Zwitsers hoeven God niet in nieuw volkslied

Werner Widmer, de man die het officieuze volkslied schreef. Beeld afp

Pogingen het Wilhelmus te veranderen stranden al jaren, maar in Zwitserland zien ze wel wat in een ander volkslied. Gisteren kozen de inwoners van Zwitserland een nieuwe hymne, die het 'ouderwetse' Schweizerpsalm moet doen vergeten. Er is echter een probleem: de nieuwe tekst is nog ver verwijderd van officiële erkenning.

De Zwitsers kozen voor een lied dat staat voor de 'eenheid en de vrede', zo bleek zaterdag tijdens een speciale televisie-uitzending tijdens een festival voor popmuziek in Aarau, waarin inwoners van Zwitserland mochten stemmen op een van drie mogelijk nieuwe hymnen. "Gehesen in de wind, roept onze rode en witte vlag ons op tot eenheid en vrede", luidt de nieuwe eerste zin.

Het nieuwe lied borduurt voort op de melodie van het huidige Zwitserse volkslied, dat stamt uit 1841, sinds 1961 werd gebruikt als volkslied maar pas in 1981 officieel werd. De woorden zijn wel nieuw en geschreven door de econoom Werner Widmer, zo werd gisteren duidelijk. Gezien de verschillende talen die in Zwitserland worden gesproken, kan het volkslied in vier talen worden gezongen: het Duits, het Frans, het Italiaans en het Reto-Romaans.

De verkiezing, live op de publieke zender en in een typisch Zwitsers berghutje, kwam voort uit groeiende ergernis over het huidige Zwitserse volkslied. Het Schweizerpsalm (of 'Hymne national Suisse' voor het Franstalige deel) zou volgens de niet meer gericht zijn op de culturele diversiteit van het land. In plaats daarvan zou in het lied, zeker in de Duitstalige versie, de nadruk nog te veel liggen op God en het Zwitserse landschap met de hoge bergtoppen. Bijna niemand zou bovendien het lied nog meezingen als het wordt gespeeld.

208 inzendingen

Dat moest veranderen, vond de belangenvereniging SSUP, de Société suisse d'utilité publique. Begin vorig jaar startten ze daarom een ludiek initiatief voor een moderner volkslied met een artistiekere uitstraling. Iedereen mocht een tekst insturen, met eigen tekst en eigen melodie.

Uiteindelijk kreeg het comité van de belangenvereniging, die ook al 205 jaar bestaat, 208 inzendingen binnen. Veel meer dan de vijftig die werden verwacht. Ook het huidige volkslied was ingezonden en haalde de shortlist van zes. Uit die zes werden uiteindelijk door zeventigduizend Zwitsers drie versies gekozen, waar het publiek via internet of telefoon op mocht stemmen.

Naast Zwitsers mochten ook mensen zonder Zwitsers paspoort hun stem mochten uitbrengen. Op deze manier komt de diversiteit terug in het lied, aldus de organisatoren, die vooral een debat over de identiteit van Zwitserland willen starten. "Wat zijn de waarden van Zwitserland? Daar gaat het om", schreef de organisatie op hun website.

Officiële status

Het nieuwe volkslied krijgt nog niet meteen een officiële status. Eerst moet de tekst nog door het Zwitserse parlement, dat in het verleden niet zo happig was op verandering. Ook op dit moment is het lastig, omdat daar vooralsnog geen politieke meerderheid voor is. Verandering kan alleen plaatsvinden via een referendum, een veelgebruikt rechtsmiddel in het land.

Daar komt nog bij dat er ook veel tegenstanders zijn. Daar komt nog bij dat er ook veel tegenstanders zijn. De voorzitter van de l'Association Psaume (Organisatie voor het gebruik van Psalmen) Suisse, Hubert Spörri, wijst op het verleden. "Nooit heeft een land ter wereld het volkslied gewijzigd. Alleen in Australië werd aan de inwoners gevraagd te kiezen tussen een oud en nieuw volkslied, toen het land zich losmaakte van Engeland. Het volk koos voor het oude volkslied."

Niet dat de organisatoren bij de pakken neer gaan zitten. "Dit was een echt een succes", zei Jean-Daniel Gerber, de voorzitter van de SSUP, tegen persbureau AFP. "Dit was een typisch Zwitsers initiatief. Het is de oorsprong van de bevolking om de top te bereiken. Dit was daarvoor een lichtend voorbeeld hoe het werkt in Zwitserland."

De tekst van het nieuwe volkslied, in vier talen:

Frans
Hissé là-haut dans le vent,
notre drapeau rouge et blanc
nous appelle à l'unité, à la paix.
Soyons forts et solidaires,
que la liberté nous éclaire,
ouverts et indépendants,
pour le bien de nos enfants,
devant le drapeau d'antan,
renouvelons nos engagements.

Duits
Weisses Kreuz auf rotem Grund,
unser Zeichen für den Bund:
Freiheit, Unabhängigkeit, Frieden.
Offen für die Welt, in der wir leben,
woll'n wir nach Gerechtigkeit streben.
Frei, wer seine Freiheit nützt,
stark ein Volk, das Schwache stützt.
Weisses Kreuz auf rotem Grund,
singen wir gemeinsam aus einem Mund.

Italiaans
Rosso e bianco in unità,
la bandiera svizzera,
simbolo di libertà, pace.
Forti e solidali siamo
per la libertà lottiamo.
Sia la nostra società
luogo di pluralità.
La bandiera svizzera,
simbolo di solidarietà.

Reto-Romaans
Sin fund cotschen ina crusch,
Svizr'unida, ferma vusch.
Pasch, independenza e libertad.
Ferm in pievel che dat grond sustegn
a tut ils umans che han basegn.
Per mintgin la libertad
e per tuts l'egualitad.
Sin fund cotschen ina crusch,
Svizr'unida cun ferma vusch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden