Zorgtaken alleen via wet af te dwingen

Meer mensen moeten werken, en meer mensen moeten zorgen voor ouderen, zieken en kinderen. Dat is de wens van het kabinet. Maar die twee doelen blijken moeilijk met elkaar te verenigen. Naarmate meer mensen gaan werken, komen steeds meer zorgtaken in de knel. Werknemers krijgen last van stress en de WAO loopt weer vol met overspannen mensen.

Ineke Noordhoff

De nog geheime nota Arbeid en Zorg van het ministerie van sociale zaken is een poging meer ruimte te forceren om werk en zorgtaken te combineren. Een wettelijk recht op tien dagen betaald verlof moet werknemers in staat stellen om meer aandacht te besteden aan behoeftigen. En wie in de toekomst langere tijd zorgtaken voorziet, kan sparen om zelf de kosten van het extra verlof te dragen.

Die tien dagen betaald verlof liggen de werkgevers zwaar op de maag. Het ministerie van financiën worstelt vooral met het vooruitgeschoven inkomen van werknemers om hun eigen verlof te betalen.

Werkgevers en werknemers hebben lang aangedrongen op die spaarmogelijkheid voor werknemers. Ambtenaren kunnen al dagen sparen om een halfjaar iets anders te doen. In het bedrijfsleven vindt dat 'tijdsparen' nauwelijks plaats, want het is riskanter: gaat de onderneming failliet, dan is de werknemer zijn dagen kwijt.

Het veiliger alternatief is dat werknemers brutoloon sparen in een fonds waar de werkgever niet bij kan. Als de werknemer zijn spaarpotje opneemt tijdens het zorgverlof, komt de fiscus alsnog langs. Het wetsvoorstel neemt tenminste de huidige fiscale belemmeringen voor het vooruitschuiven van inkomen weg. En wie in zijn zelfgespaarde verlofperiode genoegen neemt met een lager inkomen, krijgt er een belastingvoordeel bij. Dat laatste was de belangrijkste oorzaak voor de weerzin van Financiën.

Maar goed nieuws: de hoeder van onze staatsfinanciën lijkt gezwicht voor de maatschappelijke druk om de gestresste samenleving wat rust te brengen. De werkgevers zijn echter nog lang niet zo ver. Zij reageerden alvast furieus op het uitgelekte plan dat bazen de werknemers tien dagen per jaar de ruimte moeten geven om zieke kinderen, buren of ouders te helpen.

Naast ongemak - er moet vervanging worden geregeld - kost dat geld. 'Laat dit soort zaken toch over aan het werkgevers/werknemers-overleg', was dan ook de pavlov-reactie van de bedrijvenclub. Het midden- en kleinbedrijf (MKB Nederland) wacht nog even met gal spuwen tot hun eigen nota 'arbeid en zorg' klaar is. Het klaroengeschal van MKB-voorzitter Hans de Boer belooft echter niet veel goeds. Hij vindt dat de kosten van ziek personeel niet op de kleinere werkgevers mogen worden afgewenteld, als die bazen er niets aan kunnen doen. Dus: niet doorbetalen als de winkeljuffrouw thuis van de trap valt of de supermarktchef tijdens het skiën een been breekt. Wie een ziekelijk kind krijgt, moet het dus zelf maar uitzoeken.

De grootste ongerustheid van de werkgevers is dat zij die tien dagen zorgvrij moeten betalen. Maar zelfs als die dagen collectief worden gefinancierd, zal dat leiden tot hogere collectieve lasten. En ook daar zijn werkgevers wars van.

De boude uitlatingen van onder meer De Boer afgelopen weken, maken het des te logischer dat de staatssecretaris van emancipatie wettelijke dwang wil toepassen om de samenleving tot verandering te forceren. Als we dat aan de belastinginners of het bedrijfsleven overlaten, blijft het stressen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden