Zwitserse krant: Wie hulpeloos woedend is, zoekt makkelijk Joodse zondebok

RENSKE HEDDEMA

ZÃœRICH - Opluchting is het overwegende gevoel bij de Zwitsers, nu de boycot in Amerika van de baan is. Hoewel geen medium onvermeld laat, dat het verdrag juridisch nog geen enkele basis heeft.Het zogenaamde Swiss bashing - Zwitsertje pesten - was de laatste maanden in Amerika dermate toegenomen, dat er snel moest worden gehandeld.

Met de principe-overeenkomst hebben de banken eigenlijk een wapenfeit voor heel Zwitserland bereikt. Terecht vinden de Zwitsers - het waren immers ook de banken die de Zwitserse vlag hadden bezoedeld met hun transacties met de nazi's en later met het achterhouden van de 'slapende' rekeningen. De banken hebben de kolen uit het vuur gehaald voor het bedrijfsleven en de Zwitserse nationale bank.

Maar er zit ook een dikke adder onder het gras bij deze, half politieke rol, van de banken. Menigeen vindt dat Bern - vertegenwoordigd door zijn banken - nu wel degelijk is gezwicht voor uitpersing. En dat is geen prettig gevoel. “Wie hulpeloos woedend is”, waarschuwt de conservatieve Neue Zürcher Zeitung, “zoekt naar zondebokken”. En die zouden volgens de krant gemakkelijk kunnen worden gevonden in de Joodse gemeenschap.

Zelf is die gemeenschap daar overigens minder bang voor. Martin Rosenfeld, van de koepelorganisatie van Joodse gemeenten, meent dat de antisemitische druk, die de laatse jaren in Zwitserland was toegenomen, nu weer snel zal wegvloeien. Bovendien hebben de joden in Zwitserland nadrukkelijk afstand genomen van de internationale Joodse organisaties die claims tegen het land aanvoerden. De ere-president van de Israëlitische gemeente in Zürich, Sigi Feigel, voerde deze protestbeweging aan. Nu twijfelt hij eraan of er iets van het geld bij de slachtoffers terecht zal komen. Bovendien vindt hij het, met vele landgenoten, schandelijk dat het land heeft laten zien, te zwichten voor chantage.

Daarentegen is het Zwitserse bedrijfsleven net zo pragmatisch als de financiële wereld, die een kosten-baten analyse heeft uitgevoerd op de overeenkomst. De Baselse chemiebedrijven Roche en Novartis en de zware machinefabriek Sulzer hebben al aangegeven, mee te willen betalen aan de 2,5 miljard gulden compensatie. Te verwachten is, dat met het positieve advies van de werkgeversorganisatie, anderen zullen volgen.

Het chemiebedrijf EMS, in handen van de ultrarechtse politicus Blocher, van de Zwitserse Volkspartij, zal niet over de brug komen. Samen met de FDP (vrijzinnig-liberaal), heeft de SVP aangekondigd, dat het voor hen onbespreekbaar is, dat ook de nationale bank meelapt met banken en bedrijfsleven.

Zowel regering als nationale bank hebben zich trouwens angstvallig ver gehouden van de vergadertafel in New York, en ze bezien de gisteren gesloten deal met diezelfde afstand. Waarbij het nieuwe obstakel zich al weer heeft aangediend. Want de Amerikanen hebben verklaard, dat de garantiestelling van de grote banken voor het hele bedrag niet voldoende is. Als de Nationale Bank - en daarmee de Zwitserse belastingbetaler - niet een deel van de 2,5 miljard voor haar rekening neemt, dan wordt de centrale bank alsnog apart aangeklaagd.

Het lijkt er veel op, dat de Zwitsers met de bankendeal in politiek opzicht het paard van Troje hebben binnengehaald.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden