Zorgen over spermadonor met 102 kinderen

Fertiliteitscenrum Geertgen. Stellen die bij de kliniek onder behandeling zijn, doneren eicellen of zaadcellen in ruil voor eicellen of zaadcellen die zij nodig hebben voor het verwezelijken voor hun kinderwens. Beeld Hollandse Hoogte
Fertiliteitscenrum Geertgen. Stellen die bij de kliniek onder behandeling zijn, doneren eicellen of zaadcellen in ruil voor eicellen of zaadcellen die zij nodig hebben voor het verwezelijken voor hun kinderwens.Beeld Hollandse Hoogte

Twee spermadonoren hebben tegen de regels in hun sperma gedoneerd bij meerdere klinieken. Eén van de twee verwekte bij elf klinieken in totaal 102 kinderen.

Donoren die zich melden in een kliniek moeten verklaren dat zij geen sperma bij andere klinieken afgeven. Deze mannen hebben het contract dat zij daarvoor moesten tekenen verbroken. In Nederland is een maximum gesteld van 25 kinderen per spermadonor. Dit om te voorkomen dat halfbroers en -zussen mogelijk onwetend een relatie met elkaar aangaan. Ook moet het maximum het risico verkleinen dat een donor een onbekende genetische aandoening aan grote groepen kinderen meegeeft.

De gynaecologenvereniging NVOG en de Vereniging voor Klinische Embryologie (KLEM) maken zich grote zorgen over het nieuws. De organisaties roepen zaadbanken op om alle behandelingen met deze twee donoren stop te zetten. Ook hebben zij een melding gemaakt bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Een woordvoerder van de IGZ laat weten dat er inmiddels een onderzoek is gestart.

Een groep bewust alleenstaande moeders had vorige week bij meerdere vruchtbaarheidsklinieken alarm geslagen over de twee donoren. De Stichting Donor Gegevens Kunstmatige Bevruchting (SDKB) liet daarop het aantal zwangerschappen van de twee mannen analyseren. Uit de gegevens van de SDKB blijkt dat van de ene donor 102 zwangerschappen zijn geregistreerd bij elf klinieken, bij de ander gaat het om twee zwangerschappen bij twee centra. Het kan dat dit aantal nog oploopt, omdat een zwangerschap pas uiterlijk 24 weken na een behandeling gemeld hoeft te worden.

Meerdere klinieken hebben aan de NVOG en KLEM laten weten dat er nog behandelingen plaatsvinden met beide donoren. De twee mannen zouden ook in de privésfeer als donor optreden. Buiten het officiële circuit om bieden zij hun zaad aan via internet. “Wij hebben geen informatie over hoeveel kinderen er van deze donoren via deze route zijn geboren omdat dat zich afspeelt buiten het ziekenhuis”, aldus de NVOG en KLEM.

Registratie

Beide organisaties pleiten voor een centrale registratie en controle van alle sperma- en eiceldonoren in Nederland om te voorkomen dat de regels worden overtreden. Op dit moment is het voor klinieken uit privacyoverweging niet mogelijk om elkaar gegevens in te zien. De Gezondheidsraad adviseerde vier jaar geleden ook om zo’n landelijke registratie in te stellen.

Als het aan demissionair minister Edith Schippers (VVD, volksgezondheid) ligt, moet een dergelijke database er wel komen. Dat moet het voor de kinderen van zaaddonoren bovendien makkelijker maken eventuele halfbroers en –zussen te vinden.

Alle patiënten van klinieken die sperma hebben ontvangen van de mannen worden geïnformeerd. Ook patiëntenvereniging Freya voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen is op de hoogte gebracht.

Lees ook: Zaaddonor: 'Ik heb nooit anoniem willen zijn'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden