Zorginstelling van Loek Winter onder de loep: omzeilt DeSeizoenen het winstverbod?

. Beeld ANP

DeSeizoenen, zorginstelling van onder meer ondernemer Loek Winter, ligt onder de loep van de NZa en de inspectie. Volgens de advocaat van de cliëntenraad wordt er zorggeld weggesluisd.

De toezichthouders in de zorg beginnen een onderzoek naar DeSeizoenen, een zorginstelling van ondernemer Loek Winter en drie compagnons. Dat melden de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en de Inspectie Gezondheidzorg en Jeugd (IGJ) na vragen van Trouw. Ze hebben afgelopen jaar 'verontrustende signalen' ontvangen 'over bestuurlijke en financiële constructies' bij DeSeizoenen. Het onderzoek kan volgens Richard Janssen, hoogleraar bestuur van zorgorganisaties, de norm stellen voor wat mag en niet mag met commerciële bedrijven in de zorg. Volgens hem is de situatie bij de zorginstelling 'op de rand'.

DeSeizoenen is een organisatie van zes woon- en werkgemeenschappen voor mensen met een verstandelijke beperking. Twee van de vier aandeelhouders, Loek Winter en Willem de Boer, waren tot voor kort ook eigenaar van het failliete MC Slotervaart in Amsterdam en MC IJsselmeerziekenhuizen in Flevoland.

Beeld Sander Soewargana

Winstverbod

Dat de zorginstelling onder een vergrootglas ligt, komt onder andere door het winstverbod in de zorg. De IGJ ziet toe op de naleving daarvan. Een zorginstelling is geen gewoon bedrijf: geld dat wordt verdiend, moet weer in de zorg worden gestoken. Dat staat op gespannen voet met het belang van aandeelhouders, die geld willen verdienen. Van Loek Winter is bekend dat hij dat doet via vastgoed. "Op zorg wordt niet verdiend, vastgoed is het verdienmodel", zei hij in NRC.

Volgens Hans Lohman, advocaat van de centrale cliëntenraad, wordt bij DeSeizoenen via onder meer een vastgoedconstructie het winstverbod omzeild. Hij schat in dat DeSeizoenen voor 1,5 miljoen wordt benadeeld door haar eigen aandeelhouders en directie. "Zorggeld vloeit naar privébedrijven", zegt hij.

DeSeizoenen zit in een groep van drie bv's. 'Zorgbedrijf' DeSeizoenen valt onder het winstverbod. De vier aandeelhouders hebben samen ook een vastgoedbedrijf, dat een groot deel van de gebouwen bezit. Het zorgbedrijf betaalt huur. Ook hebben ze een facilitair bedrijf, waarvan het zorgbedrijf diensten afneemt. Drie van de vier aandeelhouders geven ook als directeur leiding aan de bedrijven. "De constructie op zich komt vaker voor", zegt hoogleraar Richard Janssen. "De vraag is of dit een manier was om oneigenlijk geld te verdienen."

Volgens advocaat Lohman betaalt de zorginstelling te veel aan het vastgoed- en facilitairbedrijf. Daardoor komt geld dat aan cliënten moet worden besteed, bij de commerciële bedrijven terecht, stelt hij. Of die ook geld uitkeren aan de aandeelhouders, is niet bekend. Wat Lohman betreft maakt dat niet uit: het geld is weg uit de zorg. Bovendien draagt het zorgbedrijf volgens hem vrijwel alle risico's op het vastgoed, terwijl het rendement bij het vastgoedbedrijf terechtkomt en zo bij de aandeelhouders.

Gedragscode

De cliëntenraad stapte eerder dit jaar al naar de Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam. Die zag, anders dan Lohman, geen reden om te twijfelen aan de tarieven die de zusterbedrijven rekenen aan de zorginstelling. Een ander punt is de gedragscode voor zorgbesturen. Zorginstellingen hebben afgesproken 'iedere vorm en schijn van belangenverstrengeling' te vermijden. Volgens de Ondernemingskamer was er bij DeSeizoenen wél sprake van 'tegenstrijdig belang' of 'de (schijn van) belangenverstrengeling' rond de start van de huur bij het vastgoedbedrijf. De rechter stelde hiernaar een onderzoek in. De uitkomst volgt begin volgend jaar.

De woordvoerder van Loek Winter verwijst naar de directie van DeSeizoenen, die schriftelijk reageert, mede namens alle aandeelhouders. "We hebben geen hogere overheadkosten dan andere zorgorganisaties", stellen zij. "De huren die we betalen, liggen ruim onder de marktconforme huren." Wel wil DeSeizoenen de functies van aandeelhouder en directeur beter gaan scheiden. Aandeelhouder Peter Lensselink zal terugtreden uit de directie van het zorgbedrijf.

De zorgautoriteit en de inspectie kunnen nog niet aangeven wanneer hun rapport af is. Ondertussen woedt ook in de politiek het debat over het winstverbod en de rol van bv's in de zorg. Het ministerie van volksgezondheid onderzoekt of er meer regels nodig zijn en komt begin volgend jaar met zijn conclusies.

Lees ook:

‘Ziekenhuizendokter’ Loek Winter helpt ziekenhuizen in financiële nood - maar dat lukt niet altijd

‘Als een van de weinige zorgondernemers in ons land weet Loek Winter zich al jaren moeiteloos te bewegen tussen regelgeving en verzekeraars’, zo meldt Winter over Winter op z’n website. Aan die souplesse kwam eind oktober met zijn harde botsing met een groep zorgverzekeraars onder aanvoering van Zilveren Kruis toch een einde.

Debat over marktwerking laait op: CDA, PvdA en SP willen winstverbod voor zorgverzekeraars

Een bijzondere combinatie van partijen – regeringspartij CDA en het linkse blok PvdA en SP – wil dat het zorgverzekeraars definitief onmogelijk wordt gemaakt om winst te maken. De partijen vinden dat al het geld dat binnenkomt via de verplichte basisverzekering besteed moet worden aan zorg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden