Zuiveltoerisme

Op bezoek gaan bij een kaasboerderij heet tegenwoordig 'zuiveltoerisme'. Alle plekken waar kaas geproefd, bekeken en bestudeerd kan worden heeft het Nederlands Zuivelbureau bij elkaar gezet in een boekje Zuiveltoerisme in Nederland.

De adressen van 88 kaasboerderijen, 35 musea, vijf kaasmarkten en tientallen waaggebouwen en monumenten staan erin. Nederland is de grootste exporteur van kaas, boter en melkpoeder, constateert het bureau. “Alleszins reden om met gezin of vrienden eens een dagje zuivel te doen”, vinden de zuivelpromotors.

“Het verhaal van de zuivel begint op de boerderij”, probeert het zuivelbureau het boekje voor iedereen begrijpelijk te maken. Hoe het verder gaat en hoe het vroeger ging is te zien in het Hollands Kaasmuseum in Alkmaar en in Bodegraven, waar ook een kaasmuseum is.

De brochure wijst op de vele plekken die 'herinneren aan onze rijke zuivelhistorie'. Zo is er in Leeuwarden een standbeeld voor Us Mem, 'de Friese stamboekkoe die de hele wereld heeft veroverd vanwege haar grote melkgift'.

De folder kan aangevraagd worden bij Het Nederlands Zuivelbureau, Postbus 30, 2280 AA Rijswijk, 070-3953395.

Dominicus ontdekt Nederland

De globetrotter Dominicus is overal op de wereld geweest, maar voor een beschrijving van het meest populaire vakantieland van de Nederlanders - en dat is nog altijd Nederland zèlf - hebben de discipelen van de beroemde reisgidsenschrijver verschrikkelijk lang moeten wachten. Vijfentwintig jaar maar liefst. Uitgever Gottmer heeft er uiteindelijk een verjaardagscadeautje van gemaakt, om het jubileum van de Dominicus Reeks te vieren. “Voor het eerst na vele omzwervingen blijft 'Dominicus' thuis” schrijft de uitgever als voorwoord voor het boek dat Dominicus' geestelijke erflaters over Nederland hebben samengesteld.

Vanwege het feestje is het een bijzondere uitgave in de reeks geworden - met foto's van acht bekende Nederlandse fotografen (zoals Willem Diepraam, Aart Klein en Hans van den Bogaard), met “zo veel de reislust opwekkende informatie in één boek bijeen als tot nu toe nog maar hoogst zelden is gebeurd” en met 75 journalistieke en (kunst)historische reportages over de meest uiteenlopende onderwerpen.

Over de foto's niets dan lof: het zijn juwelen van taferelen, al doet de hinderlijke vouw in de paperback vaak afbreuk aan de kracht van het beeld. Over de reportages ook voornamelijk jubel: de indrukken zijn mooi genoteerd, de informatie aangenaam opgedist en de onderwerpen veelkleurig gekozen. Logeren in een plaggehut, kunst in de polder, een wandeling door politiek Den Haag en Rotterdam by night - je hoeft niet eens de deur uit om van Nederland te genieten. Lieke Noorman had zich alleen voor haar reportage over het wadlopen breder moeten informeren (in een verhaal over deze exclusief noordelijke bezigheid mag 'de oorlog van Pieterburen' natuurlijk niet ontbreken). En als Gert Jan van Setten schrijft dat het Overijsselse Blankenham 'niets bijzonders' heeft te bieden, dan is hij er niet geweest of heeft zich het verhaal van het kanon en café Zeezicht niet laten uitleggen.

De auteurs hebben zich al op voorhand verdedigd tegen deze kritiek: “Als je het hele land in een reisgids wilt onderbrengen, moet je kiezen, streng kiezen, want volledigheid is voor ieder boek, hoe dik het ook is, uitgesloten.” Die beperking is zichtbaar in de beschrijving van steden en dorpen, het meest Dominicus-eigene van het boek. “Smaken verschillen”, schrijven de samenstellers. En daarom heeft het geen zin te vragen waarom kasteel Doorneburg bij Bemmel niet wordt vermeld, of het Oud-Vossemeer van Franklin D. Roosevelt en het Nieuw-Vossemeer van Merijntje Gijzen. Het 'langste dorp van Nederland' (Sprang-Capelle) staat er toch in en Boekenstad Bredevoort en het 'Texas van Drenthe' (Schoonebeek?!). En het feit dat er 'meer dan 350 monumenten' staan in het hart van Amersfoort, dat het buitenhuis Goudestein bij Maarssen 'in zijn huidige vorm uit 1754 dateert', dat de Sint Martinuskerk van Doesburg 94 meter hoog is (de watertoren van Aalten trouwens 68,15 meter) en zelfs dat de 'witgepleisterde d'Orangemolen' in Willemstad aan de Landpoortstraat staat (foutje: het is de Achterstraat/hoek Bovenkade/aan de rand van de Haven, maar dat is voor de kniesoren en de kenners) - dat zijn toch de dingen die de mensen willen weten. En van een echte 'Dominicus' verwachten.

Alsof dit boek nog niet bijzonder genoeg afwijkt van de rest van de reeks, krijgen ook nog eens tien 'bekende Nederlanders' de kans om hun 'visie' op een stukje Nederland te geven. Nee, Linda de Mol niet. Wel actrice Willeke van Ammelrooy (over de badmeester van Wijk aan Zee met een gitaar en allemaal Duitse vrouwen om hem heen), bokser Arnold Vanderlyde (die eigenlijk het liefst naar België gaat) en de onvermijdelijke interieurontwerper Jan des Bouvrie (die in Naarden woont, 'maar nog steeds nieuwe favoriete plekken' ontdekt).

Dat is dus niet mis. Maar voor het overige is deze 'Dominicus' een gids om met nog meer plezier op reis te gaan. Uitgeverij Gottmer, prijs: Fl.45,-. HH

Streekgidsen ANWB/VVV

Condoomvormige torensilo's, de baarmoeder van 's werelds duurste jachten en een veel gebruikt kraantje water waaraan ooit Bonifatius zijn dorst zou hebben gelest: het is een handjevol verschijnselen dat Gjelt de Graaf aanstipt in de nieuwe reisgids die hij voor ANWB en VVV over Friesland schreef. Het geeft aan dat deze provincie meer is dan skûtsjes, schaatsers en polsstokspringers.

De ANWB/VVV-uitgave is er een uit een serie van vijf nieuwe streekgidsen, die net zijn verschenen. Het zijn boekjes met veel informatie en achtergronden, die uitstijgen boven de gemiddelde toeristische beschrijvingen: ze wijken af van de platgetreden paden of waar dat te pas komt, geven ze die verplichte nummers een nieuwe kleur. De reisgidsen zijn van een handzaam formaat en bevatten veel kaarten en plattegronden die heel behulpzaam kunnen zijn om de beschreven streek te verkennen. Bovendien zijn ze heel aardig geïllustreerd - en ook hier weer zonder keuze voor geijkte plaatjes.

Naast de reisgids van Friesland zijn ook die van de Waddeneilanden, de Veluwe, het Groene Hart van de Randstad en Rijnmond verschenen.

De boekjes zijn voor Fl.24,50 te koop in de boekhandel en bij ANWB- en VVV-kantoren. HH

Archeologisch Nederland

Wandelen langs archeologische overblijfselen is een aangename bezigheid en het wordt nog leuker wanneer je daar tekst en uitleg bij krijgt. Wat dat betreft is het idee achter Wandelingen in archeologisch Nederland van Joost Vermeulen prima: een archeoloog die voettochten uitstippelt langs sporen in het landschap en die toelicht waarom onze voorouders hun doden in grafheuvels en hunebedden legden, terpen en wierden opwierpen of bepaald aardewerk gebruikten. Vermeulen heeft ook aardige gebieden uitgekozen voor zijn wandelingen van gemiddeld 15 kilometer lengte, zoals de Zeven Heuvelen bij Garderen, de omgeving van Ootmarsum, het sprengengebied bij Wolfheze en de hunebedden in Drenthe. Maar in zijn toelichting maakt hij het zich wel erg gemakkelijk: acht regels over de huisterpen op Marken, één alinea om het mysterie van de Walcherse vliedbergen uit te leggen (overigens een route die voor wandelaars zeker geen pretje is), een summiere uitleg van het Romeinse fort bij Valkenburg (ZH). Stilistisch mankeert er ook nog wel het nodige aan het boekje; je kunt je voorstellen dat er boeiender geschreven mag worden over de historie achter de archeologische vondsten. Een goed idee maar een gemiste kans.

Uitgeverij Architectura & Natura, Amsterdam, Fl.19,50. HH.

Fotoboek Rivierenland

'Nergens in Nederland wordt in een overwegend landelijk gebied zo'n grote dichtheid van historische interessante en goed bewaarde steden, stadjes en kastelen aangetroffen.' Met die zin leidt Ton Land zijn boek De schoonheid van het Land van de grote Rivieren met plaatjes van Nijmegen tot Alblasserwaard in. Het is het veertiende deel in een reeks fotografische reportages van interessante (en vaak mooie) plekjes. De inleidende tekst is kort, daarna krijgen de foto's van Land met summiere toelichting alle ruimte.

Uitgeverij Atrium, Alphen aan den Rijn, Fl.25,-. HH

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden