Zuid-Soedan: al miljoen vluchtelingen het land uit

burgeroorlog | Met Syrië en Afghanistan hoort Zuid-Soedan nu bij de landen die de meeste vluchtelingen voortbrengen.

"Een treurige mijlpaal", noemde de woordvoerder van de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, UNHCR, de constatering dat er meer dan een miljoen mensen het geweld in Zuid-Soedan zijn ontvlucht. Vijf jaar na de onafhankelijkheid van Soedan voegt Afrika's jongste natie zich bij landen als Syrië, Afghanistan en Somalië, die de meeste vluchtelingen voortbrengen. Nog eens 1,6 miljoen van de 12 miljoen Zuid-Soedanezen zijn in eigen land ontheemd.

Zuid-Soedan's lustrumjaar is sowieso met bloed besmeurd; de inwoners die achter zijn gebleven zitten sinds eind 2013 in wat de UNHCR 'één van de ergste humanitaire crises in de wereld' noemt. Het etnisch gekleurde geweld dat toen in de hoofdstad Juba uitbrak tussen troepen van president Salva Kiir, een Dinka, en ex-vicepresident Riek Machar, een Nuer, is eigenlijk nooit opgehouden. Het vredesakkoord van vorig jaar werd aan de lopende band geschonden en toen afgelopen juli het geweld oplaaide in hoofdstad Juba was er weer een exodus van zo'n 185.000 mensen, de meesten van hen zijn vrouwen en kinderen.

Buurland Oeganda heeft de meesten van hen de afgelopen jaren ontvangen, zo'n 20.000 mensen arriveerden daar alleen al in de afgelopen week. Ook Ethiopië, Kenia, voormalig overheerser Soedan, Congo, en de Centraal-Afrikaanse Republiek hebben tienduizenden Zuid-Soedanese vluchtelingen verwelkomd. De VN prees deze buurlanden, die tot de armste ter wereld behoren, voor het opvangen van deze grote hoeveelheden mensen. "Veel vluchtelingen komen uitgeput aan na dagen lopen zonder voedsel of water", zei UNHCR-woordvoerder Leo Dobbs tegen persbureau AP. Maar ze arriveren ook getraumatiseerd. "Veel vrouwen en meisjes hebben gezegd dat ze tijdens hun vlucht seksueel geweld hebben meegemaakt."

Wat steeds een crisis wordt genoemd is een regelrechte burgeroorlog geworden, waar president Kiir ook nog eens de wereld buiten hield. Kiir weigerde een extra troepenmacht van de VN - er zijn al 12.000 blauwhelmen in het land, maar die hebben een slechte naam - toe te laten omdat het de soevereiniteit van Zuid-Soedan zou aantasten. De VN dreigden met sancties en een wapenembargo vanwege het geschonden vredesakkooord. Inmiddels heeft Juba afgesproken dat het vierduizend extra blauwhelmen zal accepteren en hun alle bewegingsvrijheid zal geven om te helpen de burgerbevolking in de hoofdstad Juba te beschermen.

Maar volgens het hoofd van de VN-vredesmissie, Herve Ladsous, is daar vooralsnog geen enkele actie aan verbonden. De VN-Veiligheidsraad maakt zich ook zorgen over de bereidheid van Kiir en consorten om in actie te komen, omdat leden van de regering helemaal niet achter een extra troepenmacht staan.

Dat kan te maken hebben met de mate waarin de machthebbers in Juba van de oorlog profiteren. Deze week openbaarde het onderzoeksnetwerk The Sentry (De Schildwacht), opgericht door acteur George Clooney, dat Zuid-Soedanese leiders en generaals miljoenen euro's hebben gestolen uit de staatskas en kapitalen hebben vergaard uit corruptie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden