AnalyseOpening basisscholen

Basisscholen pikken het gejojo niet langer

Als het aan het OMT ligt, doet het mondkapje zijn intrede op de basisschool. Beeld Hollandse Hoogte/ANP
Als het aan het OMT ligt, doet het mondkapje zijn intrede op de basisschool.Beeld Hollandse Hoogte/ANP

Moeten de basisscholen weer open? Dan ook met duidelijke afspraken, zoals mondkapjes en voorrang bij vaccinatie, vindt de onderwijssector.

Het voelde als zout in de wond van de onderwijssector dat het vrijdag ineens minister van financiën Wopke Hoekstra was, die liet doorschemeren dat de basisscholen en kinderopvang op 8 februari waarschijnlijk open zouden gaan. Waarom komt zo’n mededeling, die voor het onderwijspersoneel en hun leerlingen zo veel betekent, van een minister die er niet over gaat, die wel ‘alles op alles wil zetten’, maar verder geen toelichting geeft?

Het is steeds hetzelfde liedje, vinden scholen en onderwijsvakbonden: ze moeten zich sinds maart iedere keer razendsnel aanpassen aan allerlei nieuwe situaties zonder dat ze goed uitgelegd krijgen waarom het nodig is, of hoe het precies veilig kan. Ze kregen te weinig uitleg van de minister, er werd gejojood met maatregelen als schoolsluiting, halve en hele opening, anderhalve meter afstand houden en mondkapjesplicht. Ondertussen blijven over de besmettelijkheid van kinderen vragen rijzen. Het onderwijs beweegt, omwille van het vitale werk, steeds maar weer mee.

Om het nog ergerlijker te maken, lekte het advies van het Outbreak Management Team over maatregelen in het onderwijs dit weekeinde ook nog eens uit. Daaruit blijkt dat er bij verschillende leden nog twijfels bestaan over versoepeling van de maatregelen. De ‘epidemiologische situatie’ is nog steeds ‘zeer kwetsbaar’.

Testen, beschermingsmiddelen en vaccinatievoorrang

Een getergde onderwijssector stelt zich nu hard op. De koepel van basisscholen PO-Raad en de vakbonden eisen eerst verscherpte veiligheidsmaatregelen zoals testen, beschermingsmiddelen en voorrang bij vaccinatie voor leraren voordat het primair onderwijs maandag weer heropend wordt.

Die maatregelen komen er vandaag of morgen. Als het aan het OMT ligt, komt een extra beschermingsmiddel er inderdaad: het mondkapje zal zijn intrede doen op de basisschool. Leraren in groep 7 en 8 wordt geadviseerd het te dragen, maar ook hun leerlingen als ze op de gang niet voldoende afstand van elkaar kunnen houden.

Ook vindt het OMT, net als de onderwijssector, dat er meer getest moet worden. Dat zal er wel toe leiden dat er vaker hele klassen afwezig zullen zijn, omdat basisscholieren nu ook gaan meedraaien in bron- en contactonderzoek. Wordt een kind in de klas positief getest, dan moeten de hele klas en de leerkracht vijf dagen in quarantaine en zich vervolgens laten testen. Alleen wie negatief test, mag terug naar school.

Tussen het advies van het OMT en de lerarenbonden zit ook nog wel wat licht. Zo willen de leraren met voorrang gevaccineerd kunnen worden, maar dat zal met de huidige tekorten aan vaccins natuurlijk heel lastig worden. Het is de vraag of het kabinet zo’n toezegging kan doen.

Werken in bubbels

Wat de bonden niet noemen, maar het OMT wel, is het werken van leerlingen in bubbels van twee tot vijf kinderen. In Vlaanderen werkt dit goed: klassen hebben onderling geen contact en in de pauze spelen klassen afzonderlijk buiten. Hoewel een derde golf dreigt, is collectieve schoolsluiting daar dit schooljaar niet meer aan de orde.

Misschien dat scholen en leraren deze week tevreden zullen zijn met de maatregelen die zij met demissionair minister Arie Slob afspreken, maar voor een grotere groep die zich zorgen maakt over de perspectieven voor de jeugd zal het te mager zijn. “Het moet niet weer blijven bij incidentele maatregelen”, zegt Marc Dullaert, voormalig Kinderombudsman en woordvoerder van vijftig maatschappelijke jeugdorganisaties die onlangs een Tienpuntenplan voor het (deels) heropenen van de scholen opstelden. Dit brede actieplan behelsde behalve het vaccineren van leraren bijvoorbeeld ook het inroepen van jongerenwerkers en orthopedagogen om sociaal-emotionele schade te behandelen die kinderen al hebben opgelopen.

Ook de tientallen wethouders die maandag het kabinet opriepen tot een actieplan voor de jeugd vinden alleen het openen van scholen niet genoeg om kwetsbare kinderen er weer bovenop te helpen. Zij willen binnen vier maanden een actieplan. Dat heeft het demissionaire kabinet vooralsnog niet. “Maar”, zegt Dullaert, “ik was wel blij dat Hoekstra die schade voor kinderen vrijdag benoemde.” Want als er grote, dure jeugdplannen moeten komen, kan dat niet zonder steun van de minister van financiën.

Ouders Bram en Nienke zijn ‘helemaal blij’ dat de scholen opengaan. ‘De rek was eruit’

Bram Heerebout en Nienke Vierstra vertelden eerder in deze krant over de ervaring in de lockdown met hun kinderen Isolde (6), Mynk (9) en Simon (11). Wat vinden zij ervan dat basisscholen de deuren weer mogen openen?

Nienke Vierstra: “Wij waren helemaal blij toen we hoorden dat de scholen weer opengaan. Onze jongste kreeg veel dezelfde soort opdrachten, iedere dag leek op de dag daarvoor. Ik snap dat er in groep 3 veel herhaling zit, maar de rek was er wel uit. Ik ben vorige week met haar naar een vakantiehuisje in de Flevopolder gegaan. Zo hadden wij de tijd voor elkaar, en de mannen thuis ook. Dat was heel goed, we hebben gewandeld en gemidgetgolft.

“Ik heb mijn werk de afgelopen tijd zoveel mogelijk voor laten gaan. Dat betekende dat onze dochter af en toe haar virtuele leesbijeenkomst miste, als mijn man en ik allebei een bespreking hadden. De juf maakte daar gelukkig geen probleem van.”

Bram Heerebout: “De weken thuisonderwijs zijn hectisch verlopen, mijn werk heeft daaronder geleden. Ik was veel tijd kwijt aan begeleiding, en het werd voor mij steeds moeilijker onze dochter te motiveren. Ik moest echt bij haar blijven, en we moesten alle opdrachten samen doen. Ons middelste kind is ambivalent, hij is blij dat hij weer makkelijk zijn vrienden kan zien, maar hij heeft geen zin om door de kou naar school te fietsen.

“Onze oudste zoon zit in de brugklas, hij blijft dus thuis. Dat is voor hem wel jammer, hij moet toch nieuwe mensen leren kennen op een nieuwe school. Maar het gaat voor hem prima thuis. Ik vind het heel gek dat oudere kinderen tot december nog gewoon allemaal bij elkaar in de klas zaten.”

Lees ook:

Wethouders willen snel een actieplan om de jeugd perspectief te bieden

Met het heropenen van de scholen zijn we er nog niet. Volgens wethouders jeugd is er veel meer nodig om de kinderen en jongeren weer perspectief te geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden