'Zulk geweld verwachtte niemand'

interview | Burgemeester Geldermalsen blikt terug én vooruit: Hoe nu verder?

'De Vries speelt het vies', staat er op een groot zwart spandoek bij de afslag naar het gemeentehuis van Geldermalsen. Burgemeester Miranda de Vries (PvdA, 1970) was deze week hét mikpunt van woede in het dorp. Het gemeentehuis ligt er verlaten bij. Woensdagavond stond hier een stenengooiende menigte. De raadsvergadering over de komst van 1500 asielzoekers moest worden afgebroken. In haar werkkamer blikt De Vries terug: "Zoveel geweld, daar hield niemand rekening mee."

En van uw eigen inwoners.

"Ja, dat maakt dat je er echt iets mee moet doen. Het gaat hier om het gevoel van veiligheid in het dorp. Over het geweld zelf kan ik kort zijn: het enige dat hier past is afkeuring. Zo doe je dit niet in een democratie, punt. Je moet die kleine groep die tot geweld overging wel onderscheiden van de veel grotere groep die dat niet deed, maar wél in het verweer kwam tegen het plan. Daar heb je je natuurlijk enorm toe te verhouden."

Begrijpt u hun woede?

"Ik begrijp heel goed dat mensen vragen en zorgen hebben. En ook boosheid. Mensen zijn bezorgd over praktische dingen. De waarde van hun huis of bedrijf. De veiligheid. De feiten zeggen: een gemeente wordt niet onveiliger door de komst van asielzoekers. Maar daarmee is de bezorgdheid nog niet weg."

Heeft dat ook te maken met hoe het gemeentebestuur handelde?

"Dat vind ik moeilijk te zeggen. Je zit over emoties van anderen te speculeren. Ik denk dat ze in ieder geval ook voor een groot deel voortkomen uit het debat in de samenleving. Dat is echt heel ongemakkelijk aan het worden. We hebben in het verleden ook besluiten gehad waar veel kritiek op kwam. Daar werd ook actie tegen gevoerd. Toch bleef die altijd binnen de grenzen van de democratie. Maar wat deze week is gebeurd... Het gesprek met de bevolking is niet tot wasdom gekomen. Er werd in de raadszaal heel respectvol naar elkaar geluisterd, maar al na vier van de zestig insprekers moesten we evacueren."

Buiten stonden 1500 mensen. Was een grotere locatie beter geweest?

"Dat heeft met praktische argumenten te maken. Je wilt een locatie waarin raadsleden plezierig kunnen werken. Nou ja, plezierig is niet het goede woord... Zestig insprekers is trouwens al een behoorlijke input. In principe is een raadsvergadering zelf al genoeg: we hebben een representatieve democratie. Daarná wilden we het gesprek met inwoners aangaan."

Had u dat niet beter vóór de raadsvergadering kunnen doen?

"Het resultaat was dan niet anders geweest, denk ik."

Waarom moest de raad al binnen een week beslissen?

"De deadline van het Rijk was 1 februari. Dan is het handig om al vóór het kerstreces een principebesluit te hebben."

Waarom kozen jullie voor een azc van zo'n grote omvang?

"Als je helpt, wil je het ook goed doen. Dit past ook op die plek. Een groot azc heeft als voordeel dat je voorzieningen beter kunt regelen. Die komen dan ín het azc zelf. Op die manier hebben dorpelingen er minder last van."

U wilde de inwoners dus eigenlijk overlast bespáren?

Glimlach. "Je kunt zeggen dat die boodschap niet goed overkwam."

De boosheid in het dorp richt zich ook op het vermoeden dat u het eigenlijk voor het geld deed.

"Je zou een bar slecht gemeentebestuurder zijn als je niet ook naar het geld kijkt en geen prijs voor die grond zou vragen. We hebben dit niet verborgen gehouden. Het staat op onze site en in het raadsvoorstel. We hebben niets geheimzinnigs gedaan."

U vindt niet dat u als burgemeester fouten maakte?

Geïrriteerd: "Ik vraag me af welk doel deze vraag dient."

Zou u, terugkijkend, dingen anders hebben aangepakt?

"Na wat er woensdag is gebeurd, kan ik daar natuurlijk geen nee op zeggen... Maar wat? Tja, hier ga je van mij echt geen antwoord op krijgen. Er is geen recept. Het gaat mij nu vooral om de vraag: hoe nu verder? We moeten het dorp weer bij elkaar rapen."

Hoe gaat u dat doen?

"Daar gaan we volgende week over nadenken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden