Zware thema's opdienen in de vorm van comedy

In november 1972 zond het Amerikaanse tv-station CBS een dubbele aflevering uit van de populaire serie 'Maude' die grensverleggend was, veel discussie opleverde en tot woedende reacties van conservatieve en/of orthodoxe Amerikanen leidde. Hoofdrolspeelster Maude, 47 jaar en al oma, bleek tot haar schrik zwanger te zijn. Met haar man Walter, dochter Carol en een paar vriendinnen woog ze de voors en tegens van een abortus af. Dat ging in alle openheid, met de tegenwoordig bekende argumenten, met soms bijtende opmerkingen en ondanks het droevige onderwerp toch ook met humor.

De afleveringen, getiteld 'Het dilemma van Maude', waren geschreven door het echtpaar Austin en Irma Kalish. Austin overleed afgelopen woensdag op 95-jarige leeftijd in Californië. Ze hebben in de jaren zeventig nog vaker aan 'Maude' bijgedragen, net als aan de ook in Nederland razend populaire serie 'All In The Family', waarvan 'Maude' een spin-off was.

De serie speelde in New York en destijds was abortus in die staat en enkele andere liberale staten toegestaan, maar in verreweg de meeste staten van de VS niet. Dat zou snel veranderen. Een paar maanden na de uitzending sprak het Hooggerechtshof in een inmiddels legendarische zaak uit dat zwangerschappen onder bepaalde voorwaarden in heel Amerika mochten worden onderbroken. Het arrest is de geschiedenis ingegaan als 'Roe versus Wade': Jane Roe was het pseudoniem van een vrouw die een abortus had ondergaan, wat in haar staat Texas strafbaar was, Henry Wade was de openbare aanklager. Roe won de rechtszaak - de vrouw is later trouwens een fervente pro life-aanhanger geworden.

Nou is het natuurlijk onzin om te stellen dat de rechters van het Hooggerechtshof (de stemverhouding was 7-2) zich hadden laten leiden door een comedyserie. Maar feit is wel dat de twee afleveringen van 'Maude', die veel kijkers trokken, het onderwerp abortus bespreekbaar maakten in de VS. En dat was een doorbraak. Er was wel veel ophef, sommige adverteerders annuleerden hun commercials op en rond het tijdstip van uitzending van 'Maude'.

Austin Kalish werd geboren in de Bronx, de volkswijk in het noorden van New York. Als jongetje van tien leerde hij Irma kennen die bevriend was geraakt met een zuster van hem. Tijdens de oorlog verloren ze elkaar uit het oog, maar eind jaren veertig ontmoetten ze elkaar weer. In 1948 trouwden ze en verhuisden ze naar Los Angeles. Daar schreef het echtpaar voor de radio- en later tv-shows shows van Dean Martin en Jerry Lewis. Ze maakten al gauw naam en schreven een onafzienbare rij comedy's op hun naam. De omroepen stonden in de rij, want ze wisten dat ze van het paar-Kalish kwaliteit kregen. Een paar jaar geleden beklaagde Austin zich er in een interview over dat sommige televisiestations ronduit slecht betaalden.

Het duo was een meester in het aankaarten van zware onderwerpen in een vrolijk en gezellig tv-programma. Voor 'All In The Family' met Archie en Edith Bunker schreven ze een paar afleveringen waarin thema's aan de orde kwamen die op dat moment taboe waren. Zo kwam eind 1973 borstkanker ter sprake: Edith durfde niet aan haar man te vertellen dat ze een knobbeltje in haar borst had ontdekt. En in een andere uitzending draaide het om de vraag of dochter Gloria aangifte moest doen wegens poging tot verkrachting.

Austin en Irma gingen eind jaren tachtig met pensioen en trokken zich terug in een villawijk in Los Angeles. Af en toe schreven ze nog wel een script. Austin werkte bovendien aan zijn autobiografie. Zijn vrouw, met wie hij 68 jaar getrouwd was, overleeft hem.

Austin Roy Kalish werd geboren op 3 februari 1921 in New York; hij stierf op 5 oktober 2016 in Woodland Hills.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden