Zuid-Afrikaans voetbal van A tot Z

Zo dicht als het gloednieuwe Soccer City stadion bij voetbalhart Soweto ligt, zo ver is het peperdure Greenpoint stadion in Kaapstad verwijderd van voetbalgekke townships als Khayelitsha. Het Green Point stadion, dat officieel het Cape Town Stadion heet, is het mooiste en meest in het oog springende van alle WK stadions en moet Zuid-Afrika’s moderne blikvanger worden, vergelijkbaar met het Opera House in het Australische Sydney. Er is echter veel kritiek op het stadion. Het zou te plompverloren in het hart van de stad staan. Er zouden niet genoeg verbindingswegen zijn om alle 69.070 toeschouwers naar en van het stadion te leiden. En het zou in een blank district staan, in het toeristische Waterfront, vol luxe winkels en hippe bars. Arme voetballiefhebbers zouden niet eens genoeg geld hebben voor een buskaartje naar het stadion.

De Fifa sloot Zuid-Afrika, in navolging van de CAF, vanwege apartheid in 1961 uit van alle internationale voetbalevenementen. In 1963 kwam de Fifa echter terug op deze beslissing. Er waren bloederige rellen en hevige internationale protesten nodig om de Fifa in 1976 te herinneren aan zijn humanitaire principes. Op 16 juli 1976 protesteerden honderden scholieren geweldloos tegen het apartheidsregime. Zij begonnen hun protestmars bij het voetbalstadion in de wijk Orlando. Uit het niets opende de blanke Zuid-Afrikaanse politie het vuur op de kinderen. Er vielen die dag 23 doden. Het allereerst slachtoffer was de 13-jarige Hector Pieterson. Fotograaf Sam Nzima legde het levenloze lichaam van het jongetje in de armen van een medescholier vast. De foto werd wereldberoemd en groeide uit tot het symbool van de beestachtige aard van apartheid. De internationale verontwaardiging die de foto opriep, deed de Fifa besluiten Zuid-Afrika opnieuw in de ban te doen.

De onderlinge competitie die politieke gevangenen opzetten op het beruchte gevangeniseiland Robbeneiland, voor de kust bij Kaapstad, behoort tot de meest imponerende voetbalinitiatieven ooit. Indres Naidoo was het organiserende brein achter de voetbalbond die hij en zijn medegevangenen Makana Football Association doopten. Naidoo organiseerde de bond en zijn competities, opgedeeld in drie divisies, langs de officiële regels van de Fifa. Zijn Fifa-handboek was zijn dierbaarste bezit. De eerste wedstrijd werd gespeeld in december 1967, na drie jaar onophoudelijk lobbyen bij de gevangenisleiding. Tot aan de sluiting in 1990 zouden gevangen op Robbeneiland blijven voetballen. Mandela, de beroemdste gevangene op het eiland, trapte echter nooit een balletje. De gevangenisleiding sloot Sectie B, de afdeling voor politieke kopstukken, uit van deelname aan de voetbalcompetitie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden