WK Rugby

Zuid-Afrika beëindigt rugbyheerschappij van de All Blacks

Kapitein Siya Kolisi met de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa. Beeld Getty Images

Zuid Afrika is de nieuwe wereldkampioen rugby. Daarmee komt een einde aan de dominantie van de All Blacks, het legendarische Nieuw Zeelandse rugbyteam.

Ze zagen er grijs, oud en vooral versleten uit. Vorige zomer haalde de Australische krant Daily Telegraph de Nieuw-Zeelanders Sonny Bill Williams (34), Sam Whitelock (31) en aanvoerder Kieran Read (34) door de populaire Faceapp-tool. Het resultaat - de grijs bebaarde en begroefde gezichten - was een transformatie van de All Blacks tot de ‘Old Blacks’. De boodschap was duidelijk: de glorietijden van weleer waren voorbij.

In de aanloop naar de wereldbeker rugby in Japan had tweevoudig wereldkampioen Nieuw-Zeeland de eerste tekenen van verval vertoond met een pijnlijk verlies tegen Australië (47-26) en een onbevredigend gelijkspel tegen Zuid-Afrika (16-16). 

Er ontstond een nieuwe verhaallijn: wie neemt het vel van de All Blacks? De klopjacht op de titelverdediger was open. Vooraf leken Zuid-Afrikanen, de Ieren en de Engelsen het best gewapend om hun schijnbaar onwankelbare heerschappij omver te werpen. De All Blacks moesten genoegen nemen met een derde plek want met de winst van Zuid-Afrika zaterdag in de WK-finale in Yokohama tegen Engeland (12-32) verrees een nieuwe wereldkampioen.

Met potlood werd de naam van de All Blacks door velen al als winnaar opgeschreven. Hun laatste nederlaag op een wereldkampioenschap dateerde alweer van 12 jaar geleden geleden in Wales tegen Frankrijk (20-18) en sinds het vorige WK in 2015 wonnen ze 83 procent van hun wedstrijden. Maar de leemte die het vertrek van sleutelspeler Dan Carter achter zich had gelaten bleek niet te zijn opgevuld.

In de halve finale stuurde Engeland Nieuw-Zeeland naar huis na een zinderende wedstrijd (19-7). Maar zo ijzersterk als de Engelsen toen voor de dag kwamen, zo breekbaar bleek het zaterdag in de finale tegen de Springbokken.

Diversiteit

De emoties waren vers, de woorden rauw, als een volleerde aanvoerder sprak Siya Kolisi na de gewonnen finale verbroederende woorden. We hebben ontelbare problemen in ons thuisland, zei hij op serene wijze. “Om dit team, met diverse achtergronden en verschillende etniciteiten, achter een doel te verenigen toont dat in Zuid-Afrika alles kan worden verwezenlijkt zolang er wordt  samengewerkt.”

Nog nooit zag Kolisi een Zuid-Afrika danig verenigd. “Of het nu mensen in de townships, uit het platteland, de steden of de daklozen zijn. Dit is voor hen.”

Ook in 1995, een jaar na de val van apartheid, waren de gevoelens van sentiment niet ver weg bij het wereldkampioenschap rugby. Het zijn historische beelden, Nelson Mandela die toenmalig kapitein Francois Pienaar omhelsde na een verrassende winst van het WK in eigen land. Het team werd door Mandela aangehaald om een verdeeld Zuid Afrika weer te verenigen na de apartheid. Rugby gold toen als witte sport. De Springbokken telden toen één zwarte speler, de in september overleden Chester Williams. 

24 Juni 1995: President Nelson Mandela met Francois Pienaar kapitein van het Zuid-Afrikaanse rugbyteam na het winnen van het wereldkampioenschap in eigen land. Beeld AFP

De tijd dat louter witte spelers het toernooi domineerden lijkt voorbij. Het was een van de meest kleurrijke finales van een wereldkampioenschap rugby. Onder aanvoering van Kolisi -de allereerste zwarte aanvoerder in het 127-jarig bestaan van het Zuid Afrikaanse rugby- traden de Springbokken zaterdag aan met zes donkere spelers. In haar geheel telt de selectie twaalf donkere spelers.  

Maar ook tegenstander Engeland had een divers aangezicht. Van de Engelse selectie heeft meer dan een derde van de 31 spelers een migratieachtergrond. De Engelse selectie is een echte afspiegeling van de moderne samenleving, schreef voormalig Engels international Ugo Monye in The Guardian. “In Engeland werd rugby altijd gezien als een witte sport, voor de middenklasse. Dat was het geval toen ik het spel speelde. En dat is het nog steeds. (...) Ik hou gewoon van de manier waarop dingen veranderen. Het is niet geforceerd of gemaakt; het gebeurt juist op natuurlijke wijze.”

Ook Japan, eigenlijk de verrassing van dit WK, etaleerde een breed palet aan culturen op het rugbyveld. De selectie van de ‘de dappere bloesems’ telt 16 in het buitenland geboren spelers. Net als de Franse en Australische selectie.

Verrassing Japan

Met winst in de finale rekenden de Springbokken af met de blamage op het vorige WK toen het verloor van Japan. Het was het moment dat Japan opstond als rugbynatie. Het werd toen een sprookje genoemd. Als thuisland Japan gaf Japan een aardig vervolg aan het sprookje door vooral in de groepsfase sterk voor de dag te komen. Het won van grote landen als Schotland en Ierland. Maar in de tweede ronde stuitte het op haar limieten. Het team sneuvelde uiteindelijk tegen latere winnaar Zuid-Afrika.

Qua toeschouwersaantallen was dit WK een groot succes. Tot de halve finale werden 1.024.000 mensen geteld die de 16 fanzones verspreid over heel Japan bezochten. Ondanks de moeilijkheden -  tyfoon Hagibis hield het land enkele weken in haar greep - werd het bezoekersrecord van het vorige WK overtroffen.

Lees ook:

Hoe rugbydwerg Japan een grote jongen werd

Japanners? Die hielden niet van fysiek contact, heette het vroeger. Als gastland van het WK rugby bewijzen de Dappere Bloesems dat ze hun voet naast grote rugbylanden kunnen zetten. 

De eerste zwarte aanvoerder van het Zuid-Afrikaanse rugbyteam inspireert zijn land

Het Zuid-Afrikaanse rugbyteam neemt het zaterdag in de finale op tegen titelfavoriet Engeland. Voor het eerst onder leiding van een zwarte aanvoerder. ‘Hij is mijn idool.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden