Zwarte modellen, nog steeds groot nieuws

Het haalt nog steeds het nieuws: een zwart model staat met twee blanke collega's op de voorkant van de Amerikaanse Vogue. Mode kan alle kleuren hebben, bij mannequins is de variatie minder groot.

Roomblanke schoonheden waren ooit alleenheersers op de catwalks en de omslagen van tijdschriften. Als degenen die de modellen selecteerden al niet gehinderd werden door vooroordelen, dan weerhielden commerciële overwegingen hen wel van geëxperimenteer: zwart verkocht niet.

In de jaren zestig van de vorige eeuw begon langzaam wat te schuiven. Gelijkheidsidealen beheersten in toenemende mate het publieke debat. De burgerrechtenbeweging met leiders als Martin Luther King kwam op voor de rechten van Afro-Amerikanen. De successen van een platenlabel als Motown bewezen dat zwarten ook in de ogen van een blank publiek star quality konden hebben. The Supremes scoorden maar liefst twaalf nummer-een-hits in de Billboard Hot 100. Black is beautiful, was het nieuwe adagium.

En toch kwamen de Britten eerder dan de Amerikanen met een zwart model op de voorkant van een tijdschrift. In maart 1966 stond Donyale Luna (geboren in 1945) voor op de Engelse Vogue. Het model, net als Motown afkomstig uit Detroit, was een typisch product van de Amerikaanse smeltkroes. Ze had onder meer Afro-Amerikaanse, Ierse, Mexicaanse en Egyptische voorouders. Na Vogue volgde een reeks aan opdrachten.

De Verenigde Staten volgden snel. Naomi Sims (1948) plaveide daar de weg voor velen na haar: ze stond in augustus 1967 voorop het modesupplement van de New York Times, in november 1968 op de cover van Ladies' Home Journal, een instituut onder de Amerikaanse damesbladen, en haar beeltenis sierde in oktober 1969 de voorkant van het prestigieuze Life. De tekst bij de foto verwees naar de kleine revolutie in modellenland: 'Black models take center stage'.

Sims schreef geschiedenis. Haar verschijning op de covers van het modesupplement van de New York Times en Life werden later geëxposeerd in het Metropolitan Museum of Art in New York.

Voor haar doorbraak was Sims menigmaal afgewezen door modellenbureaus. Soms motiveerden ze die beslissing niet. Andere keren werd erbij gezegd dat ze te zwart was om een succes te worden. Ze benaderde een aantal fotografen rechtstreeks en op die manier lukte het haar om alsnog erkenning te krijgen.

De covers veranderden niet alles. Stereotypen en vooroordelen bleven hardnekkig. Sims verzette zich daartegen. Begin jaren zeventig wees ze een hoofdrol in 'Cleopatra Jones' af. De rolprent was er een in de hausse van blaxploitation movies, actiefilms met zwarten in de hoofdrol. Volgens Sims was het script te racistisch. In dezelfde periode trouwde ze met de blanke Michael Findlay, destijds een van de kunstpausen in New York. Het was een interraciaal huwelijk van twee beroemdheden in een tijd dat zulke verbintenissen nog steeds niet voor zich spraken.

De Amerikaanse editie van Vogue had in augustus 1974 voor het eerst een zwarte vrouw op de voorzijde staan. Beverly Johnson (1952), kort daarna de eerste donkere covergirl van de Franse Elle, had een verleden als zwemster en deed na haar loopbaan als model nog het nodige acteerwerk en had net wat minder succes als zangeres. Ondertussen lanceerde ze eigen mode- en cosmeticamerken. In 2012 had ze kortstondig haar eigen realityserie op het netwerk van Oprah Winfrey.

Naomi Sims stopte na vijf jaar met haar modellenwerk en werd zakenvrouw. Ze stortte zich op de verkoop van pruiken voor zwarte vrouwen, het runnen van schoonheidssalons en de verkoop van cosmetica. Ze schreef bovendien een aantal boeken gerichte op zwarte lezeressen. Ze stonden vol schoonheids- en carrièretips. Sims overleed vijf jaar geleden aan de gevolgen van borstkanker.

Donyale Luna combineerde modellenwerk ook met acteren. Ze speelde in films van Andy Warhol, in Federico Fellini's 'Satyricon' en had een rol in 'The Rolling Stones Rock and Roll Circus'.

Als model kreeg ze vanwege buitensporige eisen, wangedrag en overvloedig drugsgebruik een slechte naam. In 1975 stond ze nog in haar blootje in Playboy, een blad dat overigens al in 1965 voor het eerst een zwarte playmate van de maand had. Luna overleed in het voorjaar van 1979 na een overdosis heroïne.

Beverly Johnson en andere zwarte modellen, zoals de Britse Naomi Campbell (1970) verkondigden bij herhaling dat de mode- en bladenwereld nog steeds niet vrij is van racisme. In een deze week gepubliceerde lijst van best verdienende modellen stonden inderdaad vooral blanke blondines als Gisele Bündchen en Doutzen Kroes.

Dat een zwarte vrouw op de cover van het als zeer belangrijk beschouwde septembernummer van Vogue anno 2014 nog groot nieuws is, kan ook als een bewijs worden gezien voor het gelijk van Johnson en Campbell.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden