Zwart en ongewapend? Dan twee keer zoveel kans op een politiekogel

Mensen protesteren in New York tegen de dood van Walter Scott, die in april door een witte politieagent werd doodgeschoten. Beeld afp
Mensen protesteren in New York tegen de dood van Walter Scott, die in april door een witte politieagent werd doodgeschoten.Beeld afp

Brandende auto's, plunderingen en massale volkswoede. Het structurele racisme van witte agenten leidt al maanden tot grote onrust in Amerika. Na een reeks incidenten waarbij zwarte mensen werden doodgeschoten door politieagenten dook The Guardian in de cijfers. De Britse krant kwam tot een schokkende conclusie: het aantal ongewapende dodelijke slachtoffers is twee keer vaker zwart dan wit.

Naast de dood van 'iconische' slachtoffers als Michael Brown, Eric Garner en Freddie Gray kwamen er dit jaar tot nu toe 464 mensen om het leven door politiegeweld, becijferde The Guardian. Van dit aantal waren 135 mensen zwart, 67 Latino en 234 mensen wit.

Het totale percentage zwarte doden komt daarmee op 29 procent (al dan niet gewapend), maar als je kijkt naar het aantal ongewapende zwarte slachtoffers is het verschil met de witte slachtoffers aanzienlijk.

Dit jaar zijn er tot dusver 102 ongewapende politiedoden gevallen in Amerika. The Guardian ontdekte dat ongewapende mensen twee keer zo vaak omkomen door politiegeweld als ze zwart zijn. 32 procent van de ongewapende mensen dat dit jaar door de politie is gedood was zwart en 25 procent Latino. Van de witte slachtoffers was daarentegen maar 15 procent ongewapend.

Steven Hawkins, directeur van de Amerikaanse Amnesty International, noemt de cijfers 'ontstellend'. "Deze ongelijkheid duidt op iets dat tot op de bodem moet worden uitgezocht."

Gebrek aan gegevens
Dat dat tot nu toe onvoldoende is gebeurd, blijkt uit de gebrekkige informatie over het aantal politiedoden bij de Amerikaanse overheid. Volgens cijfers van de FBI bedroeg het aantal 'gerechtvaardigde doden' 461 in 2013, maar dat is het laatste jaar waarvan er officiële gegevens beschikbaar zijn.

Om daar verandering in te brengen begon The Guardian deze week 'The Counted' (de getelden, red.), een interactieve database. Daarin zijn alle Amerikaanse politiedoden van dit jaar te vinden met informatie over hun (vermeende) misdrijf, woonplaats en leeftijd. De Britse krant verzamelde die informatie op basis van eigen onderzoek, nieuws uit lokale media en openbare gegevens.

Doodsoorzaak
Ook de doodsoorzaken van de slachtoffers zijn op een rijtje gezet. De meerderheid werd neergeschoten (408), 27 mensen werden geveld door een tasergun (een wapen waarmee elektrische schokken kunnen worden toegediend, red.), van wie 26 slachtoffers ongewapend waren. Een van hen was Richard Davis, een zwarte 50-jarige man, die stierf nadat hij onder stroom was gezet omdat hij uit zijn vrachtwagen naar agenten zou zijn gerend met gebalde vuisten toen hij zijn handen omhoog moest doen na een botsing.

Een kleiner deel kwam na de arrestatie om het leven door verwondingen of een handgemeen in de cel. Het bekendste voorbeeld is Freddie Gray, de 25-jarige man uit Baltimore die een week na zijn arrestatie overleed in de cel. Bij zijn aanhouding brak hij drie ribben en liep zwaar nekletsel op. Gray werd in een politiebusje gesleurd, kreeg geen medische zorg en werd vervolgens opgesloten. Een week later overleed hij.

Na de dood van Freddie Gray maakten kunstenaars een portret van hem in zijn oude woonwijk in Baltimore. Beeld afp
Na de dood van Freddie Gray maakten kunstenaars een portret van hem in zijn oude woonwijk in Baltimore.Beeld afp

Psychische problemen
Een andere frappante conclusie is dat 26 procent van de slachtoffers te kampen had met psychische problemen. Ten minste 29 slachtoffers waren suïcidaal. Zo werd Monique Deckard, een zwarte vrouw met een lijvig psychiatrisch dossier, in maart neergeschoten door agenten nadat ze was beschuldigd van het neersteken van een vrouw in een wasserette. Een paar uur voor die aanval had de familie van Deckard de politie nog gebeld om te waarschuwen dat ze geen contact met haar konden krijgen, en dat ze mogelijk op zoek was naar een pistool.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden