Zullen we het voor een keer eens anders doen met kabinetsformatie?

Beeld EPA

Consultant energie en klimaatbeleid Sascha van Rooijen zou graag eens meer vrouwelijke vaardigheden ingezet zien bij de formatie.

Deze week zagen we overal foto's van vier mannen die het weer niet gelukt was om tot consensus te komen. We hadden al zoveel foto's van mannen gezien, in aanloop naar de verkiezingen.

Die foto's gingen rond met als ondertitel: geeft u dit ook een raar gevoel? Ja! Mij wel. Daarom mijn wens: zullen we het één keer anders doen? Een keer geen groepje mannen het Catshuis in maar een groep vrouwen naar de hammam. Een uitstekende plek om geschillen te beslechten en om knopen door te hakken.

Mag Edith Schippers als informateur zich samen met de nummers 2 van deze vier partijen - Jeanine Hennis-Plasschaert (VVD), Mona Keijzer (CDA), Stientje van Veldhoven (D66) en Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) - een week afzonderen in een badhuis in Nederland? Deze vrouwen gaat het toch gewoon lukken. Zeker als zij het mandaat hebben om, in het belang van ons allen, over de partijgrenzen heen besluiten te nemen.

Vrouwelijk kabinet

In de regel hebben vrouwen een groot vermogen tot verbinden, aangeboren zorgkwaliteiten en zijn ze minder gevoelig voor zaken als macht en symboolpolitiek. Is het niet verstandig om deze vrouwelijke capaciteiten nu eens vol in te zetten? Zullen we dan vragen of Schippers premier wil worden? Een keer geen man. Mag dat? En laten we, in navolging van Canada en Frankrijk, het kabinet bestaan uit 50 procent vrouwen. Met een evenwichtige verdeling in afkomst, leeftijd, opleiding, geloofsovertuiging en woonplaats.

Zullen we eens gek doen en dit experiment gewoon aangaan? In de geest en ter ere van Els Borst die ooit zei: "De politiek is te belangrijk om alleen aan mannen over te laten." Maar... is het wel een experiment? Wat anno 2017 misschien bizar lijkt, was dat in het verre verleden absoluut niet. In toenemende mate verschijnen wetenschappelijke publicaties, ook in toonaangevende tijdschriften als Science en Nature, die onze geschiedenis herschrijven. 'Big history' kijkt verder terug dan de gebruikelijke 2500 jaar, waarvan het gedachtegoed van enkel een hele riedel mannen diep in onze westerse cultuur en sociale ordening verweven zit. En dan met name hun negatieve mensbeeld en hun negatieve vrouwbeeld. Mannen als Aristoteles (een vrouw is een onvolledige man), Hobbes (de mens is voor de ander een wolf), Sartre (de ander is de hel), Schopenhauer (er is geen vrouw die deugt). Ook de kerk droeg een steentje bij. De geest van deze teksten bepaalt nog altijd ons tijdsbeeld.

Gelijke beslissingsruimte

Uit onderzoek blijkt dat de vrouw niet altijd een tweederangsburger is geweest. De kennis over egalitaire, matrilineaire samenlevingen leert dat wij een keuze hebben. Wij kiezen ervoor om buitenshuis hoofdzakelijk mannen beslissingen te laten nemen. Wij kiezen ervoor ons veelal in een piramidale structuur te organiseren met veel controlemechanismes. Wij kiezen ervoor om geld, winst en bezit drijfveren van onze economie te laten zijn.

Dit kan anders. Moderne kennis helpt om andere keuzes te maken. Een belangrijke eerste stap is een gelijke beslissingsruimte van vrouwen in het publieke domein. Dat geeft de grootste kans op een gelijkwaardige, veilige, verbindende en duurzame samenleving, zo lijkt de geschiedenis ons te leren. Geen overheersing van de ene sekse over de andere. Maar volledige gelijkheid. Niet alleen in de politiek, maar ook bij de overheid, het bedrijfsleven, de wetenschap en in geloofsgemeenschappen. Het gaat in al die sectoren in Nederland heel moeizaam. Wij bungelen onderaan de Europese lijstjes van vrouwelijk leiderschap. Wat zou een gebalanceerd Den Haag onder leiding van een vrouwelijke premier een geweldige impuls zijn. Zullen we het gewoon doen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden