Zuid-Afrikaans voetbal van A to Z

Nieuw-Zeelander Charles Dempsey is waarschijnlijk de meest gehate man in Zuid-Afrika van deze eeuw. De in 2008 overleden Dempsey ontzegde Zuid-Afrika in 2000 namelijk de toewijzing van het WK 'voetbal 2006. Voorafgaand aan de stemming binnen het Executive Committee van de Fifa, dat 24 leden telde, was duidelijk dat Duitsland, de concurrerende kandidaat, twaalf stemmen zou krijgen. Doordat Dempsey, net als elf andere leden, door zijn achterban was aangespoord voor Zuid-Afrika te stemmen, zou de stand gelijk eindigen. De Zuid-Afrika gezinde Fifa-voorzitter Sepp Blatter zou dan de doorslaggevende stem hebben. Maar Dempsey onthield zich van stemming. Het resultaat: Duitsland won met twaalf tegen elf stemmen. Dempsey hintte erop dat hij zou zijn bedreigd. In Zuid-Afrika was iedereen furieus en de stemming in Nieuw-Zeeland was niet anders. Minister-president Helen Clark belde zelfs persoonlijk met Zuid-Afrika’s president Thabo Mbeki om haar excuses aan te bieden.

Daniel Alexander ’Danny’ Jordaan is voorzitter van het organisatiecomité van het WK voetbal 2010 en het organisatorisch gezicht van dat toernooi. Jordaan werd in 1951 als kleurling geboren in Port Elizabeth in het centrale zuiden van Zuid-Afrika. In 1970 raakte hij verwikkeld in de antiapartheidsstrijd. Begin jaren tachtig kende hij ook een korte carrière als profvoetballer. Vanaf de jaren negentig combineerde Jordaan zijn politieke activiteiten en zijn liefde voor sport. Met succes. Zo was hij eind jaren negentig onder meer voorzitter van de Zuid-Afrikaanse voetbalbond en bekleedde hij verschillende functies binnen de wereldvoetbalbond Fifa.

Ethiopië was in 1961 het voetbal-Waterloo voor Zuid-Afrika onder apartheid. In de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba besloot de CAF – de Afrikaanse evenknie van de Europese Uefa – de racistische Zuid-Afrikaanse Football Association for South Africa (Fasa) uit te sluiten van alle internationale voetbalevenementen. In 1959 had de CAF het Zuid-Afrikaanse nationale elftal al gediskwalificeerd voor de allereerste Afrika Cup ooit, het Afrikaanse equivalent van het EK voetbal, omdat in het team alleen blanken voetballers mochten spelen. In Ethiopië werd de uitsluiting definitief en voor onbepaalde tijd. Pas met de oprichting van de South African Football Association (Safa) op 2 september 1990, een nieuwe voetbalbond die geen onderscheid maakte naar huidskleur, werd de ban op internationaal voetbal voor Zuid-Afrika opgeheven.

Het FNB stadion, bovenop een vroegere goudmijn op de grens van Johannesburg en Soweto, was in de jaren tachtig en negentig in grootte het zesde voetbalstadion ter wereld. Het was de plek waar Nelson Mandela in 1990, na 27 jaar gevangenschap, zijn eerste protestbijeenkomst leidde tegen apartheid. Het was ook het stadion waar Zuid-Afrika zijn imposantste voetbaltriomf ervoer: in 1996 kroonde Mandela, ondertussen president van zijn land, Bafana Bafana in de arena tot kampioen van Afrika. Het FNB-stadion werd voor het WK voetbal 2010 grotendeels afgebroken. Op zijn fundamenten verrees echter Soccer City, het grootste WK stadion ooit, dat 95.000 zitplaatsen telt. Het stadion is het strijdtoneel is van de WK-finale op 11 juli 2010.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden