Zwaar geschut Clinton voor C-wapenverdrag

Van onze correspondent WASHINGTON - Het is tot het laatste moment onzeker of de Amerikaanse Senaat vandaag het chemische-wapenverdrag zal ratificeren. De Democraten in de senaat schatten de kans op vijftig procent.

De uitslag hangt af van de stem van de Republikeinse Senaatsleider Trent Lott. Lott en vijftien andere Republikeinen zeggen nog te aarzelen. 45 Democraten zullen voor stemmen, evenals twaalf Republikeinen. Dat betekent dat er nog tien Republikeinen nodig zijn om de tweederde meerderheid te behalen die nodig is voor ratificatie. De weifelaars zullen waarschijnlijk in merendeel met Lott meestemmen. Lott wordt heen en weer geslingerd. Nu Newt Gingrich, de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, door schandalen is beschadigd, kan Lott zich opwerpen als de onbetwiste conservatieve leider en tegenstemmen. Maar hij kan zich ook presenteren als een staatsman, annex leider van een verdeelde Republikeinse partij, en voorstemmen .

President Clinton heeft in een eerder stadium geprobeerd om een andere Republikeinse coryfee, Jesse Helms, te vermurwen. Deze Senator, tevens oer-conservatieve voorzitter van de Buitenlandcommissie van de Senaat, kreeg een visje toegeworpen: de zogeheten agentschappen, die zich bezighouden met wapenbeheersing, voorlichting en ontwikkelingshulp, zullen in het ministerie van buitenlandse zaken worden opgenomen. Helms had al jaren voor afschaffing van die agentschappen gepleit. Maar dat hij nu op dit punt zijn zin heeft gekregen, heeft Helms niet bewogen om Clinton diens zin te geven inzake het wapenverdrag.

De president bombardeert Senatoren die nog niet hebben beslist hoe ze zullen stemmen met telefoongesprekken. Ook heeft hij een media-campagne gevoerd om de publieke opinie achter het verdrag te krijgen. Zijn laatste troef is Bob Dole, zijn tegenstander in de presidentsverkiezingen, die zich op de eindstreep voor het verdrag uitspreekt. Oud-president Bush en oud-minister van buitenlandse zaken James Baker hebben zich al eerder tot hun Republikeinse collega's gewend om wel te ratificeren.

Maar zijn belangrijkste wapen is minister van buitenlandse zaken Madeleine Albright. Zij is als geen ander in staat om in huis- tuin- en keukentaal aan de doorsnee-Amerikaan duidelijk te maken waarom Amerika de trein van chemische ontwapening niet mag missen. Afgelopen zondag heeft zij, samen met minister van defensie William Cohen, op verschillende nationale tv-programma's verklaard dat het leiderschap van Amerika op het spel staat: dit verdrag is onder Amerikaanse leiding tot stand gekomen, en de wereld zou wel heel raar opkijken als Amerika zijn eigen baby in de steek laat.

“Dit verdrag was een initiatief van president Reagan, het is getekend onder Bush en omarmd door Clinton” aldus Albright. Zij noemt het een ramp als Amerika niet tekent. “Kunt U zich voorstellen wat het voor ons betekent als we in hetzelfde kamp zitten als Libië en Irak?” Zij drukt de Amerikaanse burgers voorts op het hart dat een aanslag met gifgas zoals die in Tokio plaatsvond gemakkelijker kan plaatsvinden in de ondergrondse van New York als Amerika niet tekent.

Om die boodschap te verspreiden, heeft het Witte Huis een tv-studio gehuurd waarin Albright aan de lopende band interviews geeft, niet alleen aan nationale programma's, maar vooral ook aan lokale stations. Zelfs talk shows heeft mevrouw Albright niet geschuwd. Zij richt zich vooral op staten van aarzelende senatoren, in de hoop dat dezen, onder druk van de publieke opinie thuis, vóór zullen stemmen.

Maar ook de tegenstanders hebben, onder leiding van senator Jesse Helms, zwaar geschut in stelling gebracht. Zij hebben de ene na de andere hoorzitting gehouden - met hoofdzakelijk respectabele tegenstanders van het verdrag. Grote indruk hebben vier voormalige ministers van defensie gemaakt: Dick Cheney, Caspar Weinberger, Donald Rumsfeld en James Schlesinger. Deze zwaargewichten betogen dat Amerika met het verdrag zoals dat op tafel ligt slechter af is: naleving is oncontroleerbaar. Vreemde snoeshanen uit Iran (dat wel tekent) kunnen als inspecteurs komen rondneuzen in geheime militaire Amerikaanse installaties. En als puntje bij paaltje komt, zullen de brave landen al hun chemische wapens hebben opgeruimd, terwijl landen als Libië, Iran, Irak en Noord-Korea stiekem hun chemische wapens opslaan - en meer dan ooit in staat zijn Amerika te bedreigen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden