Zwarte Cross niet alleen voor motorfreaks

Bezoekers arriveren bij het festivalterrein van de Zwarte Cross.Beeld Herman Engbers

Weer of geen weer, Zwarte Cross gaat vandaag onvermoeid door. Trouw-verslaggever Ruth van der Kolk liep gisteren over het festival.

"Zoepsidie voor armlastigen. Iedereen is gelijk!", roept een acteur, verkleed als ambtenaar met brilletje en de haren in een scheiding. Hij staat voor een loket op wielen. Verschillende bezoekers van festival Zwarte Cross staan in de rij om de 'ambtenaren' ervan te overtuigen dat zij recht hebben op een gratis muntje voor eten of drinken.

"Dit loket moet je niet te serieus nemen, maar het onderliggende idee is wel om iets te betekenen voor anderen", vertelt Gijs Jovink, directeur van de Zwarte Cross. "Mensen die krap zitten kunnen gratis muntjes krijgen op het festival." Hij wijst naar een bord met de tekst 'Neem jezelf niet te serieus, dat doen wij ook niet'.

De Achterhoekse gekkigheid van de Zwarte Cross is gisteren losgebarsten. Dit is het grootste betaalde festival in Nederland, en de grootste motorcross ter wereld. Dit weekend is er zo'n 140 hectare bezet door een crossbaan, 27 podia en attracties zoals de 'pizzaburgerbaan', een kabelbaan over het festival. Zo'n 200.000 bezoekers komen een dagje of weekend naar Lichtenvoorde.

Poëzie en reggae
De Zwarte Cross legt de nadruk op gelijkheid. "Huidskleur, armoede en rijkdom doen er hier niet toe. Iedereen is welkom", klinkt een stem met een Achterhoeks accent door de luidsprekers. "En zo is dat", zegt Jovink.

"De meeste festivals zijn zo eenzijdig, waardoor er veel dezelfde mensen naartoe gaan van dezelfde leeftijd en met dezelfde interesses. De Zwarte Cross wil juist dat iedereen het leuk vindt om te komen. Niet alleen de motorfreaks. Wij vinden bijvoorbeeld dat motors, poëzie, reggae- en jazzmuziek heel goed bij elkaar passen. Dat maakt de Zwarte Cross uniek, waardoor zoveel mensen hier op af komen."

Lies en Anton Berentsen, beiden 74 jaar, komen er al jaren. "Ieder jaar fietsen we vanuit Winterswijk hiernaartoe om de stunts te bekijken. Anton heeft 25 jaar lang gecrosst met de motor en de auto, dus hij komt hier graag."

Ook de twee broers Frits en Johan Groot Roessink zijn te spreken over het festijn. "Iedereen uit onze woonplaats Voorst gaat hiernaartoe. De organisatie is zo gek als een deur, maar wij houden wel van die gekkigheid. Van ruige voertuigen tot een blagenweide (Achterhoeks voor kinderweide, red). Voor iedereen wat wils", lacht Johan.

Hoewel de organisatie zich meer wil focusen op gelijkheid en diversiteit, is de motorcross nog altijd het meest populair van heel het festival. Steeds meer mensen zijn benieuwd naar de spectaculaire stunts.

Uitgedoste voertuigen op de eerste dag van de Zwarte Cross.Beeld anp

Afstand
De organisatie heeft de veiligheidsregels dit jaar flink aangescherpt, omdat ze geschrokken waren door het drama van vorig jaar in Haaksbergen. Drie mensen kwamen om het leven en 28 raakten gewond doordat een monstertruck er bij een evenement het publiek inreed. "Om dit te voorkomen zijn er greppels gegraven op het crossterrein, zodat voertuigen worden afgeremd wanneer ze uit de bocht vliegen. De afstand tussen het publiek en de voertuigen is nu ook groter, en de snelheid van de voertuigen ligt lager dan voorheen", zegt Jovink.

Annette Bronsvoort, burgemeester van Oost Gelre, let ook op de veiligheid en de sfeer. Ze is tevreden met hoe het festival nu verloopt. "De inwoners van Lichtenvoorde zijn trots op dit festival", zegt Bronsvoort. "Drieduizend verenigingsleden uit de regio helpen mee. Dat is een vierde van het totale inwonersaantal." Door de medewerking van de vrijwilligers uit de regio behoudt de Zwarte Cross een Achterhoekse cultuur, vindt de directeur. De behulpzaamheid en het omzien naar de ander staat hoog in het vaandel.

"Ik heb net muntjes gekregen van 'de ambtenaar'", vertelt rolstoelgebruiker Frans Kuyper. "Hoewel ik niet veel geld heb, kan ik toch genieten van de Zwarte Cross."

Wat voor publiek komt er naar de Zwarte Cross?

Boeren, bier en modder. Dat was het beeld dat bij radiostation 3FM heerste, zo'n acht jaar geleden. Ben Houdijk, producer, moest de diskjockeys echt overtuigen om op de Zwarte Cross te komen staan en live verslag te gaan doen. In werkelijkheid viel het evenement mee. "Het is juist een heel breed festival waar studenten, motorliefhebbers en gezinnen bij elkaar komen."

Michiel Rovers, onderzoeker bij Hogeschool Amsterdam, bevestigt dit beeld. "Vroeger was de Zwarte Cross bij uitstek iets voor families uit de Achterhoek. De motorcross en de gezelligheid stonden centraal." Nu is het programma uitgebreid met muziek en theater en trekt het daardoor een ander publiek. De acts zijn nu belangrijker dan de cross. En de mensen komen ook voor de sfeer natuurlijk", zegt Rovers. "Dat rauwe randje van de Zwarte Cross lonkt."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden