Zwaarmoedige Pfitzner transparant vertolkt

DEN HAAG - Het bedenken van de combinatie Pfitzner-Bruckner is eerder ontsproten aan een artistieke dan aan een commerciele geest. Met een dergelijk programma loopt een zaal niet vol, dat moesten de organisatoren van het tweede NCRV-concert gistermiddag ervaren. De Anton Philipszaal telde amper driehonderd bezoekers.

Hans Pfitzner (1869-1949) is bij het grote publiek niet of nauwelijks bekend. De componist die ooit de rivaal was van Richard Strauss (zij stierven in 1949) en die zichzelf de laatste romanticus noemde is vergeten. Na zijn meesterwerk, het muziekdrama Palestrina uit 1917, presteerde hij weinig meer. Hij leek veelbelovend, zag Schumann, Weber en vooral Wagner als zijn grote voorbeelden, verzette zich heftig tegen nieuwe invloeden en gaf pamfletten uit met titels als 'Gegen die Futuristengefahr'.

Hij schaakte de dochter van zijn pianoleraar en trouwde met haar in Engeland, zag in 1943 zijn huis in Munchen verwoest en stierf in Salzburg als een oude en vergeten man. Pfitzner kan geen veelschrijver worden genoemd, hij componeerde nauwelijks vijftig werken.

Het Radio Symfonie Orkest, geleid door de Zwitser Matthias Bamert, opende het concert met de ouverture van Pfitzners toneelmuziek ,Das Kathchen von Heilbronn'. Het werk maakt een fragmentarische indruk, maar geeft niettemin een beknopt beeld van het gelijknamige drama van Von Kleist. De kracht van Pfitzner ligt in het woord en dat woord kwam aan bod in de ballade 'Herr Oluf' op tekst van Johann Gottfried Herder en in ,Dietrichs Erzahlung' uit 'Der arme Heinrich', zijn eerste opera.

Lyrische en verhalende muziek waarin hoogtepunten ontbreken, Pfitzner vertelt zijn verhaal als het ware in een adem. Het is zwaarmoedige muziek waarin de toehoorder moeilijk zicht krijgt op de architectuur. Dirigent Matthias Bamert wist beide werken ondanks de uitgebreide orkestbezetting licht en transparant te vertolken. De Duitse bariton Berthold Possemeyer zong de partijen indringend, maar miste de vocale kracht om de lagere ligging gestalte te verlenen.

Zonder nadere aankondiging werd het programma gewijzigd. Niet Bruckners eerste symfonie kwam tot klinken maar zijn zesde, het stiefkind onder Bruckners symfonische pennevruchten. Het Radio Symfonie Orkest verleende de partituur overtuigingskracht en speelde op enkele rafeltjes na correct en met volle inzet. Matthias Bamert, die het werk uit het hoofd dirigeerde, wist over het geheel de spanning goed vast te houden.

Uitzending dinsdagavond 20.0221.30 uur via Radio 4.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden