Zweden verleent toch asiel aan Afghaanse (106)

De 106-jarige Khalbibi Uzbeki, gevlucht uit de Noord-Afghaanse stad Kunduz, die in 2015 via Servië en Kroatië in Zweden terecht kwam.Beeld AP

Om humanitaire redenen laat Zweden de hoogbejaarde, blinde Khalbibi Uzbeki blijven. Andere Afghanen worden teruggestuurd, tot ergernis van Amnesty.

De 106-jarige Khalbibi Uzbeki mag voorlopig in Zweden blijven. Deze week kreeg zij van een rechter in Gotenburg te horen dat ze niet hoeft te worden teruggestuurd naar Afghanistan. Voor zover bekend is Uzbeki de oudste persoon die asiel heeft aangevraagd in Europa. 

In mei werd dat nog door de Zweedse immigratiedienst afgewezen maar nu heeft de rechter haar alsnog om ‘humanitaire redenen’ een tijdelijke verblijfsvergunning ­gegeven. Uzbeki is bedlegerig en bijna blind. “Ik kan niet terug naar Af­ghanistan”, zei ze tegen de BBC. “Het is er niet veilig en de medische zorg die ik nodig heb, is daar niet aanwezig.”

Twee jaar geleden reisde Uzbeki naar Europa. Te voet en per trein trok ze met haar familie via de Balkanroute (die toen nog open was) naar Zweden. Haar zoon en kleinzoon droegen haar beurtelings op hun rug.

Uitzetten zou volgens de rechter vanwege haar hoge leeftijd in combinatie met haar slechte gezondheid ‘inhumaan’ zijn. De immigratiedienst had bepaald dat leeftijd op zich geen reden is om asiel te verlenen. Ook heeft het conflict nog niet het niveau bereikt waarop elke Afghaan een verblijfsvergunning zou kunnen krijgen, zei de dienst.

Maar over de veiligheidssituatie ter plekke zijn de meningen sterk verdeeld. Juist deze week waarschuwde de mensenrechtenorganisatie in een rapport dat het geweld in het land aan het escaleren is. Vorig jaar vielen onder burgers nog ruim 11.000 doden en gewonden, aldus Amnesty. Toch hebben Europese landen, onder andere Nederland, Zweden en Duitsland, al duizenden uitgeprocedeerde Afghaanse asielzoekers gedwongen op het vliegtuig gezet. Afghanistan neemt deze terugkeerders weer op, zo beloofde het een jaar geleden aan de Europese Unie. Kabul is bang anders steun uit Brussel, zo’n 1,3 miljard euro per jaar, mis te lopen.

Amnesty staat overigens niet alleen in haar zorgen. Ook Paolo Alli, de voorzitter van de parlementaire assemblee van de Navo (een groep parlementariërs die het bondgenootschap adviseert) is ongerust. Sinds de gevechtsmissie van de Navo in 2014 is vertrokken, is het terrorisme toegenomen en hebben de Taliban hun controle uitgebreid, zei hij gisteren.

Naar die situatie hoeft de hoogbejaarde Uzbeki de komende 13 maanden niet terug. Maar na die periode zal ze verlenging moeten aanvragen.

Het is nog onduidelijk of de rest van haar familie kan blijven. Elf van hen weten nog altijd niet waar ze aan toe zijn. Net zoals de naar schatting tienduizenden andere Afghanen in Europa zonder verblijfsvergunning. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden