Zwaard van Damocles hangt boven gestraft 'Big Tobacco'

Hij stapte de rechtbankjury in met het idee dat rokers uit vrije wil handelden. Vrijdag maakte Leighton Finegan als voorzitter van de zeskoppige jury in Miami bekend dat de tabaksindustrie omgerekend ruim 340 miljard gulden moet betalen wegens het langdurig ontkennen van de schadelijke effecten van hun producten.

redactie economie

Finegan, een onderwijzer, en zijn vijf collega's hebben hun naam verbonden aan een historische uitspraak. Het schadebedrag is hoger dan ooit in enige rechtszaak over roken toegekend. Ook het aantal slachtoffers dat zich voor de zaak meldde -een half miljoen zieke ex-rokers uit Florida- is hoger dan ooit. En de nasleep van de uitspraak zal ook langer duren dan ooit.

Die laatste conclusie is van Dan Webb, de leider van het team van advocaten dat door de vijf aangeklaagde sigarettenfabrikanten is ingehuurd. Voordat alle aanspraken zijn afgewikkeld, zijn er 75 jaar voorbij, denkt Webb. Hij voegde er tegenover het persbureau Bloomberg aan toe dat dit vonnis in niemands belang is, ,,en nauwelijks gevolgen zal hebben voor Philip Morris''.

De beleggers in het aandeel zullen daar anders over denken. De megastraf van 145 miljard dollar is opgedeeld in vijf bedragen. De jury heeft niet gekeken welk merk sigaret de zieke klagers rookten, maar heeft per marktaandeel de schade bepaald. Zo moet Philip Morris (Marlboro), dat de helft van alle in de VS verkochte sigaretten maakt, 74 miljard dollar betalen. R.J. Reynolds (Camel) is veroordeeld tot 36 miljard dollar, Brown & Williamson voor 17,6 miljard, Lorillard 16,3 miljard en Liggett 790 miljoen.

Vaststaat dat Philip Morris inmiddels tweederde van zijn beurswaarde heeft verloren. In november 1998 was het bedrijf nog 141 miljard dollar waard, op grond van de huidige beurskoers slechts 56 miljard. De waarde van het schadebedrag zoals dat vrijdag is uitgesproken, is dus hoger dan de waarde van de onderneming. En die rekensom maakt dat beursanalisten het vonnis van de rechtbankjury in Miami bestempelen als het 'Zwaard van Damocles' dat boven het hoofd van Big Tobacco, zoals de vijf fabrikanten worden genoemd, hangt.

Webb zal met zijn team de jury-uitspraak in hoger beroep aanvechten. En de statistieken wijzen tot nu toe uit dat Webb een goede kans heeft de zaak voor zijn opdrachtgevers te winnen. Tot op heden heeft Big Tobacco zes veroordelingen aan de broek hangen. Drie uitspraken gingen in hoger beroep over de kop, in twee zaken loopt het hoger beroep nog, alleen in maart dit jaar bleef een vonnis van 3,5 miljoen gulden bij een hogere rechter intact.

Een van de zaken in hoger beroep die van groot juridisch belang wordt, is het dossier van Leslie Whiteley. Zij won haar zaak ondanks het feit dat zij met roken was begonnen na 1969. In dat jaar werden in de Verenigde Staten de regels die fabrikanten dwingen tot waarschuwingen tegen hun product verscherpt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden