Zwijnen zijn de baas in Fukushima

Wilde zwijnen in de Japanse stad Namie, in de buurt van de stad Fukushima waar in 2011 een kernramp plaatsvond. Beeld REUTERS

Een nucleaire catastrofe dwong inwoners van de Japanse stad Fukushima en omstreken in 2011 hun huizen te verlaten. Na zes jaar worden een aantal gebieden nu weer als veilig bestempeld. Maar wilde zwijnen hebben in de afwezigheid van mensen hun intrek genomen in de spooksteden en -dorpen.

Kort nadat de kerncentrale in Fukushima op 11 maart 2011 getroffen werd door een aardbeving en tsunami, werden 200.000 omwonenden geëvacueerd, uit angst voor gevaarlijke straling. Niet lang daarna daalden wilde zwijnen af uit de heuvels, en namen de plek in van mensen. Nu floreren ze er.

De Japanse overheid verklaarde recent dat vier steden in de omgeving van Fukushima weer veilig genoeg zijn voor mensen. De stralingsniveaus zijn voldoende gedaald en het nucleaire afval is opgeruimd. Maar de zwijnen vormen een probleem. Ze staan immers bekend als agressief, en zouden geen angst meer hebben voor mensen. 

Onderzoekers denken niet dat de dieren vanzelf zullen vertrekken. "Het is niet duidelijk wie nu de baas is in de stad; mensen of zwijnen”, zei Tamotsu Babu, burgemeester van een van de stralingsvrij verklaarde steden, tegen persbureau Reuters.

Jagers proberen inmiddels de populatie zwijnen terug te brengen. Volgens The New York Times zijn door die maatregelen 13,000 zwijnen omgebracht sinds 2014.

Omgebrachte wilde zwijnen in de regio van Fukushima. Beeld REUTERS

Normaal gesproken zou een groot gedeelte van het vlees van de dieren opgegeten worden; varkensvlees is zeer geliefd in Japan. Maar de zwijnen hebben tijdens hun verblijf hoge concentraties van de radioactieve stof caesium-137 binnen gekregen, stelt de Sunday Times. Door die hoge concentraties radioactiviteit zijn de zwijnen uit Fukushima niet geschikt voor consumptie.

Karkassen

Daardoor zit men dus opgescheept met een grote stapel aangetaste zwijnkarkassen. Éen stad in het gebied legde daar een massagraf voor aan, maar die zit nu al overvol, zei de gemeente. Een andere stad installeerde een verbrandingsoven. Daar zegt de gemeente personeel tekort te komen om die te bedienen. De stad Fukushima zei in Japanse media dat de uit de pan gerezen zwijnenpopulatie het beste kan worden aangepakt met speciale vallen en drones. 

Toch is het de vraag of de zwijnen wel het echte probleem vormen. Uit onderzoek van de Japanse overheid onder de geëvacueerde mensen blijkt namelijk dat liefst de helft van hen niet wil terugkeren, uit angst voor de nog steeds aanwezige straling.

Een zegen voor de natuur?

Het is moeilijk voor te stellen dat iets of iemand baat kan hebben bij een nucleaire ramp zoals die in Fukushima. Maar wat voor effect een kernramp op de gehele fauna in een gebied kan hebben, is goed te zien in de omgeving van de nagenoeg verlaten Oekraïense stad Tsjernobyl. Daar vond in 1986 een nucleaire catastrofe plaats; de kernreactor in de stad ontplofte en tot op de dag van vandaag zijn er hoge hoeveelheden straling te meten. 

Maar toch gaat met de dieren in de regio bijzonder goed. Onderzoekers stellen dat soorten als de bruine beer, lynx, wolf, hert en eland het er uitermate goed doen. In de meest schadelijke zone bij Tsjernobyl, de ‘exclusion zone’, zijn in tien jaar tijd alle diersoorten zelfs minstens verdubbeld in aantal. Beter dan in welk nationaal park in het land dan ook. Er is volgens de onderzoekers geen bewijs dat de dierenpopulaties last hebben van de hoge radioactiviteit. Per individueel dier kan dat anders zijn, benadrukten zij destijds in de Washington Post.

“Dat wilde dieren hier toenamen sinds mensen in 1986 het gebied verlieten is niet bijzonder”, zei Tim Hinton, een van de onderzoekers, over zijn bevindingen. “Wat verrassend is, is dat leven is toegenomen op een van de meest radioactief vervuilde gebieden ter wereld.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden