Zwaargestrafte leden Bende van Venlo lopen nu nog vrij rond in Turkije

Van een onzer verslaggevers DEN BOSCH, VENLO - Justitie in Den Bosch probeert alsnog twee zwaargestrafte leden van de Bende van Venlo op te pakken. Beide mannen verblijven in Turkije. Ze zijn op vrije voeten, hoewel ze door het hof waren veroordeeld tot twaalf en zes jaar wegens hun betrokkenheid bij de moord op vier Turken en drie Nederlanders.

D66 wil van minister Sorgdrager van Justitie weten waarom bijna alle Turkse leden van de Bende van Venlo nog vrij rondlopen. Het Tweede-Kamerlid en voormalig rechter B. Dittrich vraagt aan de minister waarom de procureur-generaal in Den Bosch na het vonnis in hoger beroep niet om onmiddellijke gevangenneming heeft gevraagd.

Sinds april al is er deining over het feit, dat zes Turkse leden van de Bende van Venlo op vrije voeten zijn, hoewel ze door het hof zijn veroordeeld tot gevangenisstraffen van drie, zes en twaalf jaar. Ze kwamen vrij nadat ze door de rechtbank in Roermond in september 1995 waren vrijgesproken van zware beschuldigingen. De Nederlandse leden van de bende, onder wie de 23-jarige hoofdverdachte die levenslang kreeg, zitten wel vast. De enige Turkse verdachte, die wel is opgesloten, geldt ook als één van de hoofdverdachten. Hij kreeg 15 jaar.

Hoger beroep De Turkse verdachten hebben beroep aangetekend tegen de uitspraak van het hof. De zaak wordt in oktober door de Hoge Raad behandeld.

Vast staat echter, dat twee Turkse verdachten zich al lang en breed in Turkije bevinden. Een 44-jarige verdachte keerde direct na vrijspraak door de rechtbank in Roermond terug naar Turkije. Een 42-jarige man vertrok in juni en is sinsdien niet meer in Nederland gesignaleerd. Maar volgens zijn advocaat, mr. A. Lina, is de man 'gewoon op vakantie in Turkije'. “Ik weet niet anders dan dat hij van plan was, terug te komen naar Nederland. Hier woont zijn familie ook. Hij heeft altijd in Nederland gewoond.” Lina vindt de drukte rondom zijn cliënt nogal voorbarig.

Rest de vraag, of justitie heeft geblunderd door bij het gerechtshof in Den Bosch niet onmiddellijke gevangenneming te vragen van de Turkse verdachten. Volgens advocaat-generaal mr. A. Broek-Blaauboer, woordvoerster van het parket in Den Bosch, was er voor het openbaar ministerie geen mogelijkheid het hof te vragen, de Turkse verdachten onmiddellijk gevangen te nemen, omdat 'er tegen de verdachten geen nieuwe feiten konden worden ingebracht.' “Bij het hof ging het om dezelfde feiten en omstandigheden, de rechtbank had eerder geoordeeld, dat dat niet voldoende was voor een veroordeling. Er was geen vluchtgevaar, ze waren per slot aanwezig bij de behandeling van hun zaak voor het hof.”

Broek geeft toe, dat de procureur-generaal bij de uitspraak van het hof alsnog gevangenneming had kunnen vragen, maar ook dit is niet gebeurd. Ze bestrijdt dat het openbaar ministerie een fout heeft gemaakt en meldt, dat het openbaar ministerie in de zaak tegen de twee 'verdwenen' verdachten 'al de vinger aan de pols houdt.' “We zijn na de uitspraak echt niet met de handen over elkaar gaan zitten.” De advocaat-generaal wil niet zeggen welke maatregelen het Bossche parket in petto heeft.

Advocaat Lina toont zich verbaasd over de uitlatingen van het openbaar ministerie. “Ik zou niet weten wat ze dan willen. Ze hadden de mogelijkheid gevangenneming te vragen, die kans hebben ze laten lopen.” Lina bevestigt dat hij in april, toen het hof begon aan de reeks uitspraken tegen de Bende van Venlo, en al snel bleek dat de Turkse verdachten geen vrijspraak kregen, hij naar zijn cliënt op de publieke tribune is gelopen. “Ik heb hem toen gezegd, dat zijn aanwezigheid verder niet meer vereist was. Dat betekende niet, dat hij toen meteen de stad heeft verlaten. Hij is nadien gewoon met vakantie gegaan.”

De Maastrichtse advocaat Th. Hiddema, die ook enkele leden van de Bende van Venlo verdedigde, twijfelt sterk aan de juistheid van het argument op grond waarvan het openbaar ministerie geen gevangenneming vorderde bij het hof: zonder nieuwe feiten of omstandigheden kon het niet. “Het is een standaard-redenering die nog veel wordt gebruikt, maar die niet deugt. Het is gewoon suffigheid geweest.”

Hiddema zegt dat hij afgelopen voorjaar in een zaak bij het gerechtshof in Den Haag meemaakte, dat vordering gevangenneming wel degelijk kan, ook al is er in eerste aanleg vrijspraak geweest en zijn er bij de behandeling voor het hof geen nieuwe feiten.

“Ik verdedigde een man uit Zeeland, die beschuldigd werd van het uitlokken van moord op zijn moeder. Hij werd vrijgesproken door de rechtbank in Middelburg en op vrije voeten gesteld. Mijn cliënt verdween vervolgens naar Thailand. Bij de behandeling van het hoger beroep voor het hof in Den Haag vroeg het openbaar ministerie aan het hof om onmiddellijke gevangenneming. Want het OM had ook beroep aangetekend tegen het vonnis van de rechtbank, en dat beroep omvatte naar het oordeel van de procureur-generaal tegelijk een bezwaar tegen de in vrijheid stelling van cliënt door de rechtbank. Hij baseerde zich daarbij op een arrest van de Hoge Raad uit 1964.”

Het gerechtshof gelastte gevangenneming van Hiddema's cliënt. De man werd in Thailand opgepakt op het vliegtuig gezet en zit in Nederland al weer geruime tijd achter de tralies. De behandelend advocaat-generaal in Den Haag, mr. M. van der Horst is met vakantie, maar een woordvoerder van het parket bevestigt in grote lijnen de gang van zaken. “Er is inderdaad onmiddellijke gevangenneming gevorderd ter zitting.”

Hiddema: “Met andere woorden, het is gewoon suffuigheid geweest van het openbaar ministerie in Den Bosch. Ik mag het als advocaat niet zeggen, maar de gang van zaken heeft me verbijsterd. Je zou toch aannemen, dat zo'n zaak als die rond de Bende van Venlo vooraf goed was doorgesproken.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden