Afstandsonderwijs

Basisscholen: beter geworden in afstandsonderwijs, maar zorg over afnemende leergroei blijft

Een leerkracht neemt een video op voor kinderen van een basisschool. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Een leerkracht neemt een video op voor kinderen van een basisschool.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Basisscholen vinden dat ze in de tweede lockdown beter zijn geworden in afstandsonderwijs. Maar zorgen over achterstanden blijven.

Basisscholieren zijn sinds de ingang van de tweede lockdown nauwelijks buiten beeld geraakt. Koepels van primair onderwijs in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Hoogeveen en ’t Gooi, samen goed voor ruim 40.000 leerlingen op 160 scholen, hebben alle kinderen in beeld, of verliezen hen slechts incidenteel uit het oog. Bij stichting De Haagse Scholen is, van de 15.000 leerlingen, het aantal kinderen ‘onder de radar’ volgens een woordvoerder ‘op de vingers van een hand te tellen’.

Een enquête van Duo onderwijsonderzoek & advies onder 1035 leerkrachten meldde gisteren dat een derde van de leerkrachten wel kinderen uit beeld ziet verdwijnen, al zijn het er minder dat tijdens de eerste lockdown. Mirjam Havinga van scholengroep Proceon uit ’t Gooi denkt dat leerkrachten soms het gevoel hebben grip kwijt te raken op een thuiszittende leerling, maar dat zo’n kind dan niet per se onder de radar geraakt hoeft te zijn.

Na tweeënhalve week in lockdown verliezen de kinderen volgens directeur-bestuurder Zweers Wijnholds van stichting Bijeen uit Hoogeveen misschien ook wel wat van hun motivatie “omdat de leuke dingen als gym en handvaardigheid nu wegvallen, en het onderwijs erg op cognitieve vakken gericht is”.

Aantrekkelijk afstandsonderwijs

Dat strookt met de enquête, waaruit blijkt dat een derde van de leerkrachten meer moeite heeft om de kinderen bij de les te houden. Tegelijkertijd vinden alle koepels dat ze sinds de vorige lockdown juist beter zijn geworden in het geven van aantrekkelijk afstandsonderwijs. Bovendien is de noodopvang veel drukker.

Ondanks het betere zicht op de kinderen, blijven de koepels zich wel zorgen maken over de afnemende leergroei, die uiteindelijk kan omslaan in achterstanden. Wijnholds zou het niet verbazen als de scholen tot en met de voorjaarsvakantie in lockdown zitten. “Het moet nu eenmaal veilig.”

Leerkrachten zijn bang dat de achterstanden niet meer in te halen zijn, blijkt uit de Duo-enquête. “Het zal nog jaren duren om het verlies in leergroei helemaal te compenseren”, zegt Arnold Jonk, bestuurder van de Amsterdamse stichting voor basisonderwijs Staij.

Volgens driekwart van de geënquêteerde leerkrachten gaat de lockdown vooral ten koste van de zwakke leerlingen, maar ruim de helft denkt dat ook sterke leerlingen er schade van ondervinden. De zorgen om kinderen uit gezinnen waar slecht Nederlandse gesproken wordt en weinig computers aanwezig zijn, zijn bij alle koepels het grootst. Maar welke achtergrond je ook hebt, als je in groep 3 geen meters maakt met technisch lezen, dan raak je sowieso flink achterop, zeggen Marieke Doddema en Mirjam Havinga van scholengroep Proceon.“Dat gaat gevolgen hebben voor het begrijpend lezen dat we later zo belangrijk vinden.”

Geen vervangers

Hoe haal je de schade in? Bij De Haagse Scholen is gesproken over extra lestijd door het inkorten van vakanties, maar volgens een woordvoerder is dat onhaalbaar omdat leerkrachten ook hun vakantie nodig hebben en er geen vervangers zijn.

Doubleren is ook geen goede optie, vindt Staij-bestuurder Jonk. “Daar moet voor de leerling altijd een specifieke reden voor zijn. In groep 4 en 5 maakt het misschien nog niet zo heel veel uit dat je met jongere kinderen in de klas zit, maar in hogere klassen ga je dat sociaal echt merken. We zullen in de klas nog jarenlang moeten werken om de achterstand in te lopen. Dat kan ook. We zijn gewend om met leerlingen van verschillende niveaus te werken, dus je kunt kinderen bieden wat ze moeten inhalen. Ook in het voortgezet onderwijs zullen oudere basisscholieren daarbij geholpen moeten blijven worden.”

Lees ook:

Demissionair minister Arie Slob : ‘De effecten van corona zullen lang voelbaar blijven, er zal schade zijn’

Minister van onderwijs Arie Slob is inmiddels net als de rest van het kabinet demissionair. Hij krijgt soms het verwijt in coronatijden onzichtbaar te zijn. ‘Er is nu in persconferenties wel meer aandacht voor onderwijs.’

Drukke banen én thuisonderwijs op een kleine bovenwoning. ‘Het moet niet langer dan twee weken duren’

Drukke banen, drie jonge kinderen en herstellen van corona op een kleine bovenwoning: zo ervaren Bram Heerebout en Nienke Vierstra de lockdown.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden