Zuid-Afrikaanse president wil af van zuinige minister

Corruptie | De aanklacht tegen de Zuid-Afrikaanse minister van financiën Gordhan doet de economie wankelen.

Is het een strategische uppercut van president Jacob Zuma in de strijd om de Zuid-Afrikaanse schatkist? Daar lijkt het op. Gisteren maakte het Openbaar Ministerie bekend dat het minister van financiën Pravin Gordhan zal vervolgen wegens corruptiebeschuldigingen. Een politiek gemotiveerd besluit, zeggen critici in het land. En daar zijn er veel van.

Want Zuma mag de afgelopen weken, in aanloop naar het nieuws, publiekelijk zijn minister van financiën hebben gesteund, toch is het geen geheim dat hij Gordhan dolgraag weg wil hebben. Zuma wil meer geld uitgeven dan Gordhan toelaat.

Gordhan moet 2 november in de rechtbank verschijnen. Hij zou een topman van de Zuid-Afrikaanse belastingdienst een te royaal vervroegd pensioen hebben geboden in de tijd dat hij leiding gaf aan die organisatie. Veel politieke en financiële analisten vinden de beschuldiging vergezocht. Dat Gordhan het afgelopen jaar probeerde de hand op de knip te houden vanwege de slecht draaiende economie en veelvuldig de corruptie binnen zijn eigen regeringspartij ANC bekritiseerde, lijkt hen een waarschijnlijker verklaring voor zijn vervolging.

Gordhan reisde dit jaar de wereld rond, langs instanties als het IMF en de Verenigde Naties, om duidelijk te maken dat monetaire en financiële betrouwbaarheid voor hem het ultieme doel was. Het verminderde de enorme onrust rond de Zuid-Afrikaanse economie. Die was ontstaan nadat Zuma eind vorig jaar zomaar de gerespecteerde minister van financiën Nhlanhla Nene wipte en hem verving door een volstrekt onervaren parlementslid. Die hield het slechts een paar dagen uit op de post, want de markten reageerden furieus: aandelenbeurzen gingen onderuit, de munt stortte in en investeerders trokken zich terug. Zuma zag zich gedwongen schoorvoetend een nieuwe zwaargewicht te installeren die niet klakkeloos naar hem zou luisteren: Gordhan.

Dit leek succes te hebben. De afgelopen maanden ging het economisch weer iets beter met Zuid-Afrika. Een afwaardering van de economie naar 'junkstatus' werd afgewend. Maar binnen het ANC wil het kamp-Zuma duidelijk iets anders dan het kamp-Gordhan. Het ANC leed bij gemeenteverkiezingen begin augustus een pijnlijk verlies. Zuma wil kiezers kunnen paaien met extra uitgaven. Zijn critici stellen dat hij meer controle over de staatskas wil, zodat zijn ANC-fractie op grotere schaal daaruit kan roven.

Hoe dan ook is het feit dat Gordhan voor de rechter moet verschijnen slecht nieuws voor de Zuid-Afrikaanse economie. Meteen kelderde de munt gisteren met 3 procent. Want investeerders weten: mocht Zuma erin slagen Gordhan weg te krijgen, dan blijkt het economische debacle dat Zuid-Afrika vorig jaar meemaakte na het ontslag van Nene in verhouding misschien slechts kinderspel.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden