Zwijgplicht langs de Grecht

De Grechtkade van Woerdense Verlaat naar Woerden is een van die wandelroutes, die op de Open Voetpadendagen van 11 en 12 oktober extra aandacht krijgen. Start op zaterdag om 10.30-11 uur, op zondag om 12.30-13 uur bij station Woerden. Tal van organisaties, waaronder Nemo en Te Voet, bieden op deze dagen door het hele land wandelingen aan over onbekende onverharde paden die bedreigd worden met verdwijning of verharding. Door ze te bewandelen en door inzet van betrokken regionale organisaties kunnen ze behouden en toegankelijk blijven. De route van 12 km begint bij het Sluisje in Woerdense Verlaat, te bereiken met bus 182 die tussen de stations van Woerden en Leiden rijdt. Goede schoenen zijn aan te raden. Een speciale Voetpadenkrant is aan te vragen bij de VVV en via tel. 020-6817013. Informatie over de vereniging Te Voet is verkrijgbaar bij het secretariaat, Bernhardlaan 10, 2851 XD Haastrecht. Informatie over het openbaar vervoer tel. 06-9292

De naam zegt al dat het geen rivier is. 'Grecht' is 'gracht', de Grecht is dus gegraven - het was het Amsterdam-Rijnkanaal uit de Middeleeuwen. In 1366 gaf Albracht van Beieren opdracht om deze rechtstreekse vaarroute tussen Amsterdam en de (Oude) Rijn bij Woerden tot stand te brengen. Kaars- en kaarsrecht. Goed voor de scheepvaart en goed voor de waterhuishouding in dit zompige Hart van Holland.

Dat vonden de boeren in de polder van Kamerik overigens niet, want de Grecht (oorspronkelijk Greft) sneed als een fileermes door hun land. Waar agrariërs tegenwoordig weinig meer dan lege briefjes hebben in te brengen als er een groot infrastructureel werk wordt aangelegd, kregen de boeren in deze streek wel gehoor voor hun bezwaren. In 1494 mochten ze zelf het kanaal in het middengedeelte verleggen naar het randje van de polder. Zo is de Grecht aan ons overgeleverd, een kronkelig kanaal of een gekanaliseerde rivier - het is maar hoe je het bekijkt. Van de vroegere gracht resteert alleen nog een liniaal van een sloot, de Middelwetering.

De waterstaatkundige facetten vormen niet de belangrijkste reden om langs de Grecht te gaan lopen, van Woerdense Verlaat naar Woerden. Al valt er veel te zeggen over de schutsluis van Woerdense Verlaat, die eigenlijk van Woerden is en die in een eeuwen durende ruzie tussen de vestingstad aan de Rijn en de waterbeheerders dan weer open en dan weer dicht ging. Nu doen sluisjes dat wel vaker, maar dit 'verlaat' was als een tennisbal in een Wimbledonfinale.

Hoewel van a tot z gegraven (maar welk water is dat niet in Nederland), is de Grecht een landerig watertje. Het gaat z'n eigen gang in het veenweidegebied. 's Winters kan er mooi geschaatst worden, als er tenminste niet een halve zool op het laatst nog doorheen gevaren is. In de zomer ploegen plezierboten soms in file tussen de kades door of strijden kanoërs om voorrang met meerkoeten en andere drijfsijzen. Zo op een nazomerse dag is het jaagpad langs de Grecht (over de oostelijke kade) een feest om te belopen.

Vanaf het Sluisje van Woerdense Verlaat lopen we over het verharde Nachtegaalspad naar een bruggetje over de sluis en gaan rechts. De eerste twee kilometer zijn geasfalteerd, maar dan volgen zes kilometers over gras. Hartje Holland en dan zo'n lang stuk op sprieten lopen, het voelt als jarig zijn op de lagere school. Onverhard, af en toe een hekje en verder poldergeuren en polderkleuren. Links steken de kerktorens van Kanis en Kamerik als doorgeschoten slaplanten boven het geboomte uit, rechts ligt Zegveld op gepaste afstand en nóg verder staat een bouwsel dat op een raket of een minaret lijkt - een silo in Meije, schatten we. Maar niemand deelt ons pad. Ja, de Barkas uit Andijk en de Stella Maris uit Renesse komen we tegen en zíj zwaaien en wíj zwaaien en we zijn ze al weer vergeten.

Het is eigenlijk niet zo vanzelfsprekend dat we hier met plezier lopen. De Grechtkade is een graskade en daar zou je best eens 'iets recreatiefs' mee kunnen doen, heeft de gemeente Woerden ooit in overspelige bui gedacht. Iets 'recreatiefs' betekende toen een asfaltje uitrollen, een verhard tapijtje aanleggen, een fietspad neerplempen. Leuk voor de lui met een rijwiel en tegelijk gemakkelijk voor de lui te voet.

Gelukkig is Woerden deze idiote kronkel bijtijds kwijt geraakt, want de Grecht is al zo 'recreatief' als ze mooi is. Zoals de kade er nu bij ligt, vraagt ze een minimum aan kosten en onderhoud. Zodra de asfaltmolen hier gaat malen, is het karakter van het pad verdwenen en de lol voor de wandelaar voorbij. Verharde (fiets)paden zijn er al genoeg in de omgeving. Laat hier nou gewoon gras over groeien.

Dat doet Woerden ook. De gemeente is dit jaar door de vereniging van wandelaars Te Voet uitgeroepen tot de meest wandelvriendelijke in haar soort, omdat ze en een grasdijk tussen Gerverscop en de Hollandse Kade van de 'fietspadisering' heeft gered. Omdat de zorg voor onverharde paden toch nog lang niet algemeen goed is en de toegankelijkheid van voetpaden al evenmin vanzelfsprekend is, heeft Te Voet de Grechtkade tot speerpunt uitgeroepen. De fietslobby moet hier afblijven, vindt de vereniging. De Grecht is al mooi genoeg.

Te Voet is al lang blij dat de kade helemaal kan worden belopen. Er zijn ooit problemen geweest met de bewoners van de oude machinistenwoning naast het gemaal Kamerik-Mijzijde (1879), maar die zijn bijgelegd. Aan weerszijden van dit afgelegen huis staan hekken, die een wandelaar uiteraard achter zijn rug moet sluiten. Doorlopen mag, staat er op een bord. Mits je uitsluitend op de dijk loopt, de geit met rust laat, niet picknickt, honden aan de lijn houdt en... 'niet spreekt'. Er is dus een zwijgplicht langs de Grecht, amper honderd meter. Daarna loop je weer in een prachtig stiltegebied.

Vlak voor de bebouwing van Woerden begint, is het gedaan met de rust. Het pad loopt langs gebouwen, tussen de struiken door, half over een erf en dan naar links om uit te komen op de weg 's-Gravesloot. Die lopen we uit tot het Thijssepad rechtsaf gaat, door het Park Bredius. Bij het Centrum voor Milieu en Educatie slaan we links en zien dan vrij snel het station van Woerden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden