, bleek complex. Het Rijk betaalde 30 procent van de kosten, scholen en gemeenten moesten 70 procent betalen. Onderling kwamen ze daar vaak niet uit, of het geld was er gewoon niet. Het Platform adviseert het Rijk nu om scholen te helpen om organisatorische en financiële problemen bij de verbetering van onderwijshuisvesting op te lossen. “Neem de belemmeringen zo snel mogelijk weg, zodat schoolgebouwen en leslokalen coronaproof worden in het gebruik, en de ventilatie-achterstand wordt verholpen.”

In het coalitieakkoord is niets over verbetering van onderwijshuisvesting opgenomen, al bedragen de geschatte kosten zeker 1,6 miljard euro. “Ik hoop dat nu de pandemie het belang van goede schoolgebouwen heeft blootgelegd, er ook in een nieuw kabinet erkenning van het probleem is”, aldus Putters. “En dat er dan vervolgens een deltaplan komt om de scholen na al die jaren weer op orde te brengen.”

Putters vindt dat scholen principieel altijd open moeten blijven, maar begrijpt de bezwaren hiertegen van personeel, ouders en leerlingen die vrezen voor hun gezondheid. “Dus we moeten steeds kijken of de school veilig genoeg is om naartoe te gaan. Die vraag past beter bij het grondrecht dat jongeren hebben op onderwijs dan de benadering: welk aandeel kunnen scholen leveren in het controleren van het virus?”

Lees ook:

‘We leren juist nu veel over sociaal-emotionele vorming op school’

Het Nationaal Programma Onderwijs kan ons veel leren, vindt SCP-directeur Putters. Zijn commissie adviseerde het kabinet voor het eerst over de aanpak van onderwijsachterstanden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden