Zwarten houden vast aan hun wijk

Twee maanden na orkaan Katrina vraagt New Orleans zich af ofde laaggelegen woongebieden wel moeten worden herbouwd. Vooralin de arme, zwarte wijk Ninth Ward ligt die vraag gevoelig.

Eén keer eerder is Donald Walker komen kijken naar zijn huisop de hoek van Urquhart en Gordon Street in de Ninth Ward. Hijreed met zijn auto voor, zag dat het huis er nog stond en dat deschuur weg was, maar stapte niet uit. Binnen kijken leek tegevaarlijk. De buurt was net leeggepompt en het huis kon noginstorten. Maar eerlijk gezegd kon hij het toen ook niet aan.

Nu, twee maanden na de overstroming, is hij terug met zijnvader, een neef en nicht om te zien wat er te redden valt. Uitde kofferbak haalt hij zware schoenen, een grijze overall enchirurgische handschoenen. Hij doet een mondmasker voor. ,,Wieweet wat er in dat water zat.“

Voor de voordeur vindt hij het rondschrijven dat degemeentereiniging in de hele stad heeft verspreid, maar dat hiermisplaatst lijkt, omdat de hele wijk geen stroom of water heeften uitgestorven is. De dienst meldt dat de vuilniswagensbinnenkort weer langs zullen rijden, maar alleen voor huisvuil,niet voor puin, dus of de bewoners dat goed willen scheiden.

“Kunnen ze niet gewoon het hele huis meenemen?“, gromt Walker.Dat is een grap met een bijzondere lading voor de twintigduizendinwoners van de wijk. Ze hebben in de media een hoge ambtenaarvan de gemeente New Orleans kunnen horen, die zei dat ,,het foutzou zijn de Ninth Ward weer op te bouwen“.

Burgemeester Ray Nagin schermt bij alle wijken metherstelplannen, maar voor de hunne heeft hij het over 'massalesloop' en 'afdoende compensatie'. Inwoners vrezen dat op een dagde bulldozers komen en de hele wijk voorgoed met de grondgelijkmaken.

Dat denkt ook Walker, die zich met zijn vader een weg baantdoor het duistere houten huis tussen hopen huisraad. Het lopenwordt bemoeilijkt door een gitzwarte laag smurrie, die als teeronder je schoenen plakt. ,,Mijn bloeddrukmeter is kapot“, roeptvader vanuit een zijkamer. ,,Ik zei het je toch“, antwoordt zijnzoon. Hij weet na een korte toer zeker: ,,Alles is verlorengegaan. Het huis moet helemaal gesloopt worden.“

Maar fel verzekert hij dat hij hier terug zal komen. “Waarom?Omdat ik hier woon. Nu al 32 jaar. Alle wijken kunnen herbouwdworden, deze net zo goed. Wij hebben eerder zoiets meegemaakt.Ik ben in de straat hierachter geboren. Dat huis werd verwoestdoor Betsy, waarna mijn vader hier gebouwd heeft. Zo ging dat enzo zal het weer gaan. Wij geven niet op. Al duurt de herbouw driejaar.“

In alle verhalen uit het stadhuis dat deze wijk tegevaarlijk, te laag is gelegen en beter weer moeras wordt zoalsvoor de drooglegging, ziet hij 'politieke spelletjes'. Het isnamelijk niet alleen een laaggelegen wijk, het is ook een arme,zwarte wijk met veel misdaad. Politici willen volgens Walker deorkaan Katrina benutten om het probleem van de zwarte wijk metde hoge criminaliteit en de vele armoede in één klap op telossen. Maar zodra de zwarten een fooi hebben gekregen voor hunbezit, beweert hij, zullen niet de natuur- maar deprojectontwikkelaars hun slag slaan in dit lage deel van de stad.De grond ligt namelijk nabij het centrum.

“Ik heb één boodschap voor iedereen die er nu al van droomtdat op de plaats waar nu mijn huis staat, straks hole nummernegen van hun golfterrein ligt: het gebeurt niet, ik blijf hierwonen.“ Zijn nicht foetert dat burgemeester Nagin heeft geopperdeen reeks grote hotels met casino's nabij het stadshart tebouwen. ,,Dat en nog meer Mardi Gras [het beroemde carnaval,red.] is het enige waar hij aan denkt. Maar Ninth Ward wordt geencasinoland. Mensen willen wonen. Ze pikken zoiets niet.“

Tegenstanders van de vermoede plannen van het stadhuisproberen de wijk een vuist te laten maken. Dat is nietgemakkelijk. De wijkbewoners zijn nog altijd verstrooid over halfAmerika. Mensen keren alleen sporadisch en voor even terug. Zelfsmidden op de dag is het er onwezenlijk stil. Je kunt twee, driestraten uitrijden zonder één teken van leven te zien. Nergenshoor je auto's, radio's of stemmen, alleen een enkele vogel.

De straten zijn geveegd, maar zien nog grijs van het zeezout.De stoepen zijn bedekt met een zwarte, door de nog felleherfstzon gebarsten laag. Tot anderhalve meter hoog zie je nietéén sprietje groen: pollen en struiken zijn grijs en hebbenvuilslierten.

Maar in al dat grauw vallen de oranje plakkaten goed op dieburgerrechtenorganisatie Acorn op tientallen gevels heeftgeplakt: 'Geen gebulldozer. Red onze wijk'. Die kleur is metopzet gekozen: inspecteurs van de gemeente plakken overal in NewOrleans rood-oranje stickers op huizen die onbewoonbaar zijngeworden. Op de doorgaande Saint Claude Avenue hangt eenspandoek: 'Verkoop je huis niet. De Ninth Ward komt terug!'

Maar Martha Skinner ziet zich nooit meer terugkomen in haarhuis op North Villere Street. ,,Ik heb helemaal niets meer“,herhaalt ze steeds als ze voor het eerst sinds de overstromingop regenlaarzen en met huishoudhandschoenen aan door haar huisgaat. ,,Ik ben vertrokken in korte broek en op slippers. Voor eenpaar dagen, dacht ik. Nu heb ik nu niet eens meer eigen kleren.“

Ze zit bij familie in het noorden van de deelstaat. “Daar kanik niet blijven. Ik word volgende maand 88 en deel een ruimte meteen vrouw van 94. We zijn elkaar alleen tot last. De gemeentedaar heeft me een caravan beloofd. Dat zal mijn nieuwe huis welworden, want ik ben niet genoeg verzekerd om het hier weer op tebouwen.“ Ze zal haar wijk missen: ,,Ik zit er al sinds 1956. Alwas het de laatste jaren een harde buurt geworden. Veel drugs.“

Haar zoon Willie begrijpt dat inwoners het als beledigingvoelen als erover wordt gepraat van hun wijk weer een moeras temaken. Het komt boven op veel oud zeer, alle boosheid over deKatrina-opvang en klachten over politieagenten die vanwege deplunderingen nu de zwarten hard aanpakken. De Ninth Ward heeftal een moeizame relatie met de politie. ,,Iedereen weet dat opde hoek van deze straat ooit een meisje is doodgeschoten dooreen corrupte agent. Zij is een symbool van wangedrag door depolitie.“

De wijk was de laatste tien jaar erg gewelddadig geworden,zegt ook Skinner. Toch zou hij het erg vinden als de wijkverdween, omdat daarmee een eigen cultuur zou verdwijnen. “Er waszo'n vertrouwdheid tussen de oude bewoners. Als ik opzomeravonden met mijn moeder op de veranda zat, ging niemandvoorbij zonder een praatje te maken.“

Hij vertelt ook over de trotse muzikale traditie in de wijk.Fats Domino hield niet voor niets een huis aan. Fans hadden al'Rust in vrede, Fats. We zullen je missen' op een buitenmuurgespoten toen hij enkele dagen vermist was. Maar hij werd levendteruggevonden en is intussen gouden platen komen redden.

Voor Phyllis Barber daarentegen, die bij een van deresterende legerblokkades wacht, is Ninth Ward nu al een geslotenhoofdstuk. ,,Ik kom hier nooit meer terug. Ik wil het gewoon nietnog eens meemaken. Na Betsy en Katrina heb ik het wel gezien. Ikga mijn bezit verkopen.“

Ze is voor het eerst terug uit Dallas, Texas, met haarmoeder. ,,Ik heb begrepen dat ons huis half in het zwembad hangt.Maar ik mag van het leger de straat niet in. Ze zijn bang dat hetinstort als ik naar binnen ga. Maar ik wil niet naar binnen. Ikwil het alleen zien.“

Haar moeder heeft heimwee naar de Ninth Ward, dus ze sluitniet uit dat ze uiteindelijk in de wijde omgeving terugkeert.,,Maar als het aan mij ligt, blijven we in Dallas. Ik heb er eenmooie flat gehuurd en het is een miljoenenstad, dus ik vind daarwerk.“

De verhalen over het unieke, zwarte karakter van Ninth Wardzijn aan haar niet besteed. ,,Toen ik hier opgroeide, woonden ernog blanken in onze straat. Die zijn na Betsy vertrokken.Daardoor is de wijk veranderd. Nu vrezen de mensen dat Latino'shuizen gaan opkopen. Wat dan nog? Amerikaanse wijken veranderenoveral en altijd van samenstelling. Voor mijn part wordt NinthWard straks 'Klein Mexico'. Je moet niet van alles een rassenzaakmaken.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden