Zuurstof in een flesje

Dat het ooit zou worden uitverkoren tot het onzinnigste product van de maand, verbaast ons niets. OGO, met zuurstof verrijkt water, werd door de jongerenclub van Milieudefensie uitgeroepen tot Miss Koop van februari. De vraag is eigenlijk meer: wie koopt nou zoiets? Drinkwater verrijkt met zuurstof. Volgens de producent word je er lekker wakker van, maar we zijn toch geen vissen?

OGO probeerde vermoedelijk mee te liften op de trend. Ruim twee eeuwen na Priestley en Scheele hebben ook de kruidenier en de drogist zuurstof ontdekt. Het zit werkelijk overal in: in schoonmaakmiddelen, shampoos, gezichtscrèmes, aquarium- en gebitsreinigers.

Meestal is het gewoon nep. De gezichtscrème bijvoorbeeld heet wel Oxygen, maar zelfs met de beste wil van de wereld kunnen we tussen de ingrediënten geen zuurstof ontdekken. En dan nog: wat heb je nou aan zuurstof uit een potje? De lucht om ons heen is één groot zuurstofreservoir.

Het wordt iets anders als het 'actieve zuurstof' heet. Dat lijkt een loze reclamekreet, maar is het niet. De producenten bedoelen er soms ozon mee maar meestal peroxide. Het zijn twee chemicaliën die beide een zuurstofatoom 'over' hebben dat maar al te graag ergens mee reageert.

In een andere context wordt zo'n atoom een zuurstof- of vrije radicaal genoemd, maar dan is het een mogelijke veroorzaker van kanker of gewrichtsontstekingen. Die link willen de kruidenier en de drogist niet gelegd zien.

Actieve zuurstof dus. Krachtig spul, dat wel. Vwo-leerlingen horen te weten dat ozon en peroxide boven aan het lijstje zogeheten oxidatoren staan, nog vóór chloor. De werking van alledrie is hetzelfde, vandaar dat peroxide ook wel zuurstofbleekmiddel wordt genoemd: het gaat een reactie aan met een vervuilende stof waardoor deze zijn kleur verliest. Echt schoonmaken kun je dat natuurlijk niet noemen, het vuil verdwijnt alleen uit het zicht.

In het reclamefilmpje voor Biotex oxi wordt dit prachtig geïllustreerd. Bruine jodium lijkt te verdwijnen in de peroxide. Nogal wiedes, zou diezelfde vwo-leerling moeten zeggen: Biotex demonstreert hier gewoon wat je de lakmoesproef voor oxidatiereacties zou kunnen noemen.

Begrijpen we de bleekfunctie van peroxide in schoonmaakmiddelen, wat het aan een shampoo zou toevoegen kunnen we niet bedenken. Tenminste, als het niet als haarverf is bedoeld. Toch staat het er echt: Axe antikater shower gel bevat magnesiumperoxide. Het doucheschuim verfrist door de zuurstofbubbels in de gel, vermeldt de Axe-site, en zo spoel je de kater weg.

Maar het blijkt gewoon magnesiumoxide te zijn, een zo goed als inactief zout. De verwijzing is bedoeld als aandachttrekker, gaf Axe vorig jaar tegenover de Volkskrant toe, de gel helpt helemaal niet tegen een kater. Het enige wat magnesiumoxide kan, is zuren binden, en daarvoor wordt het wel gebruikt. Als maagzuurremmer. Je zou de 'met zuurstof verrijkte' shampoo dus eigenlijk moeten drinken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden