Zwart Oscargoud

Beste Film, Beste Vrouwelijke Bijrol. De 86ste Oscaruitreiking was duidelijk opgedragen aan de Afro-Amerikaanse gemeenschap. Met '12 years a Slave' ziet Amerika zijn eigen slavernijverleden onder ogen.

Het slavendrama '12 Years a Slave' schreef afgelopen weekend geschiedenis door als eerste film van een zwarte regisseur de Oscar voor Beste Film te winnen. De Britse filmmaker Steve McQueen maakte in de dubbelrol van regisseur en producent kans op beide hoofdprijzen, maar won het Oscargoud uiteindelijk als producent, samen met vier medeproducenten, onder wie Brad Pitt. McQueen (44) memoreerde in zijn dankwoord de slachtoffers van de slavernij, en de 21 miljoen mensen die nog steeds onder slavernij leven.

'Africa's historic night at the Oscars', gonsde het overal. Terecht, want naast McQueen zagen ook de Afro-Amerikaanse achtergrondzangeressen uit '20 Feet from Stardom' de Oscar voor Beste Documentaire verzilverd. De debuterende, uit Somalië afkomstige Barkhad Abdi ('Captain Phillips') stond in de schijnwerpers met zijn nominatie voor Beste Acteur in een Bijrol. Barkdi als belichaming van de Amerikaanse Droom: een Afro-Amerikaan die een tijd lang als limousine-chauffeur werkte, en nu zelf uit een limousine kwam gestapt. De uit Kenia afkomstige Lupita Nyong'o werd bekroond voor haar optreden als slavin in '12 Years a Slave'. De beeldschone actrice kreeg een staande ovatie, en hield een inspirerende speech over dromen die er toe doen, waar je ook vandaan komt.

Veel bijval ook voor live-optredens van de Afro-Amerikaanse zanger Pharrell Williams met zijn super-swingende lied 'Happy' (uit de film 'Despicable Me 2') en U2 met 'Ordinary Love' (uit de film 'Mandela: Long Walk to Freedom').

Het was mooi geweest als McQueen ook de Oscar voor Beste Regisseur had gewonnen. Het scenario was er naar, want om de prijs uit te reiken verscheen de 87-jarige Sidney Poitier op het podium die ooit als eerste Afro-Amerikaanse acteur de Oscar voor Beste Acteur won. Dat was in 1964, exact een halve eeuw geleden, voor 'Lilies in the Field'. Maar de Oscar voor Beste Regisseur ging naar McQueens grootste concurrent, de Mexicaanse regisseur Alfonso Cuarón die met zijn ruimtefilm 'Gravity' het grootste aantal van zeven Oscars won, zij het merendeels in de technische categorieën.

Nee, de 86ste Oscaruitreiking was duidelijk opgedragen aan de Afro-Amerikaanse gemeenschap, en daarin leek de invloed van Barack Obama als eerste zwarte president van de VS door te klinken. Actiefilms met zwarte acteurs als Denzel Washington waren er al een tijdje, maar thematisch geïnspireerde films over racisme en slavernij zijn er vooral de afgelopen jaren. Denk aan 'The Help' en 'The Butler' en Tarantino's 'Django Unchained' en Spielbergs 'Lincoln'. '12 Years a Slave' komt in dat rijtje als een soort apotheose.

Opmerkelijk daarbij was het volledig passeren van films over financiële zwendelarij: 'American Hustle' en 'The Wolf of Wall Street'. Hollywood had duidelijk behoefte om de eigen geschiedenis van slaven ('12 Years a Slave') en aidsslachtoffers ('Dallas Buyers Club') onder ogen te zien. Cate Blanchett, die niet verzuimde Woody Allen te bedanken, brak bij haar Oscarzege een lans voor vrouwenfilms: 'Ze doen er toe, en brengen geld op'. En daar zat Sandra Bullock, sinds 'Gravity' de vrouw van 70 miljoen, ondanks haar verlies weer bij te glunderen.

Oscars 2014
Beste film: producenten Steve McQueen, Brad Pitt (12 Years a Slave)

Beste Regie: Alfonso Cuarón (Gravity)

Beste Scenario, origineel: Spike Jonze (Her)

Beste Scenario, bewerking: John Ridley (12 Years a Slave)

Beste Actrice: Cate Blanchett (Blue Jasmine)

Beste Acteur: Matthew McConaughey (Dallas Buyers Club)

Beste Actrice in Bijrol: Lupita Nyong'o (12 Years a Slave)

Beste Acteur in Bijrol: Jared Leto (Dallas Buyers Club)

Beste Buitenlandse Film: La Grande Bellezza

Beste Documentaire: 20 Feet from Stardom

Films met de meeste Oscars: - Gravity (7) - 12 Years a Slave (3) - Dallas Buyers Club (3) - The Great Gatsby (2)

Prijzenkast in de Pijp
Waar de Oscar voor Beste Film terechtkomt? In een etagewoning in de Amsterdamse Pijp waar Steve McQueen samen met de Nederlandse schrijfster en journaliste Bianca Stigter (herontdekster van Solomons Northups autobiografie) woont. De memoires van Solomon Northup, '12 Years a Slave' (1853), werden eerder verfilmd voor televisie door de Afro-Amerikaanse regisseur Gordon Parks (1912-2006). De film heette 'Solomon Northups Odyssey' (1984), maar raakte evenals het boek in vergetelheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden