Zwarte én witte bladzijden van onze historie

Nationaal Historisch Museum geeft een voorproefje in Zuiderkerk Amsterdam

Het Nationaal Historisch Museum is al een tijdje actief, maar eindelijk kan het publiek ook echt komen kijken. Morgen opent in de Zuiderkerk in Amsterdam de eerste tentoonstelling '100M2NL', een voorproefje op wat het museum brengen gaat. In zevenmijlslaarzen gaat het door de geschiedenis heen. Van de vroegste nederzettingen naar de Beeldenstorm, van de Gouden Eeuw naar de massamedia van de twintigste eeuw. Waarom deze keuzes?

Directeur Valentijn Byvanck: "Netto hebben we geen honderd maar zestig vierkante meter de ruimte. We hebben gekozen voor vijf thema's die elke bezoeker moet kennen. In een overzicht van de Nederlandse geschiedenis mag de Beeldenstorm niet ontbreken, maar het stoort weinig mensen dat de achttiende eeuw er bescheiden vanaf komt."

Het verleden met het heden verbinden, zoals de Beeldenstorm met de opstand in Egypte, moet de nieuwsgierigheid en het inzicht vergroten. "Twee mensen hebben al gezegd: die Beeldenstorm is leuk, maar de katholieken moesten het wel heel erg ontgelden. Alle geschiedenis waarin je scherpe keuzes maakt is onevenwichtig. En daarom geven we iedereen volop de ruimte om terug te praten. Wij zeggen niet: Dit is de geschiedenis en leer maar uit je hoofd. Het is ook typerend voor Nederland om de geschiedenis trots noch schaamtevol te kunnen schrijven. We kunnen niet opmerken dat de Gouden Eeuw zo geweldig was zonder dat heel veel mensen over de keerzijde beginnen, de slavernij bijvoorbeeld."

Voelen de directeuren de druk om een trots museum neer te zetten?

Schilp: "De politiek bemoeit zich niet met de inhoud. Er is veel stemmingmakerij rond dit thema, maar ook PVV-woordvoerder Martin Bosma heeft onze koers nog nooit willen beïnvloeden. Dat zou dit initiatief ook meteen diskwalificeren."

Byvanck: "Die druk voelen we scherper vanuit het publiek, door de brieven en de internetreacties. Er is een volksdeel dat wil dat wij de zwarte bladzijde benadrukken, en een volksdeel dat alleen de witte bladzijde wil zien. Je moet beide tonen."

Twee veenlijken, het eerste VOC-aandeel, een Frankisch zwaard: het NHM heeft fraaie bruiklenen gekregen van onder meer het Drents Museum, het Westfries Archief en het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. De samenwerking met andere musea verloopt uitstekend, zegt Byvanck. "Ze hebben ons ware schatten uitgeleend. Van het Rijksmuseum in Amsterdam hadden we niets nodig, maar zij zouden vast ook niet verschrikkelijk moeilijk doen. Niemand heeft daar een belang bij."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden