Zweden mogen niet zomaar foto's maken

Nieuwe wet verbiedt stiekem fotograferen en filmen in privésfeer

KOPENHAGEN - Zweden stelt het stiekem fotograferen of filmen van mensen in de privésfeer strafbaar. Als Zweedse burgers iemand fotograferen of filmen zonder toestemming en daarbij met opzet hun camera verborgen houden in huis, tuin, kleedkamers, sauna, op feestjes en andere privéplekken, dan levert dit hun vanaf 1 juli een boete of een gevangenisstraf van maximum twee jaar op.

De Zweedse regering wil met deze 'wet tegen krenkende fotografie' de persoonlijke integriteit van haar burgers beter beschermen door te voorkomen dat privéfoto's zonder toestemming op Facebook, Twitter en YouTube worden gedeeld. Ook moet de wet een einde maken aan het vastleggen en publiceren van pesterijen.

Volgens Ola Sigvardsson, de Zweedse ombudsman voor klachten over de media, is de wet er gekomen vanwege een aantal kwesties die veel aandacht kregen, zoals gepest onder jongeren en een zaak rond een jonge vrouw die in haar eigen badkamer werd gefilmd.

"Dergelijk misbruik is inderdaad een probleem. We lopen allemaal rond met een smartphone. Maar het is wel zo dat door deze wet persfotografen in de toekomst twee keer zullen nadenken voor ze een foto maken en misschien in bepaalde situaties ervoor kiezen om dat niet te doen", zegt Sigvardsson.

Met name Zweedse journalisten en persfotograferen hebben zich de laatste twee jaar verzet tegen de wet. Zij vrezen dat deze hun waakhondfunctie ondermijnt en daarmee de persvrijheid beteugelt. De nieuwe wet maakt formeel wel een uitzondering voor journalistiek werk en nieuwsgaring, maar volgens de Zweedse journalistenbond zijn de voorwaarden onduidelijk.

"Is een toilet of een privézaaltje in een restaurant ook een privéruimte? Daar kun je lang over discussiëren. Voortaan gaat in ons land de rechter beslissen of een foto legaal is of niet. De verantwoordelijkheid wordt dus van de krantenuitgever verlegd naar de individuele fotograaf. Willen we dat wel in Zweden, waar we een vrije pers hebben?", aldus Peter Skyhag van de journalistenbond.

De bond heeft eerder onderstreept de bescherming van de persoonlijke integriteit te steunen. "Maar waarom niet voortbouwen op een bestaande wet, bijvoorbeeld op de wet inzake afluisteren? Dat is beter dan een nieuwe wet maken die botst met de persvrijheid."

Skyhag is volgende week jarig. Mogen mensen fotograferen op zijn feestje?

"Niemand zal vreemd opkijken als iemand foto's maakt zonder iets te vragen", stelt hij. "Iedereen kent elkaar. Maar journalisten en persfotografen krijgen op straat steeds vaker de vraag waarom ze foto's maken. De nieuwe wet geeft mensen het idee dat fotograferen illegaal is, ook in de publieke ruimte. Zelf is het me opgevallen bij het golfen dat mensen die elkaar niet kennen tegenwoordig toestemming vragen voor het maken en delen van foto's.Vijf jaar geleden deed niemand dat. Dus er is al een mentaliteitsverandering gaande in Zweden."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden