Zwarte doos wel geborgen 'Voicerecorder El Al-jumbo twee dagen na ramp naar Schiphol'

AMSTERDAM - De cockpit voicerecorder van de El Al-jumbo is al twee dagen na de ramp in de Bijlmer geborgen en naar Schiphol afgevoerd. De vinder, de Amsterdamse brandweerman H. Vervoort, heeft dat vorig jaar zelf aan de Rijksluchtvaartdienst (RLD) gemeld, maar die zou weinig belangstelling voor zijn verhaal hebben gehad.

Een woordvoerder van de RLD ontkent dat de bewuste zwarte doos is gevonden. “De voicerecorder is niet bij ons terechtgekomen”, aldus de zegsman. Meer informatie over de speurtocht naar de recorder, waarop de gesprekken staan die in de cockpit van de Boeing werden gevoerd, kan de RLD niet geven. De verantwoordelijkheid voor die opsporingszaak zou bij de Rijkspolitie dienst luchtvaart liggen. Die verwijst echter terug naar de RLD.

De cockpit voice recorder en de flight data recorder zijn de twee zwarte dozen die in een vliegtuig moeten zitten. De datarecorder, die gegevens als vlieghoogte en motorvermogen registreert, is volgens de RLD drie dagen na de ramp, op woensdag, gevonden; de voicerecorder is officieel altijd spoorloos gebleven en zou mogelijk zijn meegenomen door een souvenirjager.

Vervoort werkte op dinsdag 6 oktober vorig jaar in de eerste ploeg die vliegtuigresten moest bergen. “Ik begon om tien uur 's ochtends en na een minuut of tien pakte ik een metalen doos op. Verrast door het enorme gewicht liet ik hem uit m'n handen vallen. Ik keek er verbaasd naar want hij leek veel te zwaar voor z'n omvang, al was hij trouwens wel veel te groot om door een souvenirjager ongezien meegenomen te kunnen worden. Daarna pakte ik hem opnieuw op en gooide hem in een container. Op dat moment wist ik niet dat ik de recorder in m'n handen had, want ons was niet verteld hoe hij eruit zou zien.”

De container werd rond het middaguur met andere containers geleegd in een vrachtwagen en die reed de geborgen onderdelen naar Schiphol. Volgens Vervoort moet de recorder daar uiterlijk om twee uur 's middags zijn aangekomen.

Nadat de voice recorder, volgens de officiele lezing althans, ook na weken nog niet was gevonden, werd na tv-journaals een politiespotje uitgezonden met het verzoek om tips. Vervoort: “Toen herkende ik plotseling de recorder die ik in handen had gehad.” Een foto van een recorder waar een deksel van was verwijderd overtuigde Vervoort helemaal. “De recorder die ik had gezien miste dat dekseltje en zag er binnenin precies zo uit als het ding op de tv.”

- Vervolg op pagina 3

'RLD is nooit bij me gekomen'

VERVOLG VAN PAGINA 1

Vervoort belde de volgende dag naar de RLD. “De man hoorde me aanvankelijk welwillend aan, maar na overleg met een andere RLD'er vroeg hij voortdurend of ik niet de andere zwarte doos, de datarecorder, had gevonden. Ik zei hem dat ik er zeker van was dat het de voicerecorder was geweest. Daarop hebben ze me een heel slecht fotokopietje toegestuurd van de datarecorder, met de vraag of ik toch niet dat ding had gezien. Maar dat was 'm dus zeker niet, heb ik opnieuw geantwoord. Daarna is me nooit meer iets gevraagd. Er is nooit iemand van de RLD bij me gekomen om me te ondervragen of om me goede foto's van de voicerecorder te tonen. Dat heb ik toch altijd vreemd gevonden.”

Vervoort kan op dinsdagochtend in feite die datarecorder helemaal niet in een container hebben gegooid, zoals de RLD beweert. Dat blijkt onder meer uit wat de directeur-generaal van de RLD J. W. Weck een dag later meldt. Op woensdagmiddag verklaart Weck tijdens een persconferentie dat de datarecorder die dag “rond het middaguur is gevonden in het rampgebied, dat wil zeggen in de puinhopen bij de flat”.

Die visie wordt gesteund door een ooggetuige, hulpverleenster G. Mostaart. Zij zegt dat rond drie uur op die woensdagmiddag vier keurig geklede heren in een grijze stationcar op het rampterrein zijn aangekomen. Achter een tent van het rode kruis, uit het zicht van de journalisten, laden zij een oranje-rood gekleurd iets in een kist en rijden ermee weg. Later ziet Mostaart op de tv de gevonden datarecorder en meent daarin het apparaat te herkennen dat de vier heren hadden opgehaald.

Heel even wordt die woensdag zelfs van officiele zijde gemeld dat naast de datarecorder ook de voicerecorder is gevonden. Commandant H. C. Ernst van de Amsterdamse brandweer trok zijn verklaring daarover, kort nadat hij hem voor de radio had afgelegd, echter weer in.

De volgende dag, donderdag, zorgde ook de RLD voor verwarring door in een rapportage aan minister Maij (verkeer en waterstaat) te melden dat de datarecorder in een container op Schiphol is gevonden. Ook gisteren noemde de RLD die lezing nog “de officiele versie”. Dat RLDtopman Weck zelf heeft gezegd dat de recorder in de Bijlmer is gevonden, moet volgens de RLD een verspreking zijn geweest als gevolg van “de hectiek van het moment”. Op de videobeelden van de persconferentie is echter duidelijk te zien dat Weck zijn verklaring in alle rust van papier voorlas.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden