Zuidelijke vrede, westelijke oorlog

De Soedanese regering tekent vandaag na 21 jaar burgeroorlog een vredesakkoord met zuidelijke rebellen. Het conflict in het westelijke Darfur gaat door. ,,Honderdduizenden dreigen te verhongeren”.

Ilona Eveleens

KHARTOEM – ,,Het is geen goede vrede. In het zuiden zullen de verschillende stammen elkaar de hersens inslaan als ze niet meer worden afgeleid door een gezamenlijke vijand. Het noorden krijgt met dit verdrag geen ontwikkeling omdat de regeringskliek doorgaat met stelen.”

Professor Mohamed Hashim Awad, hoogleraar economie aan de universiteit van Khartoem, verlangt naar vrede voor zijn land maar vindt het in buurland Kenia te ondertekenen verdrag niet juist. ,,Het laat heel veel meningen van andere politieke of bewapende groepen buiten beschouwing.” Een diplomaat uit de regio stelt dat het zeker geen perfect akkoord is, maar ,,wel het beste wat we nu kunnen bereiken”.

Met het akkoord in het Keniaanse Naivasha komt vrede binnen handbereik na 21 jaar oorlog tussen de regering in Khartoem en de ZuidSoedanese rebellenbeweging SPLA. Twee miljoen mensen kwamen om en zo'n vijf miljoen moesten vluchten.

Ook binnen het Nationale Congres, de regeringspartij van Soedan, heerst onvrede over het verdrag. ,,Ali Osman Taha, vicepresident en regeringsonderhandelaar, heeft zich laten chanteren door SPLArebellen en VS. Hij heeft te veel concessies gedaan. Waarom krijgen we drie legers, één in het noorden, één in het zuiden en nog een gemengde in het zuiden? Ik zou niet verbaasd zijn als het zuiden ons op een dag gaat overheersen en SPLAleider John Garang president wordt”, meent een vooraanstaand politicus van het Nationale Congres.

VERVOLG OP WERELD 7

VERVOLG VAN PAGINA 1

Akkoord leidt af van ramp in Darfur

SOEDAN

Sadiq al Mahdi is de laatste democratisch gekozen leider van Soedan. Hij werd in 1989 tijdens een militaire coup afgezet door de huidige president Omar al Bashir. Al Mahdi, nog altijd leider van de Ummapartij, vindt het vredesverdrag een basis voor een nationale conferentie die aan ratificatie van het akkoord vooraf moet gaan:

,,Alle hoofdrolspelers moeten daaraan meedoen. Dan kunnen we van een tweezijdig akkoord een nationale overeenkomst maken door wijzigingen aan te brengen die iedereen tevreden stellen. Neem de sjaria, de islamitische wetgeving. Volgens het verdrag geldt die alleen in het noorden. Daarmee blijf je het land verdelen. De sjaria moet per individu gelden dus ook voor moslims in het zuiden”.

De Democratische Unionistenpartij (DUP), deel van een organisatie van oppositiepartijen, is ook niet gelukkig met het verdrag.

,,Ik vermoed dat hiermee het duveltje uit het doosje wordt gelaten. Het zuiden zal over zes jaar in een referendum vast voor afscheiding van het noorden stemmen. Daardoor schept het verdrag een precedent voor andere rebellen zoals in Darfur, die straks ook onafhankelijk willen worden”, meent Ali Mahmoud Hasenien, vicevoorzitter van de DUP.

Hij wijst erop dat in 2002 het vredesoverleg tussen regering en SPLA begon en een klein jaar later rebellen in Darfur zich organiseerden. ,,Ook zij eisen grotere autonomie. Het vredesverdrag van Naivasha zou weleens de basis van het uiteenvallen van Soedan kunnen vormen”, aldus Ali Mahmoud Hasenien.

Een student Frans in Khartoem, Richard Luk, ziet wel voordeel in het verdrag: ,,Het brengt rust in het zuiden en ontwikkeling voor het noorden. Vrede betekent meer geld voor onderwijs.”.

Een grote schaduw over het akkoord is echter de westelijke regio Darfur. De regering heeft de vredesbesprekingen over het zuiden jarenlang getraineerd en ze het laatste halfjaar gebruikt als afleiding voor de etnische zuivering die daar gaande is. De Nederlandseminister Van Ardenne van ontwikkelingssamenwerking liet gisteren weten uit protest tegen de crisis in Darfur de ondertekening in Kenia te zullen boycotten. Sinds het begin van het conflict, in februari 2003, zijn er al 30 000 doden gevallen en meer dan een miljoen mensen verjaagd. De denktank International Crisis Group stelt dat de komende negen maanden nog eens 350 000 vluchtelingen het gevaar lopen te sterven aan ondervoeding en ziektes. ,,Het is nu of nooit voor Darfur” stelt ICG. ,,De internationale gemeenschap moet ingrijpen, desnoods met geweld, om massamoord te voorkomen en de schaamte van een 'nieuw Rwanda' te voorkomen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden