Collevtieve klacht

Boze ouders willen bij inspectie passend onderwijs afdwingen

Tineke Timmerman: ‘Het gebrek aan passend onderwijs is echt een groot probleem’Beeld Phil Nijhuis

Ouders van kinderen die recht hebben op passend onderwijs maar het niet krijgen, zijn boos op de onderwijsinspectie. Ze rijden vandaag met een Amerikaanse schoolbus naar Utrecht en dienen daar een collectieve klacht in.

De bus mag er gezellig uitzien, de boodschap is dat allerminst. Een groep boze ouders rijdt vandaag naar de onderwijsinspectie in Utrecht. Daar dienen ze ‘s middags een collectieve klacht in over de tekortkomingen van het passend onderwijs.

Een van de initiatiefnemers, Tineke Timmerman (45) uit Amsterdam, verzamelde sinds november zo’n 750 klachten van ouders die vinden dat hun kind geen of onvoldoende passend onderwijs krijgt. Zij willen dat de inspectie dat beter gaat controleren en handhaven. En dat niet alleen het aantal thuiszitters wordt bijgehouden, maar ook het aantal kinderen in Nederland dat geen passend onderwijs krijgt.

“Veel ouders denken dat ze de uitzondering zijn met een niet-gemiddeld kind. Maar het gebrek aan passend onderwijs is echt een groot probleem”, zegt Timmerman. “Scholen worstelen met een lerarentekort en hoge werkdruk. Dan lukt het niet om óók nog genoeg extra ondersteuning te bieden aan kinderen die dat nodig hebben.”

Vanwege de zorgplicht moet de school een geschikte plek zoeken

Timmerman spreekt uit ervaring. Hoewel ze hem eigenlijk nog te jong vindt, moet haar 4-jarige zoontje binnenkort naar het speciaal onderwijs. Ze stemde daar met dubbele gevoelens mee in toen ze merkte dat zijn huidige school ‘het niet aankan met hem’. Liever had ze hem nog een paar jaar in het reguliere onderwijs gehouden, zegt ze. “Hij heeft een ontwikkelingsachterstand, maar hij is zo klein. Het kan nog alle kanten op.”

Maar haar zoontje krijgt met die overstap niet het ‘passend onderwijs’ waar hij recht op heeft, meent Timmerman. Volgens de Wet passend onderwijs hebben scholen sinds 2014 zorgplicht. Dat betekent dat de school een geschikte plek moet zoeken als een kind extra ondersteuning nodig heeft. Dat kan een aanbod zijn op de eigen school, een andere reguliere school of in het speciaal onderwijs.

De overheid wil zo bereiken dat kinderen zoveel mogelijk naar een ‘gewone’ school gaan en voorkomen dat kinderen thuis komen te zitten. 

Een mooie gedachte, maar de praktijk is weerbarstig. Nederland telt nog steeds duizenden thuiszitters en het speciaal onderwijs kampt met overvolle klassen en wachtlijsten. Het Landelijk Expertisecentrum Speciaal Onderwijs constateerde eerder dat sprake is van ‘doorschuifgedrag’ vanuit reguliere scholen. Kinderen die wel in het reguliere onderwijs blijven, krijgen lang niet altijd de extra begeleiding die ze nodig hebben. Het groeiende lerarentekort is daar moeilijk los van te zien.

Individuele klachten behandelt de inspectie niet

Ouders van deze groep kinderen kunnen eigenlijk nergens terecht, vindt Timmerman. De inspectie neemt geen individuele klachten in behandeling en controleerde jarenlang niet of scholen hun zorgplicht nakomen. Het collectief ‘Boze Ouders’ wil afdwingen dat er gehandhaafd wordt op scholen als dat niet gebeurt, zegt Timmerman. En dat er een landelijk meldpunt komt.

Woordvoerder Daan Jansen van de onderwijsinspectie beaamt dat individuele klachten van ouders niet worden behandeld. “De inspectie heeft de wettelijke bevoegdheid om toezicht te houden op de scholen. We hebben geen ombudsfunctie. Daar zijn andere routes voor, in dit geval de Geschillencommissie Passend Onderwijs. En iedere school is verplicht om een klachtenprocedure te hebben.”

Volgens de woordvoerder gaat het om ‘complexe, moeilijk te registreren problematiek’. Tot 1 november vorig jaar was het controleren op zorgplicht inderdaad geen ‘structureel onderdeel’ van de inspectiebezoeken aan scholen, zegt Jansen. Dat is het inmiddels wel. “Het beeld dat is ontstaan heeft ons ertoe bewogen om er een tandje bij te zetten.”

Hij snapt dat sommige ouders het gevoel hebben dat de inspectie niets voor ze kan betekenen. “Dat klopt tot op zekere hoogte ook. Maar wij proberen ouders altijd duidelijk te maken waar ze wél terechtkunnen. En we gaan deze ouders zeker ontvangen. Het is begrijpelijk dat ze soms lastig de weg kunnen vinden. Of dat simpeler moet, is een vraag voor de politiek.”

Lees ook:

Leraren over passend onderwijs: het werkt gewoon niet

Redderende leraren, leerlingen die tussen wal en schip vallen en toenemende werkdruk: niets wijst erop dat de wet passend onderwijs na vier jaar een succes is geworden, blijkt uit onderzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden