Zuid-Afrika zonder voetbal

Het WK voetbal staat op uitbreken en daarom verschijnen er vele nieuwe reisgidsen over Zuid-Afrika. Waarin opvallend weinig aandacht wordt besteed aan het sportevenement.

Op de reisgidsenmarkt verschenen de laatste maanden veel nieuwe titels over Zuid-Afrika. Alles in dat land lijkt nu immers te draaien om de bal en de halve wereld stort zich op de ’Regenboognatie’. Maar de reisboeken zijn niet in de eerste plaats gemaakt voor bezoekers van het WK, en dat is maar verstandig ook. Het aantal voetbalfans dat naar het zuiden van Afrika afreist is bescheiden. Bovendien zal er weinig tijd overblijven voor reizen door het land.

Gelukkig zijn er meer redenen om Zuid-Afrika te bezoeken dan een voetbaltoernooi. Véél meer redenen zelfs. Zuid-Afrika is gewoon adembenemend qua natuur, verrassend, mooi en inspirerend, avontuurlijk, oogstrelend, veelzijdig, verleidelijk. In de meeste reisboeken wordt over het land hoofdzakelijk in deze superlatieven gesproken. Er is weinig aandacht voor de huidige situatie in Zuid-Afrika. Zeven aanraders:

Wat valt er ook over te schrijven? Op bladzij 36 in deze gids is er één zinnetje aan het WK gewijd en wordt geconstateerd dat sport een belangrijke rol in het leven van veel Zuid-Afrikanen speelt. Wel stelt de Capitool-uitgave met fraaie foto’s en kaarten vast dat geen enkele reis naar Zuid-Afrika compleet is zonder een bezoek aan een van de nationale parken om de majestueuze leeuwen en olifanten te zien. De gids begint met een opsomming van hoogtepunten in het land: die beslaat alleen al een bladzij of vier. De Zuid-Afrikaanse wijn loopt je als het ware in de mond, de natuurlijke schoonheid lokt. Verder is er veel praktische reisinformatie: van historische treinreizen en openbare toiletten tot malaria.

Voor Willemijn Jumelet is de Tafelberg een dagelijkse bron van inspiratie en Kaapstad de meest betoverende van de wereldsteden. ’Mother City’ brengt bezoekers in een ’gelukzalige roes’, schrijft ze in haar Dominicus gids. Zij beschrijft stadswandelingen, adviseert hoe je kunt genieten van het goede leven en geeft tips hoe je het ’Afrikagevoel’ kunt krijgen inclusief een bezoek aan de townships, live jazz en drumsessies en een restaurant met struisvogel en krokodil op het menu. Aanstekelijk geschreven, geen illustraties. Wel een heuse alinea over het WK.

Dolf de Vries reist de wereld rond en stopt zijn (serieuze maar ook vaak humoristisch getinte) ervaringen in een rugzak vol verhalen: hoe een land er uitziet en wat hij met zijn vrouw meemaakt. Hij noemt zich een observerend reisschrijver. Die rol bevalt hem overal prima, alleen in Zuid-Afrika worstelt hij met het gevoel (en de bijna dwingende vraag van anderen) als journalistiek waarnemer te werk te moeten gaan. ’Het lijkt wel alsof men mij dwingt een oordeel uit te spreken.’ Dat zint hem niet en daarom gaat hij de boulevards op, de townships in, een transport neushoorns achterna, de wijngoederen langs. En hij eindigt met vragen aan zichzelf (en de lezer) of hij wel goed gereisd heeft, zich niet te veel heeft laten meeslepen, de zwarten niet blank gekleurd heeft en de blanken niet zwart.

Deze papieren reisleider is vooral geschikt voor reizigers die zelfstandig op pad gaan en behoefte hebben aan praktische informatie naast uitleg over cultuur en historie. Met een opsomming van 22 ’dingen’ die je in Kaapstad absoluut niet mag missen, zoals op een board in vliegende vaart van een zandduin naar beneden slalommen, een kabelbaan naar de top van de Tafelberg en een oceaansafari. Veel tips voor adrenalinejunkies dus, maar ook een drankje tijdens de zonsondergang in de oceaan.

Je kunt er ademen, lekker eten en drinken, de natuur is er overweldigend en bovenal is het weer meestal uitstekend. Ook Karl Symons is lyrisch over Kaapstad en Zuid-Afrika. De voormalige Vlaamse tv-presentator woont naar eigen zeggen in een van de mooiste landen ter wereld en Kaapstad is een van de mooiste steden. Hotels en restaurants genoeg om te controleren of hij gelijk heeft. In dit boek geeft hij zijn top 10 van leuke eettenten, beveelt een bezoek aan de Vallei van Constantia aan en lardeert de toeristische informatie met de nodige anekdotes. Zo vertelt hij waarom de Tafelberg ooit een eiland was in de oceaan, waarom er dagelijks nog ruim drie kilo buskruit wordt verschoten en waar je krieken (kersen) kunt plukken. Volgens de uitgever is deze gids onmisbaar met het oog op het WK voetbal. Je mag er ook van genieten zonder vuvuzela-getoeter en bierrokjes.

Heerlijk, zo’n handzaam gidsje. Als je al ogen en oren tekortkomt in Zuid-Afrika, biedt deze ’Marco Polo’ een compleet overzicht over het land, klinkt het in marketingtaal. Dat is wat overdreven: van de 100 pagina’s gaat twee derde over Kaapstad en omgeving. De kracht van deze gids zit ’m in de tips van insiders en de compacte lijstjes die je helpen om te kiezen in het stuwmeer aan mogelijkheden. Waar kun je de zonsondergang beleven voor de halve prijs, waar haalde Tolkien zijn inspiratie vandaan voor ’The Lord of the Rings’, waar kun je wandelen in de oertijd?

Zuid-Afrika is oogstrelend avontuurlijk, vertelt dit kloeke boek van 512 pagina’s. Geen lectuur om in de koffer te doen, want dan slaat de weegschaal op de luchthaven al op voorhand op tilt. Je moet dus alles thuis doorbladeren en lezen. Dat is geen straf, je kunt het fraaie boek (meer foto’s dan tekst) prima doorbladeren met een glas Kaapse wijn in de nabijheid. De wijn komt ook in het boek uitvoerig aan bod, net als het goud, de thuislanden en koninkrijken en de rijkdommen van Zuid-Afrika. Aan de huidige situatie in Zuid-Afrika wordt maar één pagina gewijd, over het WK geen letter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden