Zweedse 'heidenen' laten sjamanistische pop horen

Trë is uitgebracht bij Music & Words (MWCD 4011). Hedningarna treedt vanavond op in Amsterdam (Melkweg) en zaterdagmiddag op het Lowlands Festival bij Dronten. Met o.m. Buffalo Tom, Chemical Brothers, De Dopegezinde Gemeente, Shellac en Tricky (vanavond); Beck, Deus, Les Gitans du Rajasthan, Human Beings, Prophets of the City en Underworld (zaterdag); The Dickies, Foo Fighters, en Guided by Voices (zondag).

Zo brengen Prophets of the City hun spectaculaire township-hip hop uit Kaapstad en bedwelmen Les Gitans du Rjasthan de zinnen met zigeunermuziek uit Pakistan. Een van de opvallendste groepen is Hedningarna uit Zweden. Daarmee wordt een tip van de sluier opgelicht die er over de Scandinavische pop-avantgarde hangt. Voor de meesten begint en eindigt het Scandinavisch popalfabet met Abba. Toch is het muzikale spectrum tussen Noordkaap en Sont veel breder en gevarieerder. Niet alleen op dancegebied, vooral de rijke eigen traditie dient daar vandaag tot inspiratiebron.

“Wij spelen hypnotiserende trance muziek, een collage van oeroude Zweeds/Finse volksmuziek met rockelementen en samples” zegt zanger en snarenwonder Totte Mattsson. De vooruitgesnelde live-reputatie van Hedingarna uit Falun bij Stockholm, zegt wat dat aangaat genoeg. Om het even zet de groep een folk- of rockpubliek aan het dansen in één grote prehistorische houseparty. Die herwaardering voor het eigen verleden ontstond volgens Totte Mattson omdat “de meeste van mijn generatiegenoten die traditie niet gekend hebben. Ze groeiden net als ik op met rock & roll. Ik speelde elektrische gitaar samen met Björn Tollin (de drummer van Hedningarna) in een rockband. Zestien jaar oud ontmoette ik iemand die traditionele muziek maakte. 'Dat is speciaal' dacht ik nog, maar pas op mijn 22e begon ik er zelf aan.”

Het zou nog ruim tien jaar duren eer Hedningarna met haar vernieuwende synthese de aandacht trok. Mattson: “In de jaren 80 gebeurde het opeens overal in Scandinavië, bandjes die oud en nieuw met elkaar verbonden. De poëzie uit de Kalevala en de verhalen van het Samivolk (de 'Lappen', SR) en traditionele revival. Alleen de stijl verschilde per land. Je zou kunnen zeggen dat de Zweedse folktraditie een softe manier van zingen kent.”

“We werden verliefd op het directe en harde geluid uit Finland en hebben toen twee zangeressen uit de Karelia-streek aangetrokken. Uit experimenteren is onze huidige sound ontstaan. We spelen op middeleeuwse instrumenten zoals de draailier en doedelzak die een trance-achtig effect sorteren, een 'drone' die gebaseerd is op korte melodieën en korte akkoorden en daardoor veel lijkt op rock.”

Vooral met de cd Kaksi en de laatste Trë, wat 'boom' of 'hout' betekent, groeide Hedningarna uit tot boegbeeld van de nieuwe beweging. Uit luiten, harpen, allerlei soorten percussie-instrumenten en samples creëerde het kwintet een unieke sound die, gebracht als rockconcert, geheel op zichzelf staat. Dat ze zich 'De heidenen' noemen heeft geen verdere betekenis volgens Mattson. “We zingen liedjes uit voor-christelijke tijden, met odes aan oude Goden die onder meer ontleend zijn aan het Kalevala-epos. Wij zijn absoluut niet heidens, we waren gewoon de eerste groep die vanwege het materiaal iets wilde doen met die poëzie.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden