analyse

Zuid-Korea snakt naar verandering

Presidentskandidaat Moon Jae-in op campagne. Moon wordt gesteund door kiezers die schoon schip willen maken na het echec met de conservatieve Park. Beeld AP

Onder dreiging van een aanval uit het noorden, kiezen de Zuid-Koreanen een opvolger voor de afgezette president Park.

De Zuid-Koreanen hebben de afgelopen maanden meer dan genoeg redenen gekregen om zich af te keren van de politiek. Maar dat deden ze niet: ze gingen juist massaal naar de stembureaus, die donderdag open gingen. Morgen is de laatste dag dat ruim veertig miljoen Zuid-Koreanen kunnen stemmen voor een nieuwe president.

In de eerste twee dagen van de verkiezingen ging al meer dan een kwart van alle kiezers stemmen, tweemaal zoveel als bij de parlementsverkiezingen van een jaar geleden. In sommige provincies heeft zelfs meer dan een op de drie al zijn stem uitgebracht. Op basis van dit enthousiasme verwachten de opiniepeilers een opkomst van boven de 80 procent.

De Koreanen staan ook voor een belangrijke keuze: het gaat nu om de opvolging van Park Geun-hye, de eerste vrouwelijke president van het land, die eind 2012 een meerderheid van de kiezers achter zich kreeg. Dat was een mooi resultaat en geen vanzelfsprekendheid, want de presidentsverkiezingen in Zuid-Korea kennen maar één ronde waarin de kandidaat met de meeste stemmen verkozen wordt.

Afpersingsschandaal

Park viel van haar voetstuk toen bleek dat ze nauwe banden onderhield met de dochter van een schimmige sekteleider, een jeugdvriendin van de president. Deze Choi Soon-sil had grote invloed op Parks beleid, zonder dat ze een officiële functie bekleedde, en ze gebruikte haar positie om grote Koreaanse bedrijven als Samsung en LG vele miljoenen af te persen.

Na wekenlange massale demonstraties door vooral jonge Zuid-Koreanen stemde het parlement voor het afzetten van Park, wat later door het Constitutioneel Hof werd bekrachtigd. Het lijkt erop dat juist deze jonge, vaak meer progressief denkende Koreanen nu enthousiast zijn gaan stemmen. De hoogste opkomstpercentages tot nu toe zijn te vinden in de progressieve delen van Zuid-Korea. Op het conservatieve platteland zijn vooralsnog veel minder mensen gaan stemmen.

In Koreaanse media zeggen veel vroege stemmers ook dat ze het enthousiasme van de demonstraties willen vasthouden. Dat is goed nieuws voor Moon Jae-in, de sociaal-liberale kandidaat die in de peilingen ruim aan kop gaat. Hij wordt gesteund door kiezers die schoon schip willen maken na het echec met de conservatieve Park. Moon zegt dat hij de macht van de grote Koreaanse bedrijven, de chaebols, wil inperken.

Ondertussen is voor veel Zuid-Koreanen de spanning rond het communistische buurland in het noorden een grotere zorg dan de binnenlandse politiek.

Permanente dreiging

Probleem is wel dat Zuid-Korea in dit dreigende conflict geen hoofdrol speelt. Terwijl de Verenigde Staten de spanning opvoeren en China aandringt op overleg, kunnen de Zuid-Koreanen er alleen het beste van hopen. En juist hun land leeft onder permanente dreiging van een aanval door het noorden, waarmee nooit de vrede is getekend.

Het gevoel dat Zuid-Korea maar een pion is in het internationale machtsspel, leeft sterk onder de kiezers. Op websites uiten zij de wens dat de nieuwe president 'Korea First' zet. Ook van dat gevoel kan Moon profiteren.

De sociaal-liberale kandidaat heeft zich als duif opgesteld, met de uitspraak dat hij als nieuwe president eerst op bezoek zou gaan in Pyongyang.

Moon verzette zich ook tegen de opstelling van het anti-raketschild Thaad in zijn land door de VS. Maar in recente uitlatingen schurkte Moon toch weer dichter tegen de Amerikanen aan, misschien in de hoop zo ook kiezers aan de rechterkant te trekken.

In een recent interview met The Washington Post zegt Moon dat hij wel zaken kan doen met de Amerikaanse president Donald Trump. Die noemt hij 'redelijker dan hij over het algemeen wordt beschouwd'. Als waarschijnlijke nieuwe president van Zuid-Korea, dat leeft onder de atoomparaplu van de VS, heeft hij ook weinig keus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden