Zuid-Afrikaanse goudreus wil in gevaarlijke landen gaan graven

Goudreus AngloGold Ashanti vindt in zijn thuisland Zuid-Afrika te weinig nieuwe reserves. Het bedrijf zoekt daarom nu zijn heil in riskantere landen, zoals Congo.

Het is op de kaart slechts honderd kilometer van het Congolese provinciestadje Bunia naar de noordelijker gelegen goudvelden. Maar erheen rijden met de auto is uitgesloten. „Veel te gevaarlijk”, waarschuwt Joas Kabete, manager van het Zuid-Afrikaanse goudmijnbedrijf AngloGold Ashanti over de telefoon. „Het stikt van de wegversperringen met strijders. Het risico dat je wordt gekidnapt of vermoord is levensgroot.”

Dus scheert de bezoeker uit Nederland op een ochtend in een eenmotorig vliegtuigje over het nevelige oerwoud in het noordoosten van Congo. Het goudstadje Mongbwalu blijkt een soort wildwest-plaatsje met modderige onverharde straten en gammele houten huisjes. AngloGold heeft op een heuvel net buiten Mongbwalu een exploratiekamp opgezet. Het kamp is omringd door rollen scheermesjesdraad en wordt beveiligd door zes ex-Gurkha’s uit het Britse leger en veertig lokale bewakers. „Er is hier geen functionerende overheid”, vertelt exploratiemanager Kabete. „Dus we organiseren onze eigen veiligheid.”

Kabete springt in een jeep en scheurt over een blubberig weggetje de heuvel af. Hij rijdt langs de verroeste installaties van het Belgische bedrijf dat hier ooit, samen met de Congolese staat, goud opgroef. Nadat dictator Mobutu de onderneming begin jaren zeventig nationaliseerde, liep de productie terug. Een burgeroorlog tussen lokale stammen maakte vervolgens een einde aan de bedrijfsactiviteiten.

Dat er nog steeds goud valt te delven, is duidelijk. Rond de oude vervallen mijnbouwinstallaties is een menselijke mierenhoop koortsachtig aan het spitten in een maanlandschap van modderige kuilen. „Die mannen zijn het beste bewijs dat de bodem hier behoorlijk wat goud bevat”, zegt Kabete. „En het goud moet dicht onder het oppervlak zitten. Anders zouden zij het niet zo makkelijk opgraven.”

AngloGold probeert nu te achterhalen hoevéél goud er in de grond zit. Kabete: „Dit is een van de laatste regio’s ter wereld waar waarschijnlijk grote hoeveelheden goud zitten die nog niet met moderne methoden in kaart zijn gebracht. Dat maakt dit gebied zo spannend.”

Maar de risico’s zijn groot. AngloGold’s concessie van 10.000 vierkante kilometer ligt in een chaotisch, gewelddadig gebied. Congo was van 1996 tot 2003 het toneel van twee oorlogen die aan zo’n drie miljoen mensen het leven kostten. Inmiddels is het officieel vrede en zijn in Mongbwalu zo’n 150 Pakistaanse blauwhelmen gestationeerd. Maar verderop opereren nog steeds rebellen die de bevolking terroriseren. Een groot deel van het concessiegebied is hierdoor onbereikbaar.

Kabete houdt de moed erin. Hij laat op het kamp stukken rots zien met blikkerende stukjes goud . Hij is ervan overtuigd dat AngloGold over drie tot vier jaar kan beginnen met de constructie van een mijn. Hij grijnst: „Mijnbouwbedrijven opereren vaker in moeilijke gebieden. Daar zijn nu eenmaal de hoogste winsten te behalen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden