Zwaargewichten boksen rond nieuwe kerkorde 'Bonders klappen niet in de kerk'

Van een onzer verslaggeefsters RIJSSEN - Het leek wel een boksmatch, de bijeenkomst 'Ik wil hervormd-gereformeerd blijven' woensdagavond in Rijssen, waar alle 12000 hervormden bij gereformeerde bondsgemeenten horen.

In de Sionskerk vochten drie zwaargewichten, gereformeerd en hervormd, op provinciaal niveau een wedstrijd rond de nieuwe kerkorde van de toekomstige Verenigde Protestantse Kerk van Nederland.

De gereformeerde prof. dr. K. A. Schippers, emeritus-hoogleraar aan de Theologische universiteit te Kampen, ir. J. van der Graaf, secretaris van de Gereformeerde bond en hervormd predikant G. W. Marchal, scribent in het Hervormd Weekblad van de Confessionele vereniging hadden zo'n vijfhonderd toehoorders: felle tegenstanders en supporters.

De nieuwe kerkorde lééft op plaatselijk niveau. Bijvoorbeeld in Friesland was er voor de drie bijeenkomsten rond dit thema afgelopen maand onverwacht grote belangstelling.

De organisatoren van de vergadering in Rijssen, de werkgroep Samen-op-Weg en de Gereformeerde bond, hadden op driehonderd afgevaardigden van de kerkeraden in Overijssel en Flevoland gerekend en waren verrast over het aantal van rond de vijfhonderd.

Ir. van der Graaf: “Het dak van de kerk is al gemaakt met het structuurrapport, maar het geestelijk fundament ontbreekt. Kan ik hervormd gereformeerd blijven? Nee, dat kan niet als de hervormde kerk weg is. Ik ben bevreesd een conventikel mens te worden, als u begrijpt wat ik bedoel.”

Prof. Schippers die in tegenstelling tot Van der Graaf een voorstander is van de Verenigde protestantse kerk meent dat de beeldvorming die mensen hebben van de gereformeerden vaak niet beantwoordt aan de werkelijkheid. “Wij krijgen kritiek dat we niet trouw zijn aan de belijdenis. Het probleem is dat we na twee scheuringen onzeker zijn over hoe je de belijdenis in de kerk handhaaft. Voor die onzekerheid, daar schaam ik me persoonlijk niet voor.”

Terwijl de drie hun mening vertolken zit in het publiek een gereformeerde predikant boos te snuiven op de kerkbank. Temidden van de zee van donkere blauwgrijze pakken valt zijn sportieve trui op. Hij moppert over de weinige vrouwen (“tellen niet mee bij de Gereformeerde bond”), en zegt zachtjes: “Met hun eigen kleuren binnen de hervormde kerk hebben ze al moeite genoeg. Ons kunnen ze er niet ook nog eens bij hebben. Ze denken: dàt soort is slecht voor je kerk.”

Het publiek klapt voor de toespraak van prof. Schippers en ook voor ds. Marchal en niet voor ir. van der Graaf. “Gereformeerde bonders applaudiseren niet in de kerk” gromt de gereformeerde predikant.

Ds. Marchal laveert tussen Van der Graaf en Schippers met een vriendelijke houding jegens het SoW-proces van 'bezint eer gij begint'.

Theoloog J. Eertink is een gemeentelid van de Sionskerk. Gereformeerde bond dus, maar “niet ultra”. In de pauze vertolkt hij gretig zijn visie. Hij is beducht voor een overvleugeling van ultra rechts wanneer de Gereformeerde bond 'nee' zegt tegen de Verenigde protestantse kerk. Zelf voelt Eertink zich meer verwant aan zijn verontruste gereformeerde broeders en zusters. “Een federatie met verontruste gereformeerden” zou volgens hem een mogelijk alternatief zijn. Bij ultra rechts denkt hij vooral aan Het Gekrookte Riet.

“Zij leven minder vanuit het verbond en de belofte, maar meer vanuit de bevindelijkheid. Zij zijn meer uiterlijk en op zichzelf gericht en niet missionair en gemeentelijk.”

Toch verwacht Eertink een geleidelijke acceptatie van het SoW-proces bij de verschillende tegenstribbelende partijen. “We zijn op het punt van No way of return.”

Wat de aanwezigen bezighield bleek uit de vragen die zij schriftelijk konden stellen: “Waarom gaat de Gereformeerde bond er niet uit?”, “Wat moeten we doen om de Gereformeerde bond over de streep te trekken?”, “Redeneert Van der Graaf alleen vanuit het verleden?” (“Ja, ik begin graag bij Adam (...)”), “Wat kunnen wij nog doen als alles al van boven geregeld is? Als kerkleden zijn we er papzat van” en: “Waarom keren gereformeerden niet gewoon terug?”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden