OnderwijsLestijden

Basisscholen doen traditioneel rooster in de ban

Beeld Kees van de Veen

Steeds meer basisscholen stappen over op andere lestijden, blijkt uit nieuw onderzoek. Het ‘continurooster’ met kortere middagpauze is het populairste alternatief.

Om twaalf uur ‘s middags naar huis voor een warme hap bij vaders of moeders? Het komt steeds minder voor. De afgelopen tien jaar zijn veel basisscholen van het traditionele rooster (met lange middagpauze) overgestapt op andere schooltijden, blijkt uit onderzoek van DUO onderwijsonderzoek & advies onder 400 basisscholen. Ruim een kwart werkt inmiddels volgens het ‘continurooster’: vier lesdagen met een korte middagpauze en een eindtijd rond kwart voor drie. De woensdagmiddag blijft vrij.

Een kleine 25 procent kiest voor het vijf-gelijke-dagen-model, waarbij de vrije woensdagmiddag plaatsmaakt voor vijf kortere lesdagen met een eindtijd tussen twee en drie uur ’s middags. Een minder populair alternatief (8 procent van de scholen) is het Hoornse model, waarbij kinderen naast woensdag- ook vrijdagmiddag vrij zijn.

Het aantal scholen dat nog werkt met het traditionele lesrooster is de afgelopen tien jaar gedaald van ruim driekwart naar 37 procent. De belangrijkste redenen daarvoor zijn volgens schoolleiders: ‘regelmaat en rust’, moeite met het vinden van vrijwilligers voor de middagpauze en rekening willen houden met voorkeuren van ouders.

Gebrek aan vrijwilligers 

Tijdens de lange middagpauze zetten scholen vaak ouders en andere vrijwilligers in. Omdat zij niet alle kinderen goed kennen, worden de pauzes volgens sommige schoolleiders rommelig. Er ontstaan dan ruzies. Bij kortere middagpauzes zitten kinderen de hele dag met een leerkracht, waardoor er meer rust is.

Basisscholen mogen zelf hun rooster inrichten zolang ze maar een vijfdaagse schoolweek en voldoende lesuren aanbieden. Van groep 1 tot en met groep 8 moet een kind minimaal 7520 uur les krijgen. In de eerste vier jaar geldt een minimum van 3520 uur, groep vijf tot en met acht tellen samen minstens 3760 uur. De resterende 240 uur mogen scholen naar eigen inzicht verdelen.

Hoewel scholen dus veel vrijheid hebben om hun rooster te bepalen, gaat dat de meeste schoolleiders nog niet ver genoeg. Uit een peiling van de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS) bleek in 2019 dat 80 procent van de basisschooldirecteuren flexibeler wil omgaan met de lestijd. Zo willen zij af kunnen wijken van vaste vakanties en de vijfdaagse schoolweek om het onderwijs beter op individuele leerlingen af te stemmen.

Vooral goed voor de leerlingen

Dat is niet alleen in het belang van ouders, maar vooral goed voor leerlingen, vindt AVS-voorzitter Petra van Haren. De vereniging vindt een wettelijk vastgestelde minimale onderwijstijd, verplichte vijfdaagse schoolweek en vaste vakanties ‘niet meer van deze tijd’. Ze zegt dat vooral het speciaal onderwijs – veel kinderen krijgen daar therapie en extra zorg – baat heeft bij meer flexibilitijd.

Ook de PO-Raad, de belangenorganisatie van basisschoolbesturen, is voorstander van flexibilisering. Door de vakanties gelijkmatiger te verdelen over het schooljaar kan de zogeheten ‘zomerdip’, het terugzakken in leesniveau, volgens de raad worden teruggedrongen.

Minister Slob (onderwijs) is nog niet overtuigd. Vorig jaar zette hij een punt achter een experiment waarbij elf basisscholen sinds 2011 hun lessen flexibel in mochten delen. Die proef was bedoeld om te kijken of de wet kon worden aangepast, maar leverde geen onverdeeld positieve resultaten op. Drie scholen kampten volgens de inspectie met ‘ernstige kwaliteitsproblemen’. Twee scholen trokken zich voortijdig terug uit de test. Volgend schooljaar start een nieuw experiment.

Lees ook:

Basisschool wil baas over eigen schoolbel zijn

Zo’n 80 procent van de basisschooldirecteuren wil flexibeler kunnen omgaan met onderwijstijd. “Sommige leerlingen hebben meer of minder les nodig dan anderen. Daar moeten we beter op kunnen anticiperen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden