Zwanen

In de serie De groentetuin volgen we de tegenslagen en bescheiden succesjes van moestuinbeginneling Alma Huisken. Aflevering 10.

Een onverwacht genoegen bij het moestuinieren zijn de dieren, die je ziet in hun eigen habitat. Vogels, kikkers en salamanders mag je zomaar bewonderen. Dat is in alle seizoenen een feest, maar vooral in de lente, wanneer de tuinen barsten van nieuw leven, net als de weiden en sloten eromheen.

Als kind vond ik het hopeloos ingewikkeld om een meerkoet van een waterhoen te onderscheiden, tot iemand me leerde dat een meerkoet even zwart-wit is als het monochrome rund en een waterhoen op ons bekendste hoentje lijkt: de kip.

Achter de sloot die mijn tuin begrenst ligt een smalle strook weiland -daar bivakkeerden vorig jaar koeten én hoenderen. Ze scharrelden door de boterbloemen, zochten strootjes bijeen en sloegen aan het broeden. Zelfs op een meter afstand van mijn waterplaats, waar ik tussen riet en lis mijn gieters vul, beijverde een waterhoen zich met takjes en stro. Haar uitverkoren plekje was nauwelijks zichtbaar, dus toen ik onverhoeds slootwater tankte, piepte ze zo wild dat ik bijna van de kant afgleed.

Iemand die veel van koeien weet, vertelde me ooit dat je half gedomesticeerde of wilde beesten kalmeert met een diepe, rustige stem. Wat goed is voor de koe, moet goed zijn voor het hoentje, dacht ik, zette een alt op en praatte bedaard op de vogel in. Kennelijk was mijn Aafje Heynis-imitatie toereikend, want het dier volhardde en bouwde haar nest af. We wenden aan elkaar. Bij elk tuinbezoek altte ik haar geruststellend toe en liet mijn gieter geluidloos te water. Na een tijdje gluurde ik voorzichtig door het riet - daar lagen ze: zes schitterende eieren, op een kluitje bijeen.

Het nest zag ik uitkomen noch van wal steken, maar er wachtte een andere traktatie: de koninklijke familie. Met het gedicht van W.B. Yeats in gedachten, die in The wild geese at Coole zijn nine and fitfy swans bezong, zag ik elders op het complex geen negen envijftig maar acht zwanen voorbij varen. Ze dipten hun halzen sierlijk bij een lage brug en roeiden langzaam met hun poten. Dichteres Marianne Moore noemde die trage zwanenpeddels eens gondoliering legs. Hoe toepasselijk. Toen het achttal verkoos ook door mijn sloot te zweven, viel ik bijna opnieuw van de oever - vooral toen ze hard naar me sisten. Eén ouder zeilde als een vrouwelijke Zwaanridder voorop, zes snebbelende jongen dobberden op haar slipstream mee en de rij werd besloten door ouder twee, die me streng bleef aankijken. Langzaam glijdend verdween hij om de bocht, deze Zeus van de sloot.

Later in de lente, toen alle vogeljongen in de wei zich zwemmend en vliegend konden redden (ook het ene Nijlgansje dat van de hoge oever naar het water reikte en erin kukelde) kwamen de paarden. En dat was mijn derde bijna-doop in de sloot. Wie rekent er op paarden naast een volkstuin? Behalve ik alle overige tuinders, die weten dat naburige manegehouders er hun dieren graag eens fris verweiden. Het riet staat meer dan schofthoog als ik naar slootniveau zak en een gieter water put. Plotseling gestamp op de oever, ik kijk op en staar in drie briesende paardenhoofden, pal boven mijn kruin naar omlaag genegen. Slechts een roodwit lintje, als in een politieafzetting, scheidt me van hen. Alweer Heynissend krabbel ik terug, maar dan geniet ik van ze, van hun kracht en souplesse, als ze voluit voorbij denderen en de aarde dreunt. Je neemt een tuin voor andijvie en kool, en krijgt Bonanza erbij.

Dit jaar, echter, is het stil aan de slootkant. Veel te stil. De wei pronkt met haar bloemenpracht, het riet staat dik aan de oevers, maar geen hoentje heeft nesteldrift, geen paar zwanen laat zich zien. Waarom? Wat deden wij mensen, of lieten we na, dat de vogels niet willen komen? Bij elk tuinbezoek sta ik spiedend aan de waterplaats en verwonder me over een oever zonder gebroed. Zeus, waar ben je?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden