Zweden voert vanwege Russische dreiging de dienstplicht weer in

Zweedse soldaten op Gotland, in de Oostzee, dat vanwege Russische dreiging permanent bewaakt wordt.Beeld AFP

Zweden voert volgend jaar de dienstplicht weer in. Zo’n vierduizend jongens en meisjes worden vanaf 1 januari opgeroepen voor het Zweedse leger.

De belangrijkste reden is de toenemende dreiging van Rusland in de Baltische regio. Die dreiging gaat verder dan alleen het uitdelen van speldenprikken, aldus de Zweedse regering. Door de onzekere situatie in Oekraïne, de annexatie van de Krim en oplopende spanningen in de Baltische staten is het noodzakelijk het leger op peil te brengen.

Zweden, dat al bijna tweehonderd jaar geen oorlog heeft gevoerd, schafte de dienstplicht in 2010 af, omdat het alleen nog maar gemotiveerde soldaten wilde. Bovendien was het aantal geïnteresseerden groot genoeg om de vrije plekken op te vangen.

Maar nu wordt dat steeds moeilijker. Jaarlijks worden 2500 nieuwe rekruten geworven, terwijl er vierduizend nodig zijn. Dus is de dienstplicht nodig om er ‘militair klaar voor te zijn’, aldus het Zweedse ministerie van defensie. “Als we volledig getrainde soldaten willen, moeten we het vrijwillige systeem weer verplicht maken”, aldus Peter Hultqvist tegen het Zweedse SVT.

De dienstplicht gaat op 1 januari in. Zo’n honderdduizend jongens en meisjes (dat is voor het eerst) die dan achttien worden of zijn, krijgen binnenkort bericht wat de dienstplicht inhoudt. Ruim tienduizend van hen moeten daarna nog psychologische en fysieke tests ondergaan.

Van hen worden ongeveer vierduizend opgeroepen, die negen maanden tot een jaar moeten dienen. “Motivatie en interesse blijven daarbij belangrijke criteria”, aldus Hultqvist. Mocht de internationale situatie verslechteren, dan kan dat aantal worden verhoogd.

De centrum-linkse regering kreeg vandaag brede steun in het parlement. Ook Zweden zelf zijn voor. Uit een peiling van peilingsbureau Ipsos voor de Zweedse krant Dagens Nyheter vorig jaar bleek dat drie van de vier Zweden de herinvoering toejuichen.

Niet gevreesd

Zweden staat niet bekend als land met een gevreesd leger. Het land kijkt nog steeds met het schaamrood op de kaken naar een schijnaanval van de Russische luchtmacht op Zweeds luchtruim in 2013. Het Zweedse leger zat te suffen en greep niet in. Een jaar later ontstond er onrust toen mogelijk een Russische onderzeeër ongezien tot heel dicht bij Stockholm zou zijn gekomen.

De invoering van de dienstplicht is niet de enige maatregel die Zweden neemt. Vanwege de Russische dreiging schurkte Zweden afgelopen jaar als steeds dichter tegen de Navo aan. Bovendien is sinds jaren het defensiebudget niet verlaagd en sinds september zijn permanent troepen gestationeerd op Gotland, een eilandje in de Oostzee.

Nederland

Nederland kent overigens ook nog steeds dienstplicht, alleen is die in 1997 opgeschort. Wel krijgt iedereen die zeventien is, zowel jongens als meisjes, een brief thuis dat hij of zij dienstplichtig is. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden